Brüksel iklim hasarına karşı yeni yasa hazırlıyor

Avrupa Birliği, iklim kaynaklı zararların sigortalanamaz hale gelmesini önlemek için harekete geçti. AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, Algemeen Dagblad gazetesine verdiği demeçte yeni düzenlemeyi "tarihi bir paket" olarak nitelendirdi. Hoekstra'ya göre bu, söz konusu alanda Avrupa düzeyinde ilk kez bir yasa planı ortaya konulduğu anlamına geliyor.

Hoekstra, geçtiğimiz yazın kayıtlara geçen en sıcak yaz olduğunu ve felaket boyutunda sonuçlar doğurduğunu belirtti. Ona göre normal bir yaza kıyasla 35 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Komiser, durumun "kontrolden ciddi biçimde çıktığını" ifade etti. Avrupa Komisyonu, sıcak hava dalgalarının yol açtığı zararı, dolaylı ekonomik kayıplar dahil, 113 milyar euro olarak tahmin ediyor.

Zararın sorumluluğu yasada tanımlanacak

Hoekstra, bu tür afetlerin ardından 2024'te Valencia'da yaşanan sellerde olduğu gibi sorumluluk tartışması yapılmamasını istiyor. "Bundan sonra kimin neyden sorumlu olduğu yasayla belirlenecek" diyor. Yeni düzenlemede ayrıca, hükümetlerin yeni konut ve köprü projelerinde bilimsel verilere dayanarak hangi iklim senaryolarını dikkate alacağı da yer alacak.

Hoekstra, daha fazla kişinin sigorta yaptırmasını da hedefliyor. Ona göre iklim kaynaklı zararların dörtte üçünde sigorta düzeni gerektiği gibi işlemiyor. Komisyon bu konuyu sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ve iklim uzmanlarıyla görüşecek. Hoekstra, "Bunlar gelecek hafta bitecek işler değil" diyerek sürecin zamana yayılacağını belirtiyor.

Hoekstra, bazı bölgelerde evlerin artık sigortalanamadığı ve bu nedenle ipotek kredisi de alınamadığı ABD'yi örnek gösteriyor. Hayattaki her riskin sigortalanamayacağını belirten Hoekstra, "Ancak bunu şimdikinden daha iyi ele alabilir ve insanların makul ölçüde güvence altına alması gereken şeylere karşı sigorta yaptırmasını sağlayabiliriz" diyor.

Verilen bilgilere göre Centraal Beheer verilerine bakıldığında, 2016 ile 2025 arasında aşırı hava koşullarından kaynaklanan 207 binin üzerindeki konut hasarı talebinin yaklaşık yüzde 60'ı karşılandı. Bu ödemelerin toplamı 180,3 milyon euro. Son beş yılda sigortalı konut başına düşen şiddetli yağış kaynaklı talep sayısı, önceki döneme göre yaklaşık yüzde 14 daha yüksek.

Alçak bölgelerde yapılaşma

Hoekstra'ya göre yeni yapıların büyük bölümü alçak bölgelerde bulunan Hollanda da bu riskleri hesaba katmalı. "Farklı biçimde inşa etmeniz gerekiyor, bazı durumlarda ise hiç inşa etmemeniz" diyor. Komiser ayrıca vatandaşların yaşadıkları bölgenin hangi iklim riskleriyle karşı karşıya olduğunu görebileceği bir Avrupa aracının hazırlandığını açıkladı.

Komisyona göre iklime dayanıklılık için yılda 70 milyar euro yatırım gerekiyor. Bu sayede önlenecek zararın ise iki ile on kat arasında olacağı hesaplanıyor.