Zabka'nın satışı Polonya ekonomisinin büyümesini gösteriyor

Polonya'da her köşede karşılaşmak mümkün: Zabka marketleri. Bazen karşı karşıya, bazen aynı binanın içinde. Yeşil cepheleri ve logolarıyla dikkat çeken bu mahalle marketleri basit gıdadan içeceğe, sosisliden hot doga kadar geniş bir yelpazede ürün satıyor. Zabka'nın popülaritesi, Polonya ekonomisinin canlılığını birkaç açıdan yansıtıyor. Hem Polonyalı tüketicinin elindeki paranın arttığını hem de ülkenin yabancı yatırımcılar için giderek daha cazip hale geldiğini gösteriyor.

Kanadalı Alimentation Couche-Tard şirketi, market zincirini yaklaşık 7,5 milyar euroya satın almak istiyor. Devralmanın aralık ayında tamamlanması bekleniyor.

Varsova kent merkezindeki bir mahalle marketinden kahve alan stilist Rafal, "Evet, Zabka normal bir süpermarketten biraz daha pahalı. Ama zaman kazandırıyor" diyor. "Oturduğum binada da bir tane var, her gün oradan alışveriş yapıyorum."

Avrupa'nın büyüme şampiyonu

Hollanda'da Hema veya Albert Heijn To Go gibi benzer marketler biliniyor. Ancak Zabka, oransal olarak on kat daha sık rastlanıyor. Şirkete göre 37 milyonluk Polonya nüfusunun yarısı artık bir Zabka'ya 500 metreden daha yakın bir mesafede yaşıyor.

Varsova'daki Kozminski Üniversitesi'nden ekonomist Marcin Piatkowski, Polonya'yı "Avrupa'nın büyüme şampiyonu" olarak nitelendiriyor. Piatkowski, NOS'a yaptığı açıklamada ülkenin kötü işleyen, iflas etmiş ve raflarında sosis bile bulunmayan komünist bir ekonomiden, tüketim mallarına yatırım yapmanın doğru tercih olduğu bir ülkeye dönüştüğünü söylüyor.

Polonya ekonomisi zaten güçlü bir büyüme gösteriyordu; ancak 2004'te AB'ye katılmasının ardından bu hız daha da arttı. Avrupa pazarı, yüksek üretim kapasitesine sahip bir ülke için çok sayıda fırsat sundu. AB fonları da otoyol yapımının finansmanı gibi alanlarda ekonomik kalkınmaya katkı sağladı.

Polonya'daki dönüşüm her yerde görülüyor ve hissediliyor. Varsova'da birbiri ardına gökdelenler yükseliyor. 2022'den bu yana Polonya başkentinde Avrupa Birliği'nin en yüksek binası da bulunuyor: Ucuna kadar 310 metre yüksekliğe ulaşan Varso Tower.

Ekonomik büyüme ve zorluklar

Polonya'nın ekonomik büyümesi yıllardır Avrupa ortalamasının üzerinde seyrediyor. Bu yıl ekonominin yüzde 3,4 büyümesi bekleniyor. Bu oran Hollanda'nın yüzde 1,5'lik ve AB'nin yüzde 1,4'lük ortalamasının belirgin biçimde üzerinde.

Piatkowski'ye göre Polonyalılar görece iyi eğitimli, uzun saatler çalışmaya istekli ve işgücü birçok sektörde hâlâ Hollanda'dakinden yarı yarıya daha ucuz. "Ama Hollandalılar kadar zengin olmak istiyorlar" diyor.

Ülke ekonomisi ayrıca güçlü biçimde çeşitlenmiş durumda ve tek bir sektöre bağımlı değil. Bu da Polonya'yı, şu sıralar zor günler geçiren otomotiv sektörü gibi tek tek sektörlerdeki sorunlara karşı daha az kırılgan hale getiriyor.

Zabka, yabancı ilgisi çeken tek Polonyalı şirket değil. Paket dolaplarıyla büyüyen InPost, ABD'li kargo şirketi FedEx'in büyük rol oynadığı büyük bir konsorsiyum tarafından satın alındı. Piatkowski'ye göre bu, Polonya'nın dünyanın ekonomik haritasında sağlam bir yer edindiğini gösteriyor. "İnsanlar Polonya'nın yatırım yapmak için güvenilir ve güvenli bir yer olduğunu fark ediyor."

Polonya'nın önünde büyük ekonomik zorluklar da var. Hükümetin bir türlü kontrol altına alamadığı çok yüksek bütçe açığı bunlardan biri. Ülkede işgücü piyasasında da sıkıntı yaşanıyor. Artan ücretler, Polonya'nın rekabet gücünü zamanla azaltıyor.

Ancak şimdilik büyümenin süreceği öngörülüyor. Polonya'nın uluslararası itibarı da artıyor. Ülke, aralık ayında Miami'de düzenlenecek ve dünyanın en büyük ekonomilerinin liderlerini bir araya getirecek G20 zirvesine konuk olarak davet edildi.

Kasketiyle Zabka'dan çıkan 40 yaşındaki Piotr, az önce bir telefon kartı ve indirimde olan bir çikolata almış. Bütçe açığını kaygı verici bulmakla birlikte ülkesinin geleceğine ilişkin olumlu düşünüyor. Ona göre Varsova, 1990'lı yıllarla kıyaslandığında tanınmaz halde. "O zaman ayrılıp şimdi geri dönen biri hoş bir sürprizle karşılaşır. Çünkü ilerleme açıkça görülüyor."