Bakanlık, koruma altındaki türlerin bilimsel verilerini değiştirdi

Hollanda'nın koruma altındaki türlerin durumuna ilişkin her altı yılda bir Avrupa'ya rapor sunması gerekiyor. Tarım, Balıkçılık, Gıda Güvenliği ve Doğa Bakanlığı'nın (LVVN) talebiyle Wageningen Üniversitesi ve Araştırma Merkezi (WUR) bilim insanları bu konuda araştırma yaparak sonuçları bakanlığa teslim etti. Ancak bakanlık, araştırmacıların bazı sonuçlarını değiştirerek Avrupa Komisyonu'na iletti.

Bilim insanları yunusun (bruinvis) durumunu "orta derecede olumsuz" olarak değerlendirirken, bakanlık Avrupa Komisyonu'na durumun "bilinmiyor" olarak bildirdi. Gri fok konusunda da araştırmacılar ile bakanlık arasında görüş ayrılığı bulunuyor. Bilim insanları türün durumu hakkında bir değerlendirme yapamazken, bakanlık durumu "olumlu" olarak Avrupa Komisyonu'na iletti.

Bakanlık, yaptığı değişiklikleri WUR ile görüştüğünü ancak üniversiteyi bilimsel olarak ikna edemediğini belirtti. Üniversite sözcüsü, "Bu konuda anlaşamadık" dedi. Sözcü, bakanlığın yaptığı değişiklikler için "yine de biraz tuhaf" ifadesini kullandı.

WUR, bakanlığın talebi üzerine çok sayıda hayvan türünün durumunu araştırdı. Sonuçlar bakanlık tarafından büyük ölçüde kabul edildi, ancak yunus ve gri fok için farklı bir değerlendirme yapıldı.

Yunus ve gri fok değerlendirmesindeki farklılıklar

Araştırmacılar, yunusun yaşam alanının "orta düzeyde bir gelecek" vaat etmesi nedeniyle durumunu "orta derecede olumsuz" olarak değerlendirdi. Buna gerekçe olarak Kuzey Denizi'ndeki gemi trafiği yoğunluğu, kirlilik ve yan avlanma gösterildi. Bakanlık sözcüsü ise bu değerlendirmeyi "abartılı" buldu.

Sözcüye göre yunusun yaşam alanını olumsuz etkileyen faktörler zaten uzun süredir biliniyor. "Ancak kesin ve özellikle birikimli etkiler hakkında hâlâ az bilgi var" diyen sözcü, bu nedenle yaşam alanı kalitesinin bilinmiyor olarak değerlendirildiğini ve bakanlığın yunusun durumu hakkında bir açıklama yapmadığını belirtti.

Gri fok için de araştırmacılar durumun ne olduğunu tespit edemedi. Bunun nedeni olarak denizlerdeki gemi sayısındaki artış ve rüzgâr enerjisi santrallerinin etkilerinin belirsizliği gösterildi.

Bakanlık bu görüşe katılmıyor. Bakanlığa göre gri fok olumlu bir durumda. Bakanlık, "yaşam alanının büyüklüğünün örneğin rüzgâr enerjisi santralleri nedeniyle azaldığına ve artık yeterli olmadığına dair bir işaret bulunmadığını" belirterek gri fok sayısındaki artışa dikkat çekti.

WUR ise popülasyonun büyüdüğünü ancak yaşam alanındaki bir değişikliğin ancak yıllar sonra hayvan sayısına yansıyacağını savunuyor. Üniversite sözcüsü, "Büyüyen bir popülasyon otomatik olarak yaşam alanının kalitesi hakkında bir şey söylemez" dedi. Bakanlık ise "Bir türün popülasyonu iki katından fazla artmışsa neden kötüye gittiğini açıklamak zordur" görüşünü koruyor.

Bakanlık bilimsel sonuçları daha önce de bir kenara bırakmıştı

Tarım Bakanlığı'nın bilimsel sonuçları ilk kez bir kenara bırakması değil bu. Hollanda'nın kurt sürülerinin sayısına ilişkin WUR araştırması, dönemin Devlet Sekreteri Jean Rummenie'nin eleştirisine yol açmıştı. Rummenie, WUR'un "bağımsızlığından" kuşku duymuş, araştırmayı "güvenilmez" olarak nitelendirmiş ve "gerçeklik payı 0,0" ifadesini kullanmıştı. Araştırmanın başka bir tarafça yeniden yapılmasını istemişti. Sonuçlar henüz açıklanmadı ve Rummenie'nin halefi Silvio Erkens de bu sonuçları bekliyor.

Amsterdam Üniversitesi'nde Bilgi ve Stratejik Politika Danışmanlığı profesörü olan Alyt Damstra, bakanlığın bilimsel görüşlerden bağımsız olarak politika yapmakta özgür olduğunu belirtiyor. Ancak Damstra, bakanlığın WUR'dan bilgi istedikten sonra bu bilgileri değiştirip Brüksel'e göndermesini "dikkat çekici" olarak nitelendiriyor. "Bu durumda WUR'a verilen görevin sorgulanması gerekir" diyor.

Damstra'ya göre "gerçeklerin yorumu konusundaki mücadele, bilgi ve bilime ayrılan alanın siyasi açıdan hassas dosyalarda kısıtlandığı daha geniş bir olgunun parçası." Profesör, "Kurt konusu bunun bir örneği, ancak azot ve göç konularında da görülüyor. Gerçekler siyasi açıdan uygun değilse, bunlarla stratejik olarak başa çıkmanın yolları var. Örneğin araştırmalar arasından seçim yapmak veya bilimin değerini görecelileştirmek" diye ekliyor.

WUR araştırması bir rapor değil, bir tavsiye niteliği taşıyor. Bu bilinçli olarak tercih edilmiş. Üniversite sözcüsü, "Verilerimiz doğrudan Avrupa'ya gitseydi, üzerimize baskı yapılması riski olurdu. Bunu bu şekilde önlemek istedik" diyor.

Sözcü, "Bağımsızlığımızın ön planda olmasını önemsiyoruz. Aynı zamanda politika yapıcıların bilimsel araştırmamızı ciddiye almasını bekliyoruz. Bu şekilde neyi tavsiye ettiğimiz ve hükümetin ne yaptığı görünür oluyor" şeklinde konuşuyor. Bilim insanlarının Lahey'den gelen değişiklikler hakkında ne düşündüğüne fazla değinmek istemeyen sözcü, "Rollerin her durumda net olduğunu" söylüyor.

Bakanlık, bilim insanlarının değerlendirmesini "her zaman ciddiye aldığını" belirtiyor. Bir sözcüye göre bu değerlendirmenin bir kısmı araştırmaya değil, "uzman görüşüne" dayanıyor ve uzmanlar aynı verilere dayanarak bazen farklı yorumlara varabiliyor.

Sözcü ayrıca bakanlığın "tavsiyeyi yorumlama alanı" olduğunu söylüyor. Ona göre Hollanda doğasının durumuna ilişkin rapor "açıklanabilir bir şekilde" sunulmalı.