AfD Saksonya-Anhalt'ta seçimi kazandı ama hükümet kurmak kolay olmayacak

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçimleri aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi açık farkla kazandı. Ancak partinin mutlak çoğunluğu elde edememesi, eyalette hükümet kurma sürecinin belirsizliğe girmesine neden oldu.

AfD'nin ortak arayışı

Seçim sonrası yapılan açıklamada AfD ilk olarak tek başına iktidara gelmek istediğini ya da hiçbir partisiyle koalisyon yapmayacağını duyurdu. Ancak partinin bu tutumu, seçim akşamı kısmen değişti.

Almanya Enstitüsü'nden Marja Verburg, AfD'nin artık diğer partilerle görüşmeye açık olduğunu söyledi. Fakat uygulamada AfD ile koalisyon kurmaya yanaşacak parti bulmak zor görünüyor. Eyaletteki diğer partilerin neredeyse tamamı AfD ile iş birliğini reddediyor. Bu konuda açık kapı bırakan tek parti, Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) oldu. Verburg, BSW'nin birçok konuda AfD ile benzer görüşlere sahip olduğunu ancak bu partide de iş birliğinin 'çok hassas' bir konu olduğunu ifade etti.

CDU, Yeşiller, SPD, Sol Parti ve BSW'nin teorik olarak birlikte çoğunluğu bulunuyor. Ancak bu partilerin birbirleriyle anlaşması pratikte mümkün görünmüyor. Partiler arasındaki görüş ayrılıkları oldukça derin.

Süreç nasıl ilerleyecek?

Verburg, yaşanabilecek siyasi tıkanıklığın erken seçime yol açabileceğini söyledi. Yeni eyalet meclisinin en geç 6 Ekim'de toplanması gerekiyor. Meclisin daha sonra eyalet başbakanını seçmesi bekleniyor ancak bu seçim için herhangi bir süre sınırı bulunmuyor.

Bu süreçte, görevdeki CDU'lu Sven Schulze başkanlığındaki hükümet işleri yürütmeye devam edecek. Geçmişte Alman eyalet seçimleri sonrası hükümet kurma süreci genellikle hızlı ilerlerdi. Fakat bu durum artık giderek zorlaşıyor. İki yıl önce AfD'nin güçlü oy aldığı Thüringen ve Saksonya eyaletlerinde yaşanan uzun koalisyon görüşmelerinin ardından azınlık hükümetleri kurulmuştu. Verburg, Saksonya-Anhalt'ta yaşanan tablonun ise daha önce görülmemiş bir durum olduğunu belirtti.

Schulze, yaptığı açıklamada hükümet kurma görevinin AfD'de olduğunu söyledi. Görevdeki başbakan, 'Biz artık muhalefetteyiz' dedi. CDU, 2021'deki seçimde yüzde 37,1 oy alırken bu seçimde oyları yüzde 17,2'ye düştü.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, seçim sonucunu 'derin bir şok' olarak değerlendirdi ve CDU için son on yılların 'en ağır yenilgisi' olduğunu söyledi. Merz, kendi düşük popülaritesinin de bu yenilgide rol oynadığını kabul ederek, 'Her şey eskisi gibi devam edemez' ifadelerini kullandı.

Öte yandan seçim sürecinde dezenformasyonun etkili olduğuna dair iddialar gündeme geldi. Wahlplattform adlı seçim gözlem platformu, oy verme sürecinde herhangi bir usulsüzlük görmedi ancak seçim öncesinde 'muazzam miktarda dezenformasyon' yapıldığını aktardı. Platformun kurucusu, Rus propagandasının CDU, SPD, FDP ve Sol Parti adaylarını itibarsızlaştırmaya çalıştığını ileri sürdü. Almanya Enstitüsü de seçim öncesinde Schulze'ye yönelik dezenformasyon kampanyaları düzenlendiğini belirtmişti. AfD ve BSW, Rusya ile ilişkilerin onarılması ve Rusya'ya yönelik yaptırımların kaldırılmasından yana. Almanya Başbakanı Merz ise AfD'nin seçim zaferinin Almanya'nın Ukrayna'ya desteğini etkilemeyeceğini açıkladı.