Gazze'de yardım krizi: Çocuklar büyümeyi bıraktı

Oxfam Novib'in uluslararası insani yardım sorumlusu Bushra Khalidi, Gazze'deki ailesini telefon ekranından izliyor. Filistinli olan Khalidi, yeğenlerinin her geçen gün daha da zayıfladığını söylüyor. "Boş tencerelerle aş evine koşuyorlar ve bir avuç mercimek alıyorlar" diyen Khalidi, bunun onlar için günün tek öğünü olduğunu belirtiyor. Aynı durumun Gazze'deki yaklaşık 400 bin kişi için geçerli olduğu belirtiliyor.

Birçok aile bazı günlerde hiç yemek yiyemiyor. Khalidi, ailesinin nasıl ayakta kaldığını kendisinin de anlamadığını ifade ediyor. Ancak onun için asıl sorun, çocukların yiyeceğe ulaşmak için bu kadar zorluk çekmemesi gerektiği.

Bu durumun nedeni, Gazze'ye giren insani yardımın çok sınırlı kalması. Yardım kuruluşlarına göre temmuz ve ağustos aylarında Kerem Şalom sınır kapısından Gazze Şeridi'ne toplam 687 BM tırı girebildi. Bu rakam, İsrail'in günlük olarak söz verdiği miktara denk geliyor. Yardım kuruluşları, "İsrail acil yardımın büyük bir kısmını engelliyor" diyor.

İsrail bu konuda özel bir gerekçe açıklamıyor. Kızılhaç sözcüsü, "Bazen belgelerin doğru olmadığı, bazen de malların çift kullanımlı olduğu gerekçesiyle reddedildiği oluyor" diyor. Çift kullanımlı mallar arasında çadır direkleri, su pompaları ve tıbbi ekipman gibi İsrail'e göre silah olarak da kullanılabilecek ürünler yer alıyor.

Ancak İsrail'in karşı çıkması Gazze'ye hiç mal girmediği anlamına gelmiyor. Khalidi, ticari pazarların meyve, telefon, çikolata, cips ve gazozla dolu olduğunu gözlemliyor. İsrail tarafından koordine edilen COGAT'ın X paylaşımlarında da bu görülüyor. Kuruluş, "Gazze yiyecekle dolup taşıyor" ifadesini kullanıyor.

Save the Children'dan Juliette Verhoeven ise yeterli gıda girmediği için yardım kuruluşlarının da alışveriş yaptığı bu pazarlarda her şeyin "aşırı pahalı" olduğunu söylüyor. Verhoeven, "Yüzde 800'lük bir enflasyon var" diyor.

Fiyatlar temel ihtiyaçları ulaşılmaz kılıyor

COGAT, Gazze'de yeterli ürün bulunduğu izlenimini yaratıyor. Ancak Gazze'de yaşayan Ahmed*, bunun gerçeği tam yansıtmadığını belirtiyor. Ahmed, "Malların bulunabilirliği ile satın alınabilirliği arasında önemli bir fark var" diyor. Ona göre fiyatlar "aşırı yüksek" olduğu için temel ihtiyaçlar Filistinlilerin çoğu için "ulaşılmaz" hale gelmiş durumda.

Pazarlardaki raflar bir ölçüde doluyken, yetersiz beslenen çocuklar için bir beklenti kalmıyor. İnsanlar Save the Children çalışanlarına çocuklarının zayıfladığını söylüyor. Umutsuz ebeveynler, "Çocuğum artık büyümüyor" diyor.

Acil gıda yardımının yanı sıra nüfusun yüzde 94'ünün barınma yardımına ihtiyacı var. Akaryakıt fiyatlarının artmasıyla su ve gıdaya erişim de giderek zorlaşıyor. Verhoeven, geçen hafta bir litre benzinin 700 dolar (yaklaşık 602 euro) olduğunu belirtiyor. "Bunu kimse ödeyemez" diyor.

Yüksek petrol fiyatlarının acil yardım maliyetlerini ciddi ölçüde artırdığı daha önce de biliniyordu. Bu nedenle Gazze'ye hayat kurtarıcı gıda maddelerinin girişi azalıyor. Ancak Khalidi'ye göre acil yardım eksikliği gıdanın ötesine geçiyor.

"İnsanların onuruna da ihtiyacı var" diyen Khalidi, bir kız çocuğunun ilk kez adet gördüğünü ve tuvalet olarak sadece topraktaki bir çukurun bulunduğu aşırı kalabalık bir çadırda yaşadığını anlatıyor. Khalidi, "Ona ne sunuyoruz? İnsanlar sadece hayatta tutulmak değil, yaşayabilmek istiyor" diyor.

Oxfam Novib bu kapsamda su borularını ve kanalizasyon sistemlerini onarıyor. Ayrıca nakit kupon dağıtılıