Esad'ın 'varil bombası müftüsü' ömür boyu hapis cezası aldı

Suriye'nin devrik lideri Beşar Esad döneminde büyük müftülük yapan Ahmed Hassun, mezhepsel şiddete teşvik ve cinayetleri meşrulaştırma suçlarından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Hassun'un özellikle 2011'deki ayaklanmalardan sonra Esad rejiminin varil bombası saldırılarını destekleyen açıklamalar yaptığına hükmetti.

İslam dünyasında büyük müftü, dini konularda en yüksek otorite olarak kabul edilir ve şeriat hukukunun uygulanmasında son sözü söyler. Suriye'de bu makam, Esad'ın kendi halkına yönelik suçlarına dini meşruiyet sağlama işlevi gördü. Hassun, 2005 yılında Esad tarafından bu göreve atandı ve özellikle 2011'deki halk ayaklanmalarından sonra rejimin sert müdahalesini açıkça destekledi.

Varil bombalarına destek

Hassun, Esad'ın isyancı bölgelere attığı varil bombalarının kullanımını alenen teşvik etti ve Rusya ile İran'ın iç savaşa müdahalesini destekledi. Bu tutumu nedeniyle kendisine 'varil bombası müftüsü' lakabı takıldı. Mahkeme başkanı Fahreddin el-Aryan, Hassun'un açıklamalarının "geniş çaplı yıkıma yol açan ve sivil hedeflere yönelik varil bombası kullanımını meşrulaştırdığını ve bunun uluslararası insancıl hukukun ihlali olduğunu" belirtti.

Esad döneminde 500 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor, milyonlarca kişi de ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Aralık 2024'te muhalif gruplar başkent Şam'ı ele geçirerek 54 yıllık Esad ailesi yönetimine son verdi.

Yargı süreci

77 yaşındaki Hassun, Esad'ın devrilmesinin ardından saklandı ve Mart 2025'te ülkeden kaçmaya çalışırken Şam Havalimanı'nda yakalandı. Yeni yönetimin savcısının çıkardığı yakalama kararıyla gözaltına alındı. Hassun, mahkemedeki savunmasında "insanlara yardım etmek" için görevde kaldığını ve Esad rejimi tarafından tutuklanan bazı kişilerin serbest bırakılmasını sağladığını öne sürdü. Ancak mahkemenin dinlediği tanıklar, Hassun'un bu hizmetleri ücret karşılığında yaptığını ifade etti.

Hassun, yeni Suriye yönetimi altında yargılanan ilk Sünni yetkili oldu. Kendisinden önce Esad'ın kardeşleri ve diğer üst düzey yetkililer de yargı önüne çıkarıldı. Yeni lider Ahmed el-Şaraa, eski rejim yetkililerini uluslararası standartlara uygun şekilde yargılamak istediğini açıkladı. Ancak insan hakları örgütleri, yargılamaların adil olup olmadığını sorguluyor. Esad'ın kendisi ise Rusya'ya kaçmış durumda ve iadesi beklenmiyor.