AB bakanları sınırda acil durumlar için daha sıkı göç politikası istiyor

Avrupa Birliği'nin göç ve iltica anlaşmasının mürekkebi henüz kurumamışken, Birlik ülkeleri göç üzerindeki kontrolü artırmak için yeni önlemler üzerinde çalışıyor. Lüksemburg'da bir araya gelen AB ülkelerinin iltica bakanlarının neredeyse tamamı, bu yaz Ceuta'da yaşanana benzer durumların önlenmesi için ek imkânlar talep etti.

Acil durumlarda iltica başvurularının askıya alınması gündemde

Tartışmalarda öne çıkan seçeneklerden biri, ani ve kitlesel göç dalgasıyla karşılaşan ülkelerin iltica başvurularını geçici olarak işleme alma yükümlülüğünden muaf tutulması. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu'ndaki yıllık konuşmasında, "Bu yaz yaşananlar, daha fazla imkâna sahip olmamız gerektiğini gösteriyor" dedi.

Hollanda Göç Bakanı Van den Brink de bu fikri destekliyor. Van den Brink'e göre böyle bir durumda tek çözüm, sınırı geçen kalabalığı derhal geri göndermek. Bakan, "Bu kadar büyük bir grubun bir sınırı geçmesi, hatta adeta sınırı zorlaması, sınırın ihlali anlamına gelir. O grubu hemen geri göndererek sınırı yeniden tesis etmelisiniz" ifadelerini kullandı. Bu yöntemle insanların iltica başvurusu yapma hakkını kaybetmesini sorun görmeyen Van den Brink, "Bunlar gerçekten benzersiz durumlar. Böyle anlarda tepki verebilmek için alet çantanızda bir şeyler olmalı" dedi.

Şimdi gözler Avrupa Komisyonu'nun somut kriz önerisinde. Bu öneri gelmeden fikrin hayata geçip geçmeyeceği netleşmeyecek. Konu ayrıca bir sonraki AB zirvesinde üye ülkelerin hükümet başkanlarıyla da görüşülecek.

Frontex'in yetkileri genişletiliyor

Avrupa Komisyonu birkaç hafta içinde Frontex'in yetkilerini artırmaya yönelik bir öneri de sunacak. Komisyon, ajansa daha fazla personel kazandırmayı ve ajansın göçmenlerin AB dışındaki ülkelere geri gönderilmesinde rol almasını istiyor. Ayrıca Frontex'in, AB dış sınırlarında yeni kriz durumlarına işaret eden sosyal medya içeriklerini izlemesi planlanıyor.

Öte yandan Avrupa Komisyonu, haziran ayında yürürlüğe giren göç anlaşmasının başarılı olduğunu vurgulamak için her fırsatı kullanıyor. En önemli kanıt olarak iltica başvuru sayılarındaki ciddi düşüş gösteriliyor; ancak bu düşüş anlaşma yürürlüğe girmeden önce de başlamıştı. İstatistiklerin her şeyi anlatmadığını, İspanya'nın Ceuta bölgesinde yaşananlar ortaya koydu. Birkaç gün içinde bölgeye ulaşan göçmen sayısı, AB'nin hazırlıklı olduğu her şeyi aştı, ancak bu durum istisna olarak değerlendiriliyor.

Yine de yaşananlar, iltica politikasında AB ülkeleri arasındaki dayanışmanın hiç de kendiliğinden olmadığını gösterdi. Oysa göç anlaşmasının, daha iyi bir iltica prosedürünün yanı sıra ülkeler arası dayanışmayı da güçlendirmesi gerekiyordu. İltica bakanları bugün göç anlaşmasının durumuna ilişkin sözlü bir bilgilendirme aldı. Komisyonun daha önce zirve öncesinde söz verdiği resmi rapor ise ertelendi ve muhtemelen zirveden hemen sonra yayımlanacak. Bu erteleme, Avrupa Komisyonu'nun Ceuta sonrasında olduğu gibi ülkelerin yeniden birbirini suçlamasına yol açacak bir zemin oluşmasını engellemeye çalıştığına işaret ediyor.

Hollanda, AB iltica toplantısı öncesinde Avusturya, Almanya, Yunanistan ve Danimarka ile ayrı bir görüşme daha yaptı. AB içinde 'öncü grup' olarak adlandırılan bu ülkeler, mümkün olan en kısa sürede AB dışında geri gönderme merkezleri kurmayı hedefliyor ve geçen yıl birkaç kez bir araya geldi. Ülkeler, iltica başvurusu reddedilen kişileri, kendi ülkelerine gönderilemedikleri takdirde bu merkezlere göndermek istiyor. Geri gönderme merkezi kurulabilecek ülkeler için sıkça dile getirilen seçenek Ruanda olsa da bugünkü görüşmeden somut bir açıklama çıkmadı.