Zembla sunucusu, neonazi belgeselindeki isimlere yönelik haberlere eleştirdi
Zembla'nın neonazi belgeselinde yer alan isimlerin röportajları, uzmanlara göre aşırı sağcı fikirlerin normalleşmesine katkıda bulunuyor.

Zembla'nın 'De neonazi-files' adlı belgeselinde yer alan aşırı sağcı ve neonazi figürlerin bazı medya kuruluşlarıyla yaptığı röportajlar, belgeselin yapımcıları ve uzmanlar tarafından eleştirildi. Belgesel, Hollanda'daki aşırı sağcı grupların siyaset ve topluma nasıl sızdığını gözler önüne seriyor. Belgeselde, Adolf Hitler'in nazi rejimine sempati duyan aşırılık yanlılarının kafes dövüşleri (fight nights) yaptığı görüntüler yer alıyor. Bu dövüşler, Kuzey Brabant eyaletindeki Oeffelt'te diş hekimi Bas E. ile Drenthe eyaletindeki Zuidwolde'de matematik öğretmeni Egbert B.'nin evlerinin yakınında gerçekleşti. E. ve B., Omroep Brabant, de Gelderlander ve Dagblad van het Noorden gibi medya kuruluşlarına verdikleri röportajlarda kendilerini savunma fırsatı buldu.
Belgeselin yapımcıları, bu yayın organlarının tutumunu eleştiriyor. Zembla'nın son editörü Roelof Bosma, özellikle Omroep Brabant ve de Gelderlander'ın diş hekimini hiçbir eleştiriye tabi tutmadan konuşturduğunu, olguları bilmeden ve kendileriyle iletişime geçmeden yayın yaptığını söylüyor. Bosma, E.'nin de Gelderlander'a verdiği röportajda 'kendini bir tür kabusun içinde bulduğunu' söylediğini ve görüntülerin kurgusunun 'yanlış bir izlenim' yarattığını belirtiyor. Bosma, 'Biz bu işi çok titizlikle yaptık ve sorumluluğumuzu fazlasıyla yerine getirdik' diyor.
Uzmanlar: Eleştirel sorgulama eksik
NU.nl'nin görüşlerine başvurduğu üç uzman da Bosma'nın eleştirilerine katılıyor. Uzmanlara göre, Hitler'e hayranlık duyan kişileri eleştirel bir şekilde sorgulamadan yayına çıkarmak, onların düşüncelerinin normalleşmesine dolaylı olarak katkıda bulunuyor. Röportajlarda E. ve B. kendi arazilerinde yayılan nazi düşüncesinden uzaklaştıklarını söylüyor, ancak belgeseldeki ayrıntılarla yüzleştirilmiyorlar.
Omroep Brabant'ın videosunda E. ve eşi, arazilerinde olanlardan açıkça uzaklaşıyor. Ancak E.'ye, Zembla'nın gösterdiği ve eşini 'hareketimize daha fazla dahil ettiğini' ortaya koyan mesajlar sorulmuyor. Bu bilgi sadece video altyazısında yer alıyor. Ayrıca E.'ye belgeseldeki 'Sieg Heil (nazi selamı) benim kalbimde' sözü de sorulmuyor. Amsterdam Üniversitesi'nde siyasal iletişim ve gazetecilik doçenti Linda Bos, bu eksikliğe dikkat çekiyor.
Dagblad van het Noorden ise 'Zuidwolde'den matematik öğretmeni Egbert nasıl kafes dövüşçüsü neonazilerin arasına düştü?' başlığıyla çıktı. B. gazeteye 'çok korktuğunu' ve 'aşırı sağ ve nazi sempatizanlığından' uzaklaştığını söylüyor. Oysa belgeselde B.'nin sadece bir kafes dövüşü düzenlemediği, başka dövüş gecelerine de katıldığı görülüyor. Röportajda B.'ye bu konu sorulmuyor.
Leiden Üniversitesi'nde siyaset bilimci ve aşırılık uzmanı olan Sarah de Lange, 'Bu kimsenin başına öylece gelmez. Ayrıca bu, görüşülen kişilerin hiçbirinde bir istisna değil, bir örüntünün parçası' diyor. De Lange'e göre bu tür bir sorgulama işe yaramıyor. 'Olguları çok iyi bilmeli ve insanlara neyi sorabileceğinizi bilmelisiniz. E. de Gelderlander'a 'Muhafazakar ve milliyetçiyim' diyor. O zaman 'Bu terimler sizin için ne anlama geliyor? Hangi görüşler buna eşlik ediyor?' diye sormalısınız.'
