Ceuta'da ölen Faslıların cenazeleri ailelere teslim edilmiyor

Fas'ın Kazablanka kenti yakınlarındaki Dar Bouazza kasabasında yaşayan Said ve ailesi, oğulları Marouane'in 29 Temmuz'da Fnideq'ten İspanya'nın Ceuta özerk kentine yüzmeye çalışırken hayatını kaybetmesinin ardından zor günler geçiriyor. Oğullarının ölümünden iki gün sonra cep telefonundan gelen bir çağrı, aileye hem umut hem de acı yaşattı. Aradığında telefonun ucundaki sesin, Ceuta'daki İspanyol İç Güvenlik Birimi Guardia Civil'den bir polis olduğunu anlayan aile, bu çağrının oğullarının hayatta olduğuna dair bir umut olmadığını kısa sürede kavradı.

İspanyol yetkililer, Fas'tan Ceuta'ya yapılan ve benzeri görülmemiş göç girişimi sırasında ölen göçmenlerin cenazelerini gömmeye başladı. Fas tarafında ise aileler hâlâ yakınlarının naaşlarının kendilerine teslim edilmesini bekliyor. Aradan üç haftadan fazla süre geçmesine rağmen, ölen Fas vatandaşlarının cenazelerinin iadesi için gerekli süreç bir türlü başlamıyor.

Aileler çaresizlik içinde

Marouane'in annesi Hasna, oğlunun ölüm haberini telefonda aldıkları o anı hâlâ unutamıyor: "Ne söyleyebilirim? Polis bizi aradığında oğlumun aradığını ve bize ulaştığını ya da eve döndüğünü söyleyeceğini sandık. Çok karmaşık bir duygu." Aile, yas sürecinin başlamasıyla birlikte, Fas bürokrasisi ve İspanyol makamlarıyla yürütülen zorlu bir sürecin içine girdi. Said, "Görüştüğümüz her kurum aynı şeyi söylüyor: Parmak izinden kesin kimlik tespiti yapılması gerekiyor. İspanya'da alınan parmak izlerinin, Fas'taki kayıtlarla örtüşmesi lazım" diyor.

Son üç haftadır hem İspanyol hem de Fas makamlarıyla temasa geçtiklerini anlatan Hasna, "Prosedürler, prosedürler, prosedürler. İspanya'da Fas'tan parmak izlerinin geleceğini söylüyorlar. Bu sırada hiçbir şey olmuyor, biz sadece bekliyoruz" şeklinde konuşuyor. Said ise Fas hükümetinin, yakınlarının cenazesini bekleyen ailelere yeterince yardımcı olmadığını düşünüyor: "Fas'ta bizim dosyamızı takip eden özel bir görevli yok. Sanki hiçbir şey olmamış gibi, sanki ölenler Faslı değilmiş gibi."

Cenazeler kimliksiz gömülüyor

Fas Adalet Bakanı Abelatif Ouahbi, Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya kanalına verdiği röportajda, Fas'ın yalnızca resmi kimliği tespit edilmiş cenazeleri geri alabileceğini söyledi. Ceuta yerel yetkilileri ise ölen Faslıların cenazelerinin neden geri gönderilmediği konusunda belirsizlik yaşadıklarını ifade ediyor. Morglardaki alan yetersizliği nedeniyle yetkililer, kimliği belirsiz kişileri defnetmek zorunda kalıyor. Bu durum, Hasna ve Said gibi ailelerin acısını daha da artırıyor.

İlk ölüm haberinin üzerinden 25 gün geçti. İslam dinine göre ölülerin en kısa sürede yıkanıp gömülmesi gerekmesi, ailelerin bekleyişini daha da güçleştiriyor. Marouane'in ailesi, oğullarını gömerneyerek asıl yas sürecine başlayamamanın ıstırabını yaşıyor. Said, "Her gün taziyeye gelen insanları ağırlamak çok tuhaf, bir cenaze töreni yapılamadan. Annem ve kız kardeşim evlerini bırakıp 25 gündür bizimle" diyor. Hasna ise "Şimdiye kadar çok sabrettik, ama gerçekten neler olup bittiğini anlamıyoruz. Bu acıyı neden yaşatıyorlar?" diye soruyor. Anne, "Fazla bir şey istemiyorum, sadece oğlumun bedenini bana versinler. Ona saygı gösterebileyim ve onu doğru şekilde toprağa verebileyim" diye ekliyor.