Zelensky AB'den 70 milyar euro ek destek istedi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky, Brüksel'de düzenlenen AB zirvesinin ikinci günü öncesinde Avrupa'dan ek destek istedi. Zelensky, "Finansal desteğe, hava savunmaya ve kışı atlatmak için yardıma ihtiyacımız var" dedi. Zirve sonrası yaptığı konuşmada ise talebini netleştirdi: Avrupalı müttefiklerden "savunma, silah ve dayanıklılık için" 70 milyar euro ek destek talep etti.

Zelensky'nin bu çağrısı, Ukrayna'nın ağır baskı altında olduğu bir döneme denk geliyor. Ülke, zorlu bir kışın eşiğinde ve Rusya'nın Ukrayna'nın enerji sektörünü daha da sert vurmayı deneyeceğinden endişe ediliyor. Başkent Kiev dahil birçok kent her gün balistik füzelerle saldırıya uğruyor. Bu füzeleri engellemek için kullanılan Patriot füzelerinin stokları ise neredeyse tükendi.

Ukrayna'ya bu alanda destek vermek isteyen müttefiklerin imkanları da sınırlı. Avrupa ülkeleri hava savunmada büyük ölçüde ABD yapımı Patriot sistemlerine bağımlı. Ancak ABD, İran'daki savaşın etkisiyle kendisi de füze sıkıntısı yaşıyor ve stokunu kendi için tutuyor.

Avrupa'nın hava savunmadaki alternatif arayışı

Buna karşın Zelensky, Avrupalı müttefiklerin Ukrayna'yı kış boyunca idare edecek kadar hava savunma füzesine sahip olduğunu söylüyor. Lahey Stratejik Araştırmalar Merkezi'nden (HCSS) savunma uzmanı Patrick Bolder, Zelensky'nin Yunanistan ve İspanya'nın Patriot füzelerini istediğini tahmin ediyor. Bu ülkelerin Patriot füzelerinin kullanım süresi dolmak üzere.

Patriot hava savunma sistemine henüz bir Avrupa alternatifi yok. Ukrayna bu yaz yeni bir hava savunma füzesi denedi ancak Freyja sistemi olarak adlandırılan FP-7.x füzelerinin ilk partilerinin ancak gelecek yılın başında kullanılabileceği belirtiliyor.

Bolder, "Ukrayna 2025'te ucuz insansız hava araçlarını pahalı füzelerle düşürürken, şimdi daha ekonomik düşünülüyor" diyor. Bu nedenle Zelensky'nin bu yıl Körfez bölgesine giderek Patriot füzelerinin daha ucuz İHA'lara karşı kullanılmasını önlemeye çalıştığını aktarıyor.

Hangi silahın ne zaman kullanılacağı seçimi sürekli bir rekabet mücadelesi. Bolder, "Ukraynalılar Rus İHA'larına bir yanıt bulduğunda, Rusya jet motorlu İHA'lar ateşlemeye başladı ve Ukrayna bunları zorlukla engelleyebildi. Ukrayna buna daha iyi dayanınca Rusya yeniden balistik füze ateşliyor çünkü Ukrayna bunları durduramıyor" diye anlatıyor.

Bolder'a göre yaklaşık 300 İspanyol ve Yunan savunma füzesi de tek başına çözüm değil. Rusya'nın çarşamba günü olduğu gibi onlarca balistik füze fırlattığı ve Ukrayna'nın her füze için iki önleme füzesi kullandığı bir durumda bu stok hızla tükenir.

Hollanda, ABD'ye bağımlılığı azaltma isteğine rağmen nisan ayında ek bir Amerikan Patriot sistemi satın aldı. Sistem ancak birkaç yıl sonra teslim edilecek. Bolder'a göre Avrupa'da henüz alternatif olmamasının nedeni, Avrupa ülkelerinin Soğuk Savaş'tan bu yana hep ABD'ye güvenmesi ve Patriot füzesi tüketiminin bu kadar yüksek olacağını hiç düşünmemesi.

Bolder bunu "stratejik körlük ve naiflik" olarak değerlendiriyor. Dönüm noktası Rusya'nın işgali sonrası geldi. Ülkeler 2025'te artırılmış NATO normu üzerinde anlaştı. Bolder, "Şimdi bu bağımlılığın iyi olmadığı anlaşılıyor" diyor ancak bir uyarı da ekliyor: "Tam kapasiteli bir savunma sanayisini harekete geçirmek en az on beş yıl alır."

ABD ile ilişkiler ve istihbarat sorunları

Bu arada ABD Başkanı Donald Trump son haftalarda Zelensky'ye sık sık yükleniyor. Trump, Ukrayna'nın "anlaşma yapabilecek" yeni bir lidere ihtiyacı olduğunu söylüyor. Trump, Zelensky üzerinde baskı kurarak Ukrayna'nın Rus petrol sektörüne yönelik saldırılarını durdurmasını umuyor. Bu, ABD başkanı için önemli çünkü geçen hafta Kremlin ile Rus dizel ithalatı konusunda bir anlaşma yaptı.

Ukrayna, Rus saldırıları ve Trump ile zorlu ilişkilerin yanı sıra istihbarat edinmede de sorunlar yaşıyor. ABD'nin sahip olduğu büyük bir uydu, uzaydan füze fırlatmalarını erken tespit edebiliyor. Bu hafta Ukrayna bir Rus hava saldırısı konusunda bilgilendirilmedi. ABD'ye göre bu teknik bir arızdan kaynaklandı, ancak Bolder'a göre olay Amerikan teknolojisine ne kadar bağımlı olunduğunu gösteriyor.

Ukrayna'nın İHA'ların yönlendirilmesinde kullandığı Starlink de bu hafta güvenilmez olduğunu ortaya koydu. Buna rağmen Ukraynalılar buna ihtiyaç duymaya devam ediyor. Zelensky'ye göre teknoloji milyarderi Elon Musk'ın şirketinin hizmetlerine henüz tam bir alternatif yok. Zelensky bugün Ukrayna'nın bu alanda Fransa gibi ülkelerle işbirliği yaparak kapasitesini artırmaya çalıştığını söyledi.