Vrije Universiteit'te profesör olan ve aşırı sağcılık üzerine araştırmalar yapan Nikki Sterkenburg, 'Gazeteciler için herkesle, aşırılık yanlılarıyla bile konuşmak her zaman iyi bir fikirdir' diyor. 'Ancak bu, herkese bir platform vermeniz gerektiği anlamına gelmez.'
Bos, 'Bu tür grupların normalleşmesinde olumlu haberler ve görünürlüğün genel olarak etkili olduğunu görüyoruz' diyor. E. ve B.'ye çok fazla yer verilmesi, onların özellikle mağdur olduğu izlenimini yaratıyor. Bos, 'Bu çok kişisel hale getiriliyor. Başlıklar ve sosyal medyada görünen alıntılar ilk başta sempati uyandırıyor' diyor. Bos'a göre 'mağdur çerçevesi' çok güçlü ve aşırılık yanlısı düşüncelerin daha da normalleşmesine katkıda bulunabilir. 'Belgeseli izlememiş olanlar sadece bu imajı alıyor.'
De Lange, 'Bunun sıradan Hollandalılar olduğunu vurgulamak iyi. Belgesel bunu gösteriyor: bir diş hekimi, bir lise matematik öğretmeni. Bu, neonazi aktivistlerin klişe imajının doğru olması gerekmediğini gösteriyor. Zor olan şu ki, onları konuşturup düşünceleri hakkında eleştirel sorular sormazsanız, fikirlerini normalleştirirsiniz' diyor.
Bos, De Lange ve Sterkenburg, dikkatsiz haber yapımının (istemeden de olsa) antisemitizm, ırkçılık veya Hitler hayranlığı gibi aşırılık yanlısı düşüncelerin normalleşmesine katkıda bulunabileceğini söylüyor. Amsterdam Üniversitesi'nde modern tarih öğretim görevlisi ve faşizm ile aşırı sağ uzmanı Daniël Knegt, aşırı sağcı grupların bu normalleşmeyi bilinçli olarak hedeflediğini ekliyor.
Knegt, 'saygın insanlar' imajının da aşırı sağcı gruplar tarafından kullanılabileceğini söylüyor. Bu, 'radikal, ırkçı ve örtük şiddet içeren fikirleri' kabul edilebilir kılmaya yardımcı oluyor. Sterkenburg ise 'On yıl önce 'omvolking' (nüfus değişimi) kavramını sadece aşırı sağ çevreler bilirdi. Bugün herkes bu kelimeyi biliyor; çünkü medya bunu sık sık tekrarladı ve anlamını açıklamadı. Aşırı sağcılar bunu biliyor ve bilinçli olarak bundan yararlanıyor' diyor.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Ede'de sokak lambaları haftalardır arızalı: 'Tek başıma bisiklete binemiyorum'
Ede'de elektrik şebekesindeki arızalar nedeniyle bazı yollar haftalardır karanlık. Belediye ve şebeke işletmecisi Liander sorunu personel eksikliği ve eskiyen şebekeye bağlıyor.

Halsema, Hindistan'da Insiya için video mesaj yayınladı
Amsterdam Belediye Başkanı Halsema, Hindistan'ın internet engellemesini aşmak için Insiya'ya seslenen bir video paylaştı.

Hollanda'da yeni istilacı tür: su kaplumbağası doğada üremeye başladı
ABD kökenli su kaplumbağası, Hollanda'nın Dirksland köyünde ilk kez doğada üredi. Uzmanlar, iklim değişikliğinin bu türün yayılmasına yol açtığını belirtiyor.

Rotterdam merkezi ülkenin en kalabalık şehir içi bölgesi olma yolunda
Rotterdam kent merkezinde nüfus hızla artıyor. Yükselen konut kuleleriyle birlikte bölge, Hollanda'nın en yoğun şehir merkezi haline geliyor.

