Başbakanlık ofisinin çatısı 1547'den kalma çıktı

Lahey'deki Binnenhof'ta yer alan ve Hollanda başbakanının ofisi olarak kullanılan Torentje'nin çatı konstrüksiyonunun 1547'den kalma özgün yapı olduğu belirlendi. Rijksvastgoedbedrijf'in (Devlet Emlak İdaresi) yaptığı inceleme, ahşap konstrüksiyonun 478 yıldır büyük ölçüde onarım görmediğini ve sekiz metre yüksekliğindeki çatı tepesinin hâlâ iyi durumda olduğunu ortaya koydu.

Rijksvastgoedbedrijf'de anıt danışmanı olarak görev yapan Bram Hulshof, böyle bir yapının yaklaşık beş yüzyıl ayakta kalmasını "çok özel" olarak nitelendirdi. Hulshof, ahşabın dayanıksız olduğunu ve özellikle 19. yüzyılda birçok çatının sökülüp değiştirildiğini belirterek bunun ender rastlanan bir durum olduğunu söyledi.

Hofvijver kenarındaki Torentje'nin tarihi hakkında şimdiye kadar nispeten az bilgi vardı. Yapının tam olarak kaç yaşında olduğu da bugüne kadar bilinmiyordu. Yapılan araştırmayla bu soru net bir şekilde yanıtlandı.

Dendrokronolojik inceleme kullanıldı

Binnenhof şu anda kapsamlı bir restorasyondan geçiyor. Kompleksteki diğer mekânlar gibi Torentje de geçen yıl asbest kontrolünden geçirilmiş ve asbest tespit edilmişti. Asbest taraması için tavan açıldığında meşe çatı konstrüksiyonu ortaya çıktı.

Hulshof, Lahey Belediyesi'nde yapı tarihçisi olan Patrick Bosman ile birlikte bir iskeleye tırmandı. Tavandaki açıklıktan yukarı doğru el fenerlerini tuttuklarında ahşabın çok eski olduğunu hemen anladılar. Kirişler, kereste kesme fabrikalarının yaygınlaşmasından önceki dönemde olduğu gibi elle kesilmiş.

Yıllık halkalar üzerinde yapılan inceleme, ahşabın 1546 civarında Güney İsveç'te kesilen bir meşe ağacına ait olduğunu gösterdi. Söz konusu dendrokronolojik inceleme için, bir tür el matkabıyla on farklı noktadan numune alındı. İncelemeyi yapan Sjoerd van Daalen, her numunenin adeta bir puro gibi oyulduğunu belirtti.

Ağaç halkaları, ağacın büyüme desenini ortaya koyuyor. Bunların farklı ağaçlardan alınan numunelerle karşılaştırılması sayesinde yaş belirlenebiliyor. Aynı bölgeden ve aynı dönemden ağaçlar aynı yıllık halka desenine sahip oluyor. Van Daalen bunu ağacın bir tür parmak izi ya da çizgi kodu olarak tanımladı.

Kirişlerde Roma rakamları da kazılı bulunuyor. Yapı tarihçisi Bosman'a göre bu durum yapının bir çeşit 'montaj paketi' olduğuna işaret ediyor. Marangozlar çatı konstrüksiyonunu büyük olasılıkla bir atölyede üretmiş, ardından parçalara ayırıp inşaat alanına taşımıştı. Roma rakamları, adeta bir IKEA kılavuzu gibi hangi parçaların bir araya geldiğini gösteriyor.

Torentje tarihinden

Binnenhof'un köşe kulesinin varlığına dair en eski kaynaklar 1497 yılına dayanıyor. İmparator Karl V, 1547'de Torentje'yi tamamen yeniletti. O dönemde, hâlen ayakta olan ahşap çatı konstrüksiyonuyla birlikte kule tepesi de yapıldı.

Yanındaki Mauritshuis'in (bugün müze) o dönemki sakini olan Kont Johan Maurits, yapıyı estetik bulmayarak 17. yüzyılda masrafları kendisine ait olmak üzere yıktırma izni aldı. Ancak bu plan hiçbir zaman uygulanmadı.

Torentje bir zamanlar yakındaki bir handa çalışan bir kastelein'in hizmet konutu olarak kullanılıyordu. Yapı ancak 1982'de dönemin başbakanı Lubbers tarafından ofis olarak hizmete alındı.

Binnenhof'un restorasyonu 2021'de başladı. Çoğu yüzyıllara dayanan binalar giderek daha fazla hasar gösteriyor ve yangın güvenliği de yeterli değildi. Çalışmaların başlangıçta beş yıl sürmesi ve maliyetinin 475 milyon avro olması öngörülüyordu. Aradan geçen sürede yaşanan aksaklıklar ve artan talepler nedeniyle maliyet en az 2,7 milyar avroya yükseldi, teslim tarihi ise 2031'e ertelendi. Bu bahar arkeologlar Binnenhof'ta yüzyıllar öncesine ait bir giriş kapısını gün yüzüne çıkardı.