Aileler, sperm bağışçısına karşı yasal adım atıyor

Hollanda'nın kuzeyinden gelen S. isimli sperm bağışçısı, bugün Donorkind Vakfı tarafından gönderilen bir mektupla bilgilendirildi. NU.nl'nin incelediği e-posta yazışmalarına göre mektupta, "anne-baba adaylarına yalan söylemenin ve en az 199 çocuk meydana getirmenin hukuken haksız fiil oluşturduğu" ifade ediliyor.

Yumurta ve sperm bağışından doğan çocukların haklarını savunan vakıf, S.'den "bağış yapmayı ve bağışçı olarak hizmet sunmayı yasaklamasını, kliniklerde saklanan spermlerinin imha edilmesini, etkilenen tüm ebeveynlerin bilgilendirilmesini ve bağış çocuklarının hangi bölgelerde dünyaya geldiğinin ayrıntılı olarak belirtilmesini" talep ediyor. Ayrıca vakıf, ailelerin profesyonel rehberlik ve DNA veri bankalarına kayıt gibi masrafları için tazminat istiyor.

Vakıf, S.'nin işbirliği yapmasını ve mahkemeye gitmeye gerek kalmamasını umut ediyor. Anlaşmaların noterde kayda geçirilmesi ve S.'nin bu anlaşmaları ihlal etmesi durumunda ödeyeceği bir ceza tutarının belirlenmesi yeterli olacak.

Yasal sınır ve bağış yöntemi

Hastaneler ve klinikler aracılığıyla yapılan sperm bağışlarında en fazla on iki aileye yardım edilebiliyor. Ancak S., bu sayıya ulaştıktan çok sonra bile sosyal medyadaki çağrılara yanıt vererek gayri resmi yollarla sperm bağışlamaya devam etti. Bağışlar genellikle kendi kendine tohumlama yöntemiyle gerçekleşiyordu. Bu yöntemde sperm bir kaba boşaltılıyor ve anne adayı sperm kendisi yerleştiriyordu. Bazı durumlarda ise S. ile cinsel ilişki yoluyla gebe kalınıyordu; bu ilişkiler bazen S.'nin ısrarıyla gerçekleşiyordu.

Donorkind Vakfı'nın yukarıda belirttiğinin aksine, 199 çocuk sahibi olmak prensipte yasak değil. Ancak vakıf daha önce başka bir çoklu bağışçıyı mahkeme kararıyla bağış yapmayı bırakmaya zorlamayı başarmıştı. Bu dava Jonathan Meijer'e karşı açılmıştı.

S. zaten anne-baba adaylarına yalan söylemişti: Sık sık sadece altı kadar biyolojik çocuğu olduğunu veya bu sayıyı hedeflediğini söylüyordu. Anne-baba adayları onun bu kadar çok çocuğu olduğunu ya da istediğini bilselerdi, büyük olasılıkla onunla asla anlaşmazlardı.

Donorkind Vakfı daha önce NU.nl'ye verdiği bilgide, bir çocuğun bu kadar çok biyolojik üvey kardeşle bağ kurmasının imkânsız olduğunu, ancak bu kardeşlerin çocuğun kimlik oluşumuna katkıda bulunduğunu belirtmişti. Ayrıca, annesinin kendisini dünyaya getirirken kandırıldığını öğrenmenin bir çocuk için çok rahatsız edici olduğunu vurgulamıştı. Üstelik farkında olmadan akraba evliliği riski de bulunuyor; gerçi bu risk oldukça düşük. Hollanda'daki en az bir başka çoklu bağışçı vakasında, biyolojik üvey kardeşlerin Tinder'da eşleştiği görülmüştü.

S. sonunda gayri resmi bağış yapamayınca yakayı ele verdi. İki anne adayı onu hastaneye götürdü ve burada bağış sınırını çoktan aştığı ortaya çıktı. Ayrıca giderek daha fazla ebeveyn birbiriyle iletişime geçti. Böylece S.'nin en az 121 çocuk meydana getirdiği keşfedildi, ancak gerçek sayıyı yalnızca kendisi biliyordu.

Geçen ay S., kendi ifadesiyle, anne-baba adaylarına bir mektup yazarak durumu açıkladı. Gönderdiği listede 172 çocuğun Hollanda genelinde dağıldığını belirtti. Ayrıca Belçika'da 11, Almanya'da 15 çocuk sahibi olduğunu ekledi. Bir çocuk ise Avrupa'nın başka bir ülkesinde yaşıyor. Şu anda en az bir kadın ondan hamile.

S. annelere yazdığı mektupta, "Gerçekten üzgünüm" dedi. "Size tüm bağış türlerini bıraktığıma dair kesin güvence vermek istiyorum. (...) Yeni bağış programları başlatmayacağım ve ailelere ikinci veya üçüncü çocuk konusunda yardım etmeyeceğim; bu bir bağış sözleşmesinde yer alsa bile."

Donorkind Vakfı Başkanı Ties van der Meer, daha önce S.'nin sayımının tam olup olmadığından şüphe ettiğini söylemişti. "Ve bu, duracağının garantisi değil. Ne de olsa yüzden fazla kez daha fazla çocuğu olmayacağına söz verdi."

S. bu sözleri bağış süreçleri sırasında verdi, ancak ebeveynler onu daha sonra daha fazla çocuğu olduğu gerçeğiyle yüzleştirdiğinde de verdi. "Sözünü bu kadar çok kez tutmadıktan sonra şimdiki vaadi doğal olarak güçlü değil."

NU.nl'nin tepki platformu NUjij'e verdiği yanıtta S., "anne-baba adaylarının bir kısmına" o dönemde bağış çocuklarının sayısı hakkında farklı bir izlenim verdiğini kabul etti. Bazı ebeveynlerin ise bu konuyu hiç sormadığını yazdı. Ayrıca "birkaç ebeveynin bunu olumlu bulduğunu, çünkü başka ebeveynlere de bir çocuk nasip etmek istediklerini" belirtti.

S. son yıllarda yalnızca "donor plus" olarak bağış yaptığını, bu kapsamda çocukları yılda bir ilâ iki gün gördüğünü belirtti. "Birçok ebeveyn, Danimarka'dan gelen spermin maliyeti veya bekleme listeleri nedeniyle aslında sadece normal bir bağışçı arıyordu." Şu anda hamile olan kadının ikinci çocuğu olduğunu söyledi. "Bu yıl başka çocuk doğmadı."

NU.nl ile yaptığı e-posta yazışmasında S. daha sonra şunları ekledi: "Anne-baba adaylarıyla tanışmalarda doğru sayıyı belirtmediğim için üzgünüm."

"Açıklık getiren mektubu gönderdiğimden beri gerçekten bağışçı olmayı bıraktım" diye devam etti. Bu, Ağustos ayında gönderdiği ve 199 çocuk sayısından bahsettiği mektuptu. "Bir ailede ikinci veya üçüncü çocuk için de, donor plus olarak da. Tekrar bağışçı olmam düşünülemez."

NU.nl bu yılın Nisan ayında çoklu bağışçı S. hakkında daha önce haber yapmıştı. O zaman hâlâ elli çocuğu olduğu görünüyordu.