Box 3 vergisinde yeni plan: 2028'de başlıyor

Hollanda'da servet vergisi olarak bilinen box 3'te yıllardır süren belirsizlik, koalisyon ortaklarının üzerinde anlaştığı yeni bir planla sona erme yolunda. Plan, önümüzdeki iki gün boyunca yapılacak Genel Mali Görüşmeler'in (Algemene Financiële Beschouwingen) ana gündem maddesi olacak. Peki box 3 nedir, nasıl bu hale geldi ve yeni çözüm ne getiriyor?

Box 3 nedir ve neden sorun haline geldi?

Box 3, tasarruf, hisse senedi, kripto para ve ikinci konut gibi varlıklardan elde edilen gelir üzerinden alınan vergiyi kapsıyor. Hollanda'da yaklaşık 2,5 milyon kişi bu kapsamda vergi ödüyor. Box 1, maaş ve sosyal yardımlardan alınan ve toplam gelir vergisinin yaklaşık yüzde 90'ını oluşturan vergi türü. Box 2 ise şirket sahiplerine yönelik ve tahminen 500 bin kişiyi ilgilendiriyor.

Sorun, Yüksek Mahkeme'nin (Hoge Raad) 2021'deki kararıyla başladı. Mahkeme, Vergi Dairesi'nin (Belastingdienst) kullandığı tahmini getiri oranının adil olmadığına hükmetti. Özellikle tasarruf sahipleri mağdur olmuştu; çünkü bankadan aldıkları faizden daha fazla vergi ödüyorlardı. Rutte III hükümeti, bu karara uymak için hızla geçici bir vergi hesaplama yöntemi getirdi ve bu sistem bugün hâlâ yürürlükte. Ancak bu sistemin de büyük bir dezavantajı var: yüksek getiri elde edenler görece az vergi ödüyor. Bu nedenle devlet kasası yılda yaklaşık 3 milyar euro daha az gelir elde ediyor. Yeni bir plan gelmediği sürece bu milyarlar her yıl kaybediliyor. Bu yüzden siyasi partiler hızla bir alternatif bulma baskısı altında.

Yeni plan ne getiriyor?

Hükümet, hisse senedi, tahvil ve ikinci konutlar için 2028'den itibaren servet kazanç vergisine (vermogenswinstbelasting) geçmeyi planlıyor. Diğer varlıklar için bu geçiş 2030'da tamamlanacak. Planın finansmanı box 2 ve box 3'ten sağlanacak.

Yeni box 3 düzenlemesinde, mevcut 59.357 euroluk vergiden muaf servet yerine vergiden muaf gelir uygulaması getirilecek. Amaç, yüksek getiri elde edenlerin daha fazla vergi ödemesi. İlk planda yıllık 1800 euro üzeri getirisi olanlar vergi ödeyecekti; bu eşik yeni planda 1000 euroya düşürüldü. Böylece yüz binlerce küçük yatırımcı da hisse senedi kârı üzerinden vergi ödemeye başlayacak. JA21 ve SGP, bu finansman yönteminin "kabul edilemez" olduğunu açıkladı. Partiler, hükümetin kendilerine başka bir çözüm sunacağı sözü verdiğini belirtiyor. Bu nedenle planın bu kısmının değişmesi muhtemel.

Box 3'teki durum şu an oldukça karışık. Tweede Kamer (Hollanda Temsilciler Meclisi) daha önce box 3'te servet artış vergisi yasa tasarısını kabul etmişti ve tasarı şu an Eerste Kamer'de (Hollanda Senatosu) bekliyor. Hükümet yeni plan için çoğunluk sağlarsa, yasa değişikliği (novelle) yoluyla tasarının tekrar Tweede Kamer'a gelmesi gerekiyor. Ancak bundan sonra Eerste Kamer oylama yapabilecek.