Congo'da ebola salgını büyüyor: 10 binden fazla vaka

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde resmi rakamlara göre ebola vaka sayısı 10 binin üzerine çıktı. Kongo sağlık makamlarının açıkladığı verilere göre bugüne kadar yaklaşık 4 bin 900 kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), salgını bugüne kadar görülen en hızlı büyüyen ebola salgını olarak nitelendiriyor.

Geçen cuma günü açıklanan vaka sayısı 9 bin 964'tü. Virüsün oldukça bulaşıcı olan Bundibugyo varyantına yakalanan kişilerin yaklaşık yüzde 48'i hayatını kaybediyor. Gerçek vaka sayısının açıklanandan daha yüksek olması bekleniyor; çünkü belirti gösteren herkes hemen sağlık kuruluşuna başvurmuyor veya test yaptırmıyor.

Bugüne kadarki en ağır salgından daha hızlı yayılıyor

Şimdiye dek en ağır ebola salgını 2014-2016 yıllarında Batı Afrika'da yaşandı ve ağırlıklı olarak Sierra Leone, Liberya ve Gine'de 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açtı. Kongo'daki mevcut salgın ise çok daha hızlı büyüyor.

Ebola, hayatı tehdit eden bir hastalık. Virüs, vücut teması ve kusmuk, kan veya meni gibi vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşıyor. Hastalık, sıklıkla ishal ve kanamalarla birlikte seyreden, oldukça bulaşıcı bir ateşe neden oluyor. Kongo'da mayıs ayından bu yana etkili olan Bundibugyo varyantı, ülkede ciddi bir huzursuzluğa ve güvensizliğe de yol açıyor. Geçen hafta sonunda ülkenin doğusunda silahlı gençler, sağlık çalışanlarına suyu kirleterek hastalığı yaydıkları suçlamasıyla saldırdı.

Salgın bu arada diğer Afrika ülkelerine de sıçradı. Kenya'da şimdiye kadar dokuz vaka ve iki ölüm tespit edildi. Bu vakalar, Kongo'dan Uganda üzerinden başkent Nairobi'ye giden bir hastanın ardından ortaya çıktı. Batı Afrika'daki Nijerya'da da ebola görüldü. Nijerya'daki hasta, İsviçreli bir diplomatın eşi ve Uganda'ya yaptığı bir seyahatin ardından hastalandı. Sağlık makamları, kadının virüsü tam olarak nerede kaptığını araştırıyor. Kadın, tedavi için İsviçre'ye götürüldü.

Aşı ve tedavi çalışmaları sürüyor

Mevcut salgının kontrol altına alınması, Bundibugyo varyantına karşı henüz özel bir aşı veya etkili bir tedavinin bulunmaması nedeniyle zorlaşıyor. Yeni aşılar ve tedavi yöntemleri üzerinde çalışmalar devam ediyor. Ayrıca hastalığın ilk belirtileri sıtma gibi diğer hastalıklarla kolayca karıştırılabildiği için hastalar bazen geç izole ediliyor veya tedaviye geç başlanıyor; bu da virüsün yayılmasını sürdürüyor.

Kongo'da pek çok hamile kadın da bulaşma korkusuyla hastanelerden uzak duruyor. Bu nedenle mayıs ayında salgının ilan edilmesinin hemen ardından bazı bölgelerde anne ölümleri iki katına çıktı. Salgın ülkedeki düzenli sağlık hizmetlerini de aksattı; çocuklara yönelik aşı programları sekteye uğradı ve birçok çocuk için eğitim kesintiye uğradı. Bu durum, milyonlarca çocuğun zaten okula gitmediği bölgelerde daha da sorun oluşturuyor. Ayrıca salgın, etkilenen ailelerin damgalanmasına ve sosyal olarak dışlanmasına neden oldu.

Temmuz ayından bu yana Bundibugyo varyantına yönelik iki olası tedavi yöntemi üzerinde klinik araştırmalar yürütülüyor. Bunun yanı sıra çeşitli aşılar test ediliyor. Ebola aşısı Ervebo'nun da bu varyanta karşı koruma sağlayıp sağlamadığı araştırılıyor. Ervebo şimdiye kadar yalnızca Zaïre ebolavirüsünün neden olduğu ebola hastalığına karşı onaylanmış durumda. Kongo'daki Dünya Sağlık Örgütü (WHO) temsilcisine göre, Bundibugyo varyantına özel geliştirilen iki aşıya ilişkin ek araştırmalar birkaç hafta içinde başlayabilir.

Olumlu gelişmeler de var. Şimdiye kadar 2 bin 600'den fazla hasta hastalığı atlattı. Bu hafta, koruyucu giysili sağlık çalışanlarının Mongbwalu'daki bir tedavi merkezinden taburcu olan son iki hastanın ardından dans ettiği bir video yayıldı. WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'a göre bu görüntü, ebolayı atlatan her hastanın iyimserlik için bir neden olduğunu gösteriyor.