ACM uyardı: Kapıda satılan enerji ürünlerine dikkat

Hollanda Tüketici ve Piyasa Otoritesi (Autoriteit Consument en Markt, kısaca ACM), kapıda veya telefonla istenmeyen enerji ürünü satışlarına karşı tüketicileri uyarıyor. Otorite, yanıltıcı sürdürülebilirlik danışmanlığı için yüzlerce avro ödeyen ya da on binlerce avroluk ev bataryası için istemeden sözleşme imzalayan tüketicilerden gelen şikayetlerde artış olduğunu bildiriyor. Bu nedenle ACM bugün bir farkındalık kampanyası başlattı.

ACM'ye ek olarak tüketici derneği Consumentenbond, Fraudehelpdesk (Dolandırıcılık Yardım Hattı), Juridisch Loket (Hukuk Danışma Bürosu) ve konut sahipleri derneği Vereniging Eigen Huis de otoritenin uyarısını destekliyor.

Yüksek enerji maliyetleri ve belirsizlik

ACM, yüksek enerji fiyatlarının, 1 Ocak 2027'de sona erecek olan mahsuplaşma düzenlemesinin (salderingsregeling) ve sürdürülebilirlik ürünlerindeki geniş ürün yelpazesinin tüketicilerde enerji konusunda belirsizlik yarattığını belirtiyor. Güvenilmez satıcılar bu belirsizlikten yararlanarak tüketicileri yanıltıcı satış konuşmalarıyla alışverişe ikna etmek için baskı kuruyor.

ACM sözcüsü, "Bu konuşmalara kulak asmamak gerekiyor" diyor. Satıcıyla ilk temas kulağa profesyonel gelse de süreç çoğu zaman yanıltma ve saldırganlıkla sonuçlanıyor. Söz konusu satıcılar, konut veya enerji tüketimi hakkında çok fazla bilgiye sahip. Bazen bir enerji şirketi ya da belediyeyle işbirliği yapıyormuş gibi davranıyorlar. Yanıltıcılık, satıcıların yanlış vaatlerde bulunması ve insanlara baskı yapmasından kaynaklanıyor. Örneğin indirimin yalnızca o gün geçerli olduğunu söylüyor ve önemli bilgileri saklıyorlar. Ayrıca vaat edilen ürün veya hizmetler bazen hiç teslim edilmiyor.

ACM'nin araştırmasına göre, 1800 kişiyle yapılan ankete katılanların yaklaşık yarısı enerji ürünleri satışı için telefonla ya da kapıda aranmış. Satıcılar özellikle güneş panelleri satışına yöneliyor; ancak ev bataryaları da sıklıkla satılmaya çalışılan ürünler arasında.

ACM, tüketicileri kendi araştırmalarını yapmaya çağırıyor. Otorite, "Örneğin belediyeye başvurabilirsiniz. Oradaki enerji koçları size enerji tasarrufu için ipuçları verebilir" diyor. "Konuşmayı bitir. Kendi kontrolüne başla" sloganıyla ACM, tüketicilerin kendi değerlendirmelerini yapmalarını ve yanıltılmamalarını teşvik ediyor.

Otoritenin araştırmasına göre, ankete katılanların üçte birinden fazlası konutlarını sürdürülebilir hale getirmek istiyor. Aynı zamanda katılımcıların yüzde 40'ından fazlası çok fazla seçenek olduğunu, bunun da doğru karar vermeyi zorlaştırdığını düşünüyor. Ciddi mali sıkıntı yaşayan kişilerde bu oran yarıdan fazla. Bu grupta, enerjinin aksi halde karşılanamaz hale geleceği endişesiyle bir an önce sürdürülebilir hale gelme baskısı da yaşanabiliyor.

Tüketici derneğine yaklaşık 1000 şikayet

Tüketiciler yalnızca ACM'ye başvurmuyor. Consumentenbond, bir yıl içinde enerji ürünlerinin yanıltıcı satışıyla ilgili tüketicilerden yaklaşık 1000 şikayet aldığını açıkladı. Dernek sözcüsü, "Satıcılar çoğu zaman çok saldırgan. Yalnızca yanıltmıyor, aynı zamanda tüketicileri korkutuyor ve tehdit ediyorlar" diyor. Consumentenbond'un internet sitesinde, hakkında çok sayıda şikayet gelen şirketlerin isimlerinin yer aldığı bir liste bulunuyor. Dernek, şirketlerin sık sık isim değiştirdiğine dikkat çekerek, kapıda veya telefonla yapılan satış görüşmelerine hiç girilmemesini öneriyor.

Consumentenbond, yanıltıldığını düşünen kişilere yardımcı olabiliyor. Dernek sözcüsü, "Bu şirketlere ihtar gönderiyor ve faaliyetlerine son vermelerini talep ediyoruz. Mümkün olduğunda hukuki adım atıyor ve tüketicinin parasını geri alıyoruz" dedi.

Vereniging Eigen Huis de güvenilmez satıcıların hikayelerini doğruluyor. Dernek, "İnsanlar yanıltılıyor, ancak hukuki açıdan dolandırılmış sayılmıyorlar çünkü satıcılar belirli kuralları kurnazca kullanıyor" diyor. Vereniging Eigen Huis ayrıca, güvenilmez satıcılar araya girdiğinde insanların konutlarını sürdürülebilir hale getirmeyi zor bulduğunu gözlemliyor. Dernek, "Sürdürülebilirliğin insanlar için erişilebilir kalmasını istiyoruz, bu yüzden söz konusu sahtekar satıcılardan kurtulmak gerekiyor" açıklamasında bulundu.