Amalia'ya deniz kuvvetlerinde rütbe: Oranje ve ordu bağı

Prenses Amalia geçen hafta Kraliyet Deniz Kuvvetleri'nde bir üst rütbeye terfi etti. Onbaşı rütbesinden çavuşluğa yükselen Amalia, bu adımı Defensity College bünyesindeki eğitim ve çalışma programı kapsamında attı.

Amalia'nın savunma alanını seçmesi, ailesinin geçmişiyle örtüşüyor. Askeri tarihçi Erwin van Loo, NOS podcast'i De Monarchie'de Oranje hanedanı ile silahlı kuvvetler arasındaki ilişkinin Sekiz Yıl Savaşları'na kadar uzandığını söylüyor. Van Loo'ya göre bu bağ hâlâ güçlü ve karşılıklı: Silahlı kuvvetler Oranje'ye bağlı, kraliyet ailesi de bu bağı benimsiyor.

Waterloo'dan Saraybosna'ya

Van Loo, hanedan ile ordu arasındaki bağın Willem van Oranje'ye kadar gittiğini belirtiyor. Önce valiler, ardından krallar ordunun başkomutanlığını üstlendi. Bu durum 19. yüzyıla kadar sürdü. Muharebelere fiilen katılan son kral, Waterloo Savaşı'nda yer alan II. Willem oldu. 1848'den sonra kraliyet ailesinin yetkileri sınırlandı ve kralın savunmadaki rolü daha çok sembolik hale geldi; ancak Van Loo'ya göre bağ hâlâ çok sıkı.

Van Loo bunu kendisi de yedek subay olarak Mali'ye gittiğinde gördüğünü anlatıyor. Evden uzakta bir askeri kampta Koningsdag'ı (Kral Günü) yaşadığını ve kraliyet ailesiyle bağın ne kadar güçlü olduğunu gördüğünü söylüyor. O gün özel bir tören düzenlenmiş ve ardından oranjebitter dağıtılmış; alkolsüz olarak, çünkü görev yerinde bulunuyorlardı.

III. Willem'den sonra erkek taht varisi kalmadı. Kadınlar savunmaya ancak II. Dünya Savaşı'ndan sonra kabul edildiği için Wilhelmina ve Juliana aktif görev alamadı. Van Loo, yine de ikisinin de orduya yakın durduğunu belirtiyor. Ona göre Wilhelmina özellikle silahlı kuvvetlerle sıcak bir bağ hissetti. I. ve II. Dünya Savaşları sırasında askerleri manevi olarak desteklemede önemli bir rol oynadı ve bu nedenle 'asker kraliçe' olarak anıldı.

Willem-Alexander liseyi bitirdikten sonra deniz kuvvetlerinde askerlik yaptı ve sonrasında görevde kaldı. Van Loo, Willem-Alexander'ın Saraybosna kuşatma altındayken kentin üzerinde uçtuğunu, bunu kendisinin çok istediğini ancak bunun risk taşıdığını söylüyor. Willem-Alexander, 2013'te kral olarak görevine son verilene kadar orduda kaldı. Hükümetin bir üyesi olarak kralın savunmada görev yapması yasak olduğu için görevini bırakmak zorunda kaldı ve onursuz olmayan bir şekilde terhis edildi.

Amalia etkisi

Amalia, savunmada aktif görev alan ilk Oranje prensesi oldu. Bu bir eğilim gibi görünüyor; İspanya, Norveç ve Belçika'da da veliaht prensesler askeri eğitim aldı. Bu durum popülerliklerine katkı sağladı. Tersi de geçerli: Amalia'nın katılımıyla Defensity College'a başvurularda artış oldu ve Máxima yedek subay eğitimi aldıktan sonra Savunma Bakanlığı'nın iş ilanları sitesindeki ziyaretçi sayısı arttı.

Van Loo, Amalia'nın eğitiminden sonra aktif bir çatışma ortamına girmesini olası görmüyor. Tarihe bakıldığında bunun hep kaçınılan bir durum olduğunu, Amalia için de aynı yaklaşımın geçerli olacağını düşünüyor. Ayrıca askerlerin yalnızca küçük bir bölümü cepheye gidiyor; destek görevlerinde de katkı sağlanabiliyor.