Enerji vergisinde Jetten'in kendi planı rafa mı kalkıyor?

Hollanda'da konutlara yönelik enerji vergisinde indirim sağlayacak yeni bir uygulama hayata geçirilmeden rafa kaldırılıyor. Ülkedeki enerji vergisi, hanelerden büyük tüketim yapanlara kadar herkes için aynı oranda uygulanmıyor; büyük tüketim yapanlara uygulanan tarife daha avantajlı. Uzmanlar, enerji tasarrufunu teşvik etmesi gereken bu verginin mevcut yapısını eleştiriyor. Ancak ağır sanayinin uluslararası rekabet baskısı nedeniyle bu konuda adım atmak zor. Yüksek vergi nedeniyle şirketlerin ülkeyi terk edebileceği endişesi, haneler için yapılabilecek düzenlemelerin önünü kesiyor.

2022'deki enerji krizi sonrası planlanan neydi?

2021-2022 enerji krizi sırasında ChristenUnie milletvekili Pieter Grinwis, enerji vergisinin ilk diliminin ikiye bölünmesini önerdi. Dönemin iklim bakanı Rob Jetten, hanelerin ilk 1.000 metreküp gaz ve 2.900 kilovatsaat elektrik tüketimi için ayrı bir dilim oluşturdu. Amaç, bu dilimde daha düşük bir tarife uygulayarak hanelerin enerji maliyetini düşürmek ve sürdürülebilir yatırımları teşvik etmekti. Jetten, düzenlemenin "hanelerin enerji maliyetlerini düşüreceğini" belirtmişti. Ardından Tweede Kamer (Hollanda Temsilciler Meclisi) çoğunluğu, ilk dilimdeki enerji vergisinin özel jetler ve transfer yolcularından alınacak vergiyle finanse edilerek düşürülmesini öngören CDA önergesine destek verdi.

Yeni kabinet ne yapıyor?

Ancak bu plan uygulanamadı. Yeni enerji vergisi dilimi hayata geçirildi, fakat ona eşlik eden düşük tarife uygulanmadı. Özellikle blok bağlantı arkasındaki yüz binlerce hane için çözüm bulunamaması sorun yarattı. Bu konuda hiçbir zaman kalıcı bir çözüm bulunamadı. Şimdi Jetten'in başında olduğu yeni kabinet, ilk iki dilimi yeniden birleştirmeyi planlıyor. Kabinetin açıklamasına göre, "enerji vergisi, haneleri yüksek enerji fiyatlarına karşı desteklemek için uygun bir araç değil." Ayrıca, ek dilimin enerji tedarikçileri için fazla karmaşık olduğu ve Belastingdienst'in (Hollanda Vergi Dairesi) bilişim sistemlerinde hızlı bir tarife değişikliğinin mümkün olmadığı belirtiliyor. Öte yandan, ilk dilimde yapılacak bir vergi indiriminin kısmen şirketlere de yansıyacağı ifade ediliyor.

Kabinet, enerji vergisinde değişikliğe gidilecekse bunun yerine yıllık enerji vergisi indirimini (şu anda 520 avro) artırmanın daha doğru olacağını savunuyor. Bu tutar, 'konaklama fonksiyonu' bulunan her bağlantı için faturadan düşülüyor. Ancak bu indirim de aslında büyük ölçüde şirketlere gidiyor; zira ofis, mağaza veya krematoryum gibi yapılar da konaklama fonksiyonu olan binalar olarak kabul ediliyor. Miljoenennota'da (Hollanda bütçe açıklaması) yer alan bilgilere göre kabinet, bu indirimi 2030'dan itibaren yalnızca hanelere vermeyi planlıyor. Bu düzenleme yılda yaklaşık 400 milyon avro gelir sağlayacak.

Ancak kabinet planları hayata geçerse bu indirim, enerji vergisindeki yeni dilim üzerinden artık yapılamayacak. Dikkat çeken bir ayrıntı: Jetten, yüksek enerji maliyetlerine karşı geliştirdiği kendi çözümünü unutmuş görünüyor.