Donorkind vakfı, 199 çocuk sahibi sperm donörüne dava açmayı planlıyor

Stichting Donorkind (Donör Çocuk Vakfı), en az 199 çocuk sahibi olduğu ortaya çıkan Hollandalı sperm donörü Simon'a karşı hukuki süreç başlatıyor. Vakıf, Simon'un neden olduğu zarar için kendisini hukuki olarak sorumlu tutuyor.

Nieuwsuur programının son aktardığına göre, donör Simon ailelere yazdığı bir mektupta en az 199 çocuk sahibi olduğunu açıkladı. Daha önce bilinen sayı 121'di. Simon bu açıklamasını 35'ten fazla ebeveynin bulunduğu bir WhatsApp grubu üzerinden paylaştı. Ancak bu grup, onun sperm bağışıyla çocuk sahibi olan tüm aileleri kapsamıyor.

Açıklamasında Simon, bağışları sonucu Hollanda'da 172 çocuğun doğduğunu belirtti. Diğer çocuklar Almanya, Belçika ve bir başka Avrupa ülkesinde dünyaya geldi. Simon artık sperm bağışlamayacağını da duyurdu.

Vakfın talepleri

30'dan fazla ebeveyn adına hareket eden vakıf, Simon'a hukuki sorumluluk yükleyerek bir daha donör olarak hizmet vermemesini sağlamak istiyor. Vakfa göre, Simon yeniden donörlük yaparsa para cezasına çarptırılmalı. Donorkind ayrıca Simon'un ebeveynlere tazminat ödemesini talep ediyor.

Vakıf Başkanı Ties van der Meer, önce donör Simon ile görüşerek konuyu hukuki bir anlaşmaya bağlamak istediklerini söyledi. Görüşmelerden sonuç alınamazsa hukuki süreç başlatılacak.Van der Meer'e göre ebeveynler ve vakıf, "hükümetin ve kliniklerin yapmadığını yaparak bir seri donöre sınır çekiyor." Nieuwsuur'un aktardığına göre, Sağlık ve Gençlik Denetim Kurumu (IGJ) ve kadın doğum uzmanları meslek örgütü NVOG, sperm donörü Simon'un seri bir donör olduğunu 2017'de biliyordu. Sağlık Bakanlığı'nın (VWS) da yıllardır durumdan haberdar olduğu ancak harekete geçmediği ortaya çıktı.

Seri donörlük nedir?

Bir sperm donörü en fazla on iki aileye bağışta bulunabiliyor. Bu kural geçen yıl donör yasasıyla belirlendi. Daha önce 25 çocuk sınırı geçerliydi, ancak bu tüp bebek klinikleri için bir yönergeydi, yasa değildi.

Seri donörler sorunlara yol açabiliyor. Çünkü bu kişilerin çocukları, onlarca hatta bazen yüzlerce kardeşle psikolojik olarak baş etmek zorunda kalıyor. Donör babalarıyla normal iletişim kurmak da bu çocuklar için güçleşiyor; özellikle donörün anne ve kliniği yanıltması durumunda. Ayrıca bu çocukların DNA testi yapmadan rahatça sosyalleşmesi zor, çünkü kan bağı olan biriyle karşılaşma ihtimalleri yüksek.

Geçen yıl Nieuwsuur, klinik hataları nedeniyle en az 85 seri donörün ortaya çıktığını bildirmişti.

Van der Meer'e göre hukuki sorumluluk gerekli çünkü seri donörün çocuk sahibi yaptığı ebeveynler, "bir daha yapmayacağına dair sözden fazlasına ihtiyaç duyuyor." Vakıf ayrıca sperm donörünün "çocukların ve ebeveynlerin onun neden olduğu bir durum için masraf yapmak zorunda kaldığını kabul etmesi gerektiğini" düşünüyor.

Vakfa hukuki destek veren avukatlardan Marjolein van Rest, "seri donörler eylemlerinin ne kadar zararlı olduğunu fark etmeli" dedi. Diğer avukat Mark de Hek ise 2023'te mahkemenin seri donör Jonathan M.'ye verdiği donör yasağı kararına işaret etti. Mahkeme bu davada, psikososyal riskler ve donör çocukların çok sayıda üvey kardeşe sahip olması durumunda ensest riski gibi gerekçelerle yasak kararı vermişti.

De Hek, "Bu karardan Simon'un davranışının hukuka aykırı olduğu ve para cezası yaptırımıyla donör yasağı getirilebileceği sonucu çıkıyor" dedi. "Çocukların yararı için önce onu bu konuda birlikte anlaşmaya davet etmek istiyoruz." Eğer anlaşmaya varılıp Simon buna uymazsa vakıf para cezası tahsil edebilecek.