Zagreb'de çevre kirliliği protestosu: On binlerce kişi sokağa çıktı

Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de on binlerce kişi, hükümetin atık skandalını çözmede yetersiz kaldığını belirterek protesto yürüyüşü düzenledi. Ülkenin son yıllardaki en büyük protestolarından biri olarak gösterilen eylem, atıkların döküldüğü dağlık bölgeye atfen 'Lika için Yürüyüş' adını taşıdı.

Geçen yıl şubat ayında Gospic kenti yakınlarındaki bir sanayi bölgesinde en az 34 bin ton atığın yasa dışı olarak depolandığı ve bir kısmının toprağa gömüldüğü ortaya çıkmıştı. Atıkların büyük bölümü 2023 ve 2024 yıllarında İtalya'dan ithal edilmişti. Hükümet bölgenin temizleneceğini açıklamasına rağmen bugüne kadar herhangi bir adım atılmadı.

Çevre aktivistlerinden sağlık uyarısı

Çevre aktivistleri, elektronik eşya, plastik, inşaat malzemesi ve tıbbi atıkların Lika bölgesindeki havayı, toprağı ve suyu kirlettiğini söylüyor. Bölge, geniş ve bakir doğal alanlarıyla tanınıyor. Yasa dışı atık ithalatı ve dökümüyle bağlantılı olarak 13 kişi tutuklandı. Europol'e göre bu kişiler en az 4 milyon euro kazanç elde etti. Ancak bir yıldan fazla süre geçmesine rağmen Gospic sakinleri, hâlâ bölgede duran atıkların sağlıklarını tehdit ettiğinden endişe ediyor. Bölgede ağır metaller ve PFAS maddeleri tespit edildi.

Zagreb'deki göstericiler, 'Hırvatistan'ın akciğerleri artık nefes alamıyor', 'Hırvatistan'ın yok edilişini durdurun' ve 'Doğa affetmez' yazılı pankartlar taşıdı. Sabah erken saatlerde çok sayıda gösterici otobüslerle Zagreb'e ulaştı. Protestocular yedi talepte bulundu: 20 gün içinde temizlik planının hazırlanması, tehlikeli atıkların üç ay içinde bölgeden kaldırılması, atık ithalatına geçici yasak getirilmesi, sorumluların yargılanması ve siyasi hesap verilmesi.

Göstericiler ulusal sorun istiyor

Göstericiler, bölgesel bir meseleyi ulusal bir dava hâline getirmeyi umuyor. Hırvatistan'ın kıyı bölgesinden Zagreb'e gelen gösterici Damir Franolic, Jutarnji list gazetesine yaptığı açıklamada, baskının bugünkü gösteriden sonra da sürmesini beklediğini söyledi: 'İnsanların her şey temizlenene kadar her ay bir araya geleceğini umuyorum.' Lika'dan genç bir kadın ise hükümetin sorumluluktan kaçmasını kabul edilemez bulduğunu belirterek, 'Sokaklara çıkma zamanı geldi. Ne kadar süre bunu yapmazsak hiçbir şey olmayacak. Şimdi bir şey yapıp yapmayacakları belli değil ama en azından kendimiz için ve geleceğimiz için mücadele etmeye hazır olduğumuzu gösterdik' dedi.

Başbakan Plenkovic, çarşamba günü Gospic'i ziyaret ederek hükümetin temizliğin ilk aşaması için bir yüklenici seçtiğini açıkladı. Gospic'ten gösteriye katılan Verica Jurnjak, 'Buranın çoktan temizlenmiş olması gerekirdi. Kimsenin çocuklarımızı ve onların geleceğini umursamaması utanç verici' ifadelerini kullandı.

Protestoya muhalefet partilerinin temsilcileri ve uluslararası alanda 'Snatch' ve 'Görevimiz Tehlike II' filmlerindeki rolleriyle tanınan Hırvat aktör Rade Serbedzija da katıldı. Serbedzija, 'Burada olmak zorundayım. Ülkemiz için ayağa kalkmak bizim görevimiz. Yaşananlar bir utanç ve birileri bunun hesabını vermeli' dedi.