Aşırı popüler olmayan Merz, Almanya'da aşırı sağın yükselişini durduramadı

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan seçimlerde Başbakan Friedrich Merz'in partisi Hıristiyan Demokrat Birlik (CDU) tarihinin en kötü sonucunu aldı. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) ise bir kez daha güçlenerek eyalet meclisinde mutlak çoğunluğu kıl payı kaçırdı. Seçim sonuçları, ülke genelinde siyasi yansımalarıyla tartışılıyor.

Pazar günü yapılan eyalet seçiminde CDU oyların yarısını kaybederek tarihi bir düşüş yaşadı. AfD ise oylarını artırarak eyalet meclisindeki en güçlü parti konumunu pekiştirdi. AfD'nin bu başarısı, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Almanya'da aşırı sağın en büyük çıkışlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Merz'in popülerlik sorunu

Seçim yenilgisi, zaten düşük popülariteye sahip Başbakan Merz için yeni bir darbe oldu. Merz, göreve gelmesinden sadece 16 ay sonra, savaş sonrası dönemin en az popüler başbakanı olarak gösteriliyor. Almanya Enstitüsü'nden Hanco Jürgens, Merz'in en büyük sorununun kendi imajı olduğunu söylüyor.

Merz'in imaj sorununun bir kısmı kendi davranışlarından kaynaklanıyor. 2021'de CDU lideri olarak Alman siyasetine dönen eski iş insanı, seleflerinden daha iyi iş çıkaracağını vaat etmişti. Ancak uygulamada zorluklarla karşılaştı. Altyapı ve savunma için planlanan 500 milyar avroluk yatırım fonu, hem CDU içinde hem de koalisyon ortağı SPD ile anlaşmazlıklara yol açtı.

Groningen Üniversitesi'nden Profesör Anthoya Visser, birçok Alman'ın bu dev yatırımların faturasının kendilerine kesileceği endişesi taşıdığını belirtiyor. Muhalefetin, özellikle de AfD'nin bu duyguyu başarıyla kullandığına dikkat çekiyor.

Seçim kampanyasında gölge

Merz'in, Almanların çok az çalıştığı ve sık sık hasta olduğu yönündeki sözleri de tepki çekmişti. Jürgens ve Visser, Merz'in iletişim becerilerinin zayıf olduğunu ve siyasi sezgi eksikliği yaşadığını ifade ediyor.

Saksonya-Anhalt'taki CDU örgütü, Merz'in kötü imajının seçim sonuçlarını daha da kötüleştireceği endişesiyle başbakanın kampanyaya fazla dahil olmamasını istemişti. AfD'nin adayı Ulrich Siegmund ise karizmatik liderliğiyle seçmenlerin protesto oylarını topladı. Frankfurter Allgemeine Zeitung'un analizinde belirtildiği gibi, Siegmund seçimi kazandı, Merz ise kaybetti.

Merz'in koltuğu şu an için güvende görünüyor. Alman anayasası, görevdeki başbakanın konumunu güçlü kılıyor. Merz'in görevden alınması için Federal Meclis'te çoğunluk gerekiyor ve bu da ancak kendi koalisyonunun desteğini çekmesiyle mümkün. Şu an için böyle bir senaryo uzak görünüyor.

Olası bir halef olarak Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst konuşuluyor. Ancak Wüst'ün önümüzdeki yıl yapılacak eyalet seçimleri öncesinde başbakanlık için yarışa girmesi beklenmiyor.

Merz ise istifa etmeyi düşünmüyor. Seçim sonuçları karşısında 'şok olduğunu' kabul eden Merz, özeleştiri yaparak mücadeleye devam edeceğini söyledi. Gözler şimdi 20 Eylül'de yapılacak Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin eyalet seçimlerine çevrildi. Özellikle Berlin'de CDU'nun iktidarı sola kaptırma riski bulunuyor. Bu seçimlerden alınacak sonuç, Merz'in siyasi geleceği açısından belirleyici olabilir.