Bakanlık, massadonor Simon'ı dokuz yıldır biliyordu

Hollanda Sağlık Bakanlığı (VWS), sperm donörü Simon'ın massadonor olduğunu Ağustos 2017'den beri biliyordu, ancak bu bilgiyle ilgili hiçbir şey yapmadı. İki yıl sonra Simon, hükümet adına donör yasasını değerlendiren bir komisyona girdi. VWS, bakanlığın bu komisyonun oluşumuna dahil olmadığını söylüyor. Bakan Sophie Hermans, Nieuwsuur'a yaptığı açıklamada, "Yine de bu adamın danışma komisyonunda yer almaması gerekirdi. Bunun olmasından büyük üzüntü duyuyorum" dedi.

Onlarca mağdur annenin araştırmasına göre Simon en az 121 çocuğun babası oldu ve bu sayı artıyor. Nieuwsuur'a dünkü haberin ardından yeni anneler ulaştı.

Komisyona nasıl girdi?

Hollanda'da bir sperm donörü en fazla on iki aileye donasyon yapabilir. Bu kural geçen yıl donör yasasıyla (Wdkb) yürürlüğe girdi. Daha önce 25 çocuk sınırı vardı ancak bu yasal zorunluluk değil, klinikler için bir yönergeydi.

Simon'ın 2019'da yasa değerlendirme komisyonuna nasıl girdiği belirsiz. VWS, değerlendirmenin bakanlık tarafından değil, sağlık araştırmalarını finanse eden ZonMw tarafından yürütüldüğünü söylüyor. VWS'ye göre "ilgili donör, üçüncü kişilerin önerisiyle" danışma komisyonu için önerildi. VWS, Simon'ın artık tüp bebek klinikleri tarafından kullanılmadığını belirtiyor.

Sağlık ve Gençlik Denetimi (IGJ) ise Nieuwsuur'a bu donörü tanımadığını söyledi. VWS'nin yıllardır massadonorun varlığından haberdar olması, IGJ'nin ise haberdar olmaması dikkat çekici.

Komisyonda ne yaptı?

Komisyon üyesi olarak Simon, 25 olan donör çocuğu üst sınırının kaldırılmasını savundu. Nieuwsuur'un incelediği komisyon metninde "esnek normlandırma" çağrısı yaparak bekleme listelerinin önlenmesini istedi. Aynı metinde evde tohumlama (thuis-inseminatie) yönteminin dezavantajlarına da değindi. Evde tohumlama, kadınların kliniğe gitmek yerine spermleri kendilerinin temin ettiği ve evde uyguladığı yöntem.

Simon'ın evde tohumlama işlemlerine de katıldığı biliniyor. Metinde Simon, evde tohumlama sayısının arttığını yazdı: "Bunu medyada, belgesellerde vs. giderek daha sık görüyorsunuz." Ayrıca donör sayısının kontrolündeki eksikliğin yanı sıra şu ifadeleri kullandı: "Donör, kendisi ve sahip olduğu donör çocuk sayısı hakkında çok çarpık bir tablo çizebilir. Böylece hedef ebeveynlerin gözünde donör olarak daha öne çıkabilir."

Simon muhtemelen burada kendi deneyiminden konuşuyordu çünkü o sırada birkaç yıldır evde tohumlama için sperm donörlüğü yapıyordu. Nieuwsuur'un konuştuğu anneler, Simon'ın verdiği çocuk sayısı konusunda sürekli yalan söylediğini söylüyor. Sorulara kaçamak yanıtlar verdiğini, anneler ısrar edince de iletişimi tamamen kesmekle tehdit ettiğini belirtiyorlar.

Yeni şikayetler ve hukuki süreç

Dün öğleden sonra Nieuwsuur'a ulaşan çok sayıda yeni anne de Simon tarafından kandırıldıklarını söylüyor. Onlardan biri, Simon'ın kendisine "deşifre olduğunu" söylediğini ve Hollanda'da yaklaşık yüz çocuğunun olduğunu, Belçika'da altı aile ve Almanya'da on aile için donasyon yaptığını anlattığını yazdı.

Daha önce Nieuwsuur'a konuşan bir anne polise suç duyurusunda bulunmak istedi ancak başvurusu reddedildi. Savcılık (OM), donör yasasına göre yalnızca tüp bebek kliniklerinin veya sağlık profesyonellerinin yasayı ihlal ettiği durumlarda cezai işlem yapılabileceğini, donörler hakkında işlem yapılamayacağını söyledi. OM, "Gizlilik nedeniyle Nieuwsuur'un bahsettiği bu konu hakkında açıklama yapmıyoruz" dedi.

Donör çocukların haklarını savunan Stichting Donorkind, VWS'nin Simon'ın eylemlerinden haberdar olmasına rağmen onun hükümet komisyonuna girmesini "anlaşılmaz" buluyor. Vakıf, "O dönemde VWS ile massadonorler hakkında zaten görüşüyorduk" dedi. Sperm donörleri için bir platform olan Priamos da durumu kınadı: "Bu adam yalan söylüyor ve dolandırıyor. Mağdur hedef ebeveynler, klinikler ve IGJ, adli makamlardan müdahale isteyebilir."

Stichting Donorkind daha önce ünlü massadonor Jonathan Meijer'a dava açmıştı. 2023'te Meijer'a sperm donasyonu yapması yasaklanmıştı. Vakfın avukatı, "Simon için de bunu yapıp yapamayacağımıza bakacağız" dedi.