Daha fazla kişi kapısını statü sahibine açıyor

Hollanda'da mülteci barınma merkezleri (azc) uzun süredir dolu. Bunun nedenlerinden biri, statü sahiplerinin (oturum izni olan mülteciler) başka bir belediyeye yeterince hızlı taşınamaması. Bu yüzden statü sahipleri azc'lerde daha uzun süre kalıyor ve prosedür sonucunu bekleyen yeni sığınmacılara daha az yer kalıyor. Durum değişmezse, ocak ayında 3.600, nisan ayında ise 7.600 barınma yeri açığı oluşabilir.

Konut açığını azaltmak için konut kooperatifleri ve belediyeler, Hollanda'da kalma hakkı olan her beş sığınmacıdan biri için ek barınma yeri sağlama konusunda anlaştı. Bu, örneğin boş ofislerin konuta dönüştürülmesi, esnek konutlar yerleştirilmesi veya konutların paylaşılmasıyla yapılabilir.

Misafir barındırma düzenlemesi (logeerregeling), barınma üzerindeki baskıyı hafifletmenin bir yolu. Bu düzenleme ile insanlar, her zaman bir ücret almadan statü sahibini evlerinde misafir edebiliyor. Misafirin oturum izni olması gerekiyor. Misafir ailede kalma süresi normalde üç ay. Bu süre uzatılabiliyor veya daha erken sonlandırılabiliyor.

Deventer'den Laura Faber iki mülteciyi evinde barındırıyor

Deventer'den Laura Faber, iki çocuğu ve iki mülteciyle birlikte yaşıyor. Takecarebnb adlı kuruluş aracılığıyla Suriye'den Barshank ile Trinidad ve Tobago'dan Darren'ı evinde misafir ediyor. Laura daha önce de üç mülteciyi geçici olarak barındırmış. Ter Apel'deki barınma merkezini ziyaret ettikten sonra evini açmaya karar verdi. "Oradaki durumun ne kadar zor olduğunu gördüm. Bir başkası için bir şeyler yapmanın zamanı gelmişti" diyor.

Laura'nın evi büyük değil. "İnsanların büyük bir evde yaşamadan da bunu yapabileceğini görmeleri benim için önemli. Biraz mahremiyetten feragat ediyorsunuz, ama azc'deki insanlar bazen altı kişi bir odada uyuyor. Mahremiyetimi bu tür bir mahremiyetle dengelemeyi önemli buluyorum" diye konuşuyor.

Takecarebnb, kayıt yaptıran misafirler ile ev sahiplerini eşleştiren arabulucularla çalışıyor. Önceden her iki tarafın istek ve beklentilerinin konuşulduğu bir ön görüşme yapılıyor.

Bu süreç her zaman başarılı olmuyor. Geçen yıl 11 kez bir misafirlik erken sonlandırıldı. Kesin nedenler gizlilik nedeniyle bilinmiyor. Anlaşamama ve ev ortamındaki değişiklikler daha sık neden olarak gösteriliyor.

Düzenleme giderek daha fazla kullanılıyor. Bu yıl 444 eşleşmeye ulaşıldı; bu geçen yıla göre yüzde 18 artış demek. Artışın olası bir açıklaması, mayıs ayında başlatılan pilot uygulama. Bu kapsamda ev sahiplerine masrafları karşılamak için ayda 150 ila 220 euro veriliyor. Daha önce bu ücret ödenmiyordu. Takecarebnb sözcüsü Jet Krantz, "Mayıs ayından bu yana bir artış görüyoruz" diyor.

Misafir barındırma düzenlemesi her sorunu çözmüyor, ancak çözümün bir parçası olabilir. Krantz, "Başvuran herkes, azc'de daha fazla yer açılmasını sağlıyor" diyor. Birçok kişi bu düzenlemenin varlığını bilmiyor. "İnsanlar bize genellikle Google'da 'Mültecilere nasıl yardım edebilirim?' diye aratarak geliyor."

Laura, Barshank ve Darren'a belediye ve Merkezi Sığınmacı Barınma Kurumu (COA) işlerini düzenlemede yardımcı oluyor. "Bu da işin bir parçası" diyor. Yine de evdeki ilişkinin eşit olmasını istiyor. "Sadece benim verip onların sadece minnettar olmasını istemedim."

Bu nedenle Barshank ve Darren ev işlerine yardım ediyor. Hafta içi yemek yapıyor ve temizliğe yardım ediyorlar. Elbette bazen tartışmalar oluyor. "Ama aslında tek sorun bu. Çok memnunum. Gerçekten bir aile gibi yaşıyoruz."

Drenthe'den Lisette Oostra da Takecarebnb aracılığıyla mültecileri barındırmış. Arka bahçesindeki bir kulübe tiny house'a dönüştürülmüş, ancak bu özellikle mültecileri barındırmak için yapılmamış. "Tesadüfen denk geldi" diyor. Şu anda Suriye'den Nour bu evde yaşıyor. Nour, Lisette'nin barındırdığı dördüncü kişi.

Lisette her biriyle farklı anlaşmalar ve ortak noktalar buluyor. "Bazen birbirimizi nasıl yaptığımız konusunda şaşırttığımızı fark ediyorsunuz, ama bunun hakkında iyi konuşabiliyoruz" diyor. İnsanların birini evine almayı zor bulmasını anlıyor. "Birini evinize aldığınızda her iki tarafın da uyum sağlaması gerekiyor. Ama her zaman bir olasılık var."

Barındırdığı ilk mülteci büyük gelişme göstermiş. "Depresyonda gelmişti ve sık sık kapüşonlusunu başına geçirip yatakta yatardı. Şimdi sağlık sektöründe ilk işine başladı ve bir iş ve öğrenim programına devam ediyor."

Lisette'ye göre barındırdığı insanların "hepsinin bir sırt çantası" var. "Bazen onların şans arayanlar olduğunu duyuyorsunuz, ama ülkelerini terk etmeye zorlanmışlar. Bunun arkasında her zaman çok büyük bir hikâye var."