Afgan çiftçiler yasağa rağmen yeniden daha fazla afyon üretiyor

Birleşmiş Milletler (BM), Afganistan'da çiftçilerin yasaklara rağmen yeniden önemli ölçüde daha fazla afyon ürettiğini bildirdi. BM verilerine göre, Afganistan'daki afyon üretimi için kullanılan alan bir yıl içinde yaklaşık dört kat artarak 43 bin hektara çıktı. Bu rakam, Taliban'ın 2022'de uygulamaya koyduğu yasaktan önceki seviyenin hâlâ oldukça altında. O yıl haşhaş ekimi için 200 bin hektar alan kullanılıyordu.

Haşhaş, afyon ve eroin gibi uyuşturucuların üretiminde kullanılıyor. BM'ye göre üretim, ekim yasağı öncesi seviyeye dönmemiş olsa da, başta Avrupa olmak üzere süregelen talep nedeniyle çiftçiler bir kilogram kuru afyondan önemli ölçüde daha fazla kazanç elde edebiliyor. Yasaktan önce bir kilogram afyon yaklaşık 100 dolar getirirken, bugün bu rakam kolaylıkla 500 doların üzerine çıkıyor.

Çiftçiler üretimi gizlice sürdürüyor

Çiftçiler üretimlerini mümkün olduğunca dikkat çekmeden sürdürmeye çalışıyor. Büyük tahıl tarlalarında haşhaş ekimi için yalnızca küçük toprak parçaları kullanılıyor. Diğer üretim alanları ise duvarlarla çevrilmiş durumda. Bu durum, Afgan çiftçiler arasındaki çaresizliği gözler önüne seriyor. Çünkü onlar için afyon üretmek kesinlikle yasak.

Taliban, üretime sert biçimde karşı çıkıyor. İktidardaki grup, afyon üretiminin katı İslami öğretileriyle bağdaşmadığını ve rejimin uluslararası tanınma çabasına zarar verdiğini belirtiyor. Birkaç yıl önce Taliban bu konuda çok farklı bir tutum sergiliyordu; grup, ABD ve NATO ile savaşları sırasında afyon ihracatından önemli kazanç sağlıyordu.

Yasal ürünlerin ihracatı zorlaştı

Tehlikelere rağmen çiftçiler afyon üretimine yöneliyor. Bunun nedeni, afyon üretiminin diğer tarım türlerine göre daha kârlı olması ve yasa dışı ihracat hatlarının büyük ölçüde hâlâ ayakta olması. Buna karşılık buğday, pamuk ve karpuz gibi yasal ürünlerin ihracatı aynı kolaylıkla yapılamıyor. Afganistan ile Pakistan arasındaki sınırda bir süredir silahlı çatışmalar nedeniyle istikrarsızlık yaşanıyor.

Taliban, BM'nin tahmini afyon üretimi artışını büyük ölçüde abarttığını savunuyor. Afgan makamlarına göre 2026'daki gerçek ekim, BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) tahmininin iki kat altında olacak. Ancak bu iddianın hangi verilere dayandığı bilinmiyor.