Zayıflama ilacı distribütörü IGJ'den gazetelere yaptırım istedi

Zayıflama ilacı Mysimba'nın distribütörü Goodlife'ın, NRC ve de Volkskrant'ın rakip firmaların zayıflama ilaçları hakkında haber yapmasının ardından Sağlık ve Gençlik Denetim Kurumu'ndan (IGJ) bu gazetelere yönelik yaptırım uygulanmasını talep ettiği ortaya çıktı. Bu talep üzerine IGJ, Ağustos ayında söz konusu gazetelere on binlerce avro para cezası kesti.

NRC'nin haberine göre, IGJ gazetelere yönelik yaptırımı ancak Goodlife'ın sözde yaptırım başvurusunun ardından harekete geçti. Goodlife, gazetelerin daha önce hakkında yazdığı markaların doğrudan rakibi konumunda. NRC'nin şirket avukatı, IGJ'den yaptırım başvurusunu talep etmişti. AD ve De Telegraaf da aynı şekilde para cezası aldı. NRC, Goodlife'ın bu süreçte IGJ'yi bu yönde teşvik edip etmediğinin net olmadığını belirtiyor.

Yaptırım başvurusunda distribütörün avukatı, müvekkilinin rekabet konumuna ilişkin endişelerini de dile getirmişti. NRC'nin incelediği belgeye göre şirket, 'çoğu medya yayınında Mysimba'ya hiç atıf yapılmaması nedeniyle dengeli bir bilgi sunulmadığı' görüşünde.

Geneesmiddelenwet (İlaç Yasası) ne diyor?

Hollanda İlaç Yasası, halk sağlığını korumayı ve hastaların yalnızca güvenli, kaliteli ve etkili ilaçlara erişmesini amaçlıyor. Yasa, reçeteli ilaçlar için halka yönelik reklamı yasaklıyor ve bu nedenle çoğu zayıflama ilacı için de geçerli. Objektif bilgilendirme ile yasaklı reklam arasındaki çizgi ise sıklıkla belirsiz kalıyor. Gazeteciler, bu tür kuralların sıkı uygulanmasının basın özgürlüğüne ve serbest haber akışına doğrudan müdahale anlamına geldiğini savunuyor.

Sadece NRC, de Volkskrant, AD ve De Telegraaf değil; De Stentor ve Flair de IGJ'den para cezası aldı. Nisan ayında mahkeme, makalelerin yeterince tarafsız olmadığına ve para cezasının yerinde olduğuna hükmetti. Temyiz süreci ise halen devam ediyor.

Goodlife'ın diğer medya kuruluşlarıyla gerginliği

Goodlife'ın hedefinde yalnızca gazeteler yok. Haziran ayında distribütör, Nieuwsuur programıyla da ihtilafa düştü. Televizyon programı haziran ayında GLP-1 reseptör agonistleri kullanan zayıflama ilaçları üzerine bir dizi yayımlamıştı. Mysimba bu tür ilaçlar arasında yer almıyor.

NRC'ye iki makale için 81 bin avro para cezası verildi. Gazete, cezanın devam etmesi halinde mahkemeye başvuracağını açıkladı. NRC Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı Lucas Brouwers, medyanın bu şekilde IGJ üzerinden ticari bir mücadelenin içine çekilmesinden büyük endişe duyduklarını söyledi.

Brouwers, 'NRC, toplumu sorumlu biçimde daha iyi bilgilendirmek amacıyla ilaçlar hakkında saf ve derinlemesine gazetecilik yapıyor. Bunun cezalandırılabilmesi, bu konuda haber yapan her yayın kuruluşunu ve her gazeteciyi etkiler. Bu nedenle cezayı tüm hukuki yollarla temyize taşıyacağız' dedi.

Goodlife'ın tıbbi direktörü ise NRC'ye verdiği yanıtta, medyanın obezite ilaçları konusunda uzun süredir tek taraflı ve eksik bir tablo çizdiğini, 'yalnızca sınırlı sayıda ilacın sıklıkla ve ağırlıklı olarak olumlu şekilde öne çıkarıldığını' öne sürdü.

Nieuwsuur Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı Aletta Oosten ise şunları söyledi: 'Zayıflama ilaçları dizimizin ilk bölümünün ardından distribütör Goodlife'tan Mysimba ürününün de anılması talebiyle bir e-posta aldık. Bu ilaç dizide söz konusu edilen ilaçlarla aynı şekilde etki göstermediği için bu talebi karşılamadık. Bir hafta sonra Goodlife'ın avukatından tüm bölümlerin yayından kaldırılması yönünde bir mektup aldık. Aksi halde kısa dava açacaklardı. Çeşitli gazetelere verilen cezaların yankı uyandırmasının ardından bir bölüm daha yayımladık. Bunun ardından kısa davadan vazgeçildi. Ancak Goodlife denetim kurumuna yaptırım başvurusunda bulundu; bunu bize de teyit ettiler. Şimdi IGJ tarafımıza ceza verip vermeyeceğini bekliyoruz. Denetim kurumunun bu taleplere karşılık vermesini doğru bulmuyoruz. Bu ilaçlar hakkında yayın yapmak bizim gazetecilik özgürlüğümüzün parçası; bir haber mecrası olarak ilaçlar hakkında bağımsız bilgi verebilmeliyiz. Bunun cezalandırılması, örneğin yeni bir kanser ilacı hakkında da haber yapamayacağımız anlamına gelir. O da İlaç Yasası'na göre reklam sayılırdı.'