Azot planlarına tepkiler bölündü, yeni davalar bekleniyor

Hollanda Çevre Planlama Bürosu'nun (PBL) kabinenin azot planları hakkında hazırladığı analize çiftçiler, inşaatçılar ve doğa korumacılar farklı tepkiler verdi. PBL, Hollanda'nın azot krizinden çıkamayacağını ancak kabinenin önemli adımlar attığını belirtiyor. Çiftçilerin bir kısmına göre ise planlar uygulanabilir değil.

İnşaat ve doğa örgütlerinden destek

İnşaat sektörü temsilcisi Bouwend Nederland, PBL değerlendirmesinden memnun. Örgütün başkanı Arno Visser, "Azot paketi Hollanda'yı çıkmazdan çıkarıyor ve umut veriyor" dedi. Visser, planların sulandırılmaması gerektiğini savundu ve "Son yıllarda çözüme bu kadar yaklaşmamıştık" ifadesini kullandı.

Natuurmonumenten de azot paketini "doğa restorasyonu için gereken minimum sınır" olarak nitelendirdi. Natuur & Milieu ise "Bu paket, tarım ve doğa arasındaki dengeyi yeniden kurmak için gerekli" açıklamasını yaptı.

PBL analizine göre doğa gerçekten iyileşecek. Raporda, 2035 yılında 120 bölgenin yalnızca 14'ünde azot sorununun tamamen çözüleceği, ancak diğer bölgelerdeki aşırı yüklenmenin önemli ölçüde azalacağı belirtiliyor.

Bunun için 2035'te azot emisyonunun 2019'a kıyasla ciddi şekilde düşmesi gerekiyor. Tarım sektörü için hedef yüzde 42-46 arasında azaltım. Trafik ve sanayinin ise emisyonunu yarı yarıya düşürmesi bekleniyor.

MOB ve çiftçiler kritik

PBL, kabinenin arzuladığı gibi Hollanda'nın hemen "azot kilitinden" çıkamayacağını ancak bu hedefe ulaşabilecek başka bir paketin de öngörülemediğini ifade etti. Bakan Van Essen'in önlem paketi, on yıl içinde uygulanabilirliğin sınırında bir çaba gerektiriyor.

Çevre örgütü MOB'un başkanı Johan Vollenbroek ise bakanın planını "çok yetersiz" buluyor. Azot hedefinin 2030 yerine 2035'e ertelenmesini eleştiren Vollenbroek, hayvan sayısının yarıya indirilmesi gerektiğini savundu. "Bu zayıf politikayı görünce, doğa izinlerinin iptali için yeniden mahkemeye başvuracağız" diyen Vollenbroek, halihazırda onlarca benzer dava yürüttüklerini söyledi.

MOB planları zayıf bulurken, çiftçiler ise tam tersine ağır buluyor. Çiftçi örgütü Agractie, hayvancılık işletmelerine getirilen talepler konusunda büyük endişe taşıdıklarını ve "Hollanda'nın yolunu tamamen kaybettiğini" belirtti. Örgüt, yeni kurallara uymanın birçok hayvan yetiştiricisi için çok pahalı olacağı uyarısında bulundu.

PBL analizi bu endişelerin yerinde olduğunu gösteriyor. Büroya göre, kurallara uymak tüm çiftçiler için maddi olarak mümkün değil. Gerekli uyarlamaları yapamayacak çiftçilerin işletmelerini kapatması bekleniyor.

Çiftçi örgütü LTO ise planların iyileştirilmesini talep ediyor. Örgüt, çiftçilere azot hedeflerine ulaşmak için daha fazla seçenek sunulmasını istiyor. Ayrıca LTO, "genel indirim" olarak bilinen tedbirin paketten çıkarılmasını savunuyor. Bu yaptırım, hedefler tutturulamazsa çiftçilerin hayvan satmasını öngörüyor.

PBL de bu uygulamaya eleştirel yaklaşıyor. Büro, tehdit oluşturan indirimin çiftçileri sürdürülebilir yatırımlardan caydırabileceği görüşünde. "İleride hayvanlarınızı kaybetme riskiniz varsa, işletmenize neden pahalı uyarlamalar yapasınız ki?" denildi.

LTO, "Genel küçülmeden bahsetmek gereksiz, ters etki yaratıyor ve LTO için müzakere konusu bile değil" açıklamasını yaptı. Örgüt, bakan Van Essen ile planların iyileştirilmesi için haftalık görüşmeler yapıyor.

Van Essen ise azot hedeflerine ulaşılacağına ve genel indirimin gerekli olmayacağına güvendiğini söyledi. Buna rağmen uygulamayı savunan bakan, "Bunlar planlarda ve koalisyon anlaşmasında acil durum freni olarak yer alıyor" dedi. Doğa izinlerinin yeniden verilebilmesi için gerekli güvenceyi sağlamayı umduğunu belirten Van Essen, "Kabine genel indirimi devreye sokmak istemiyor" vurgusu yaptı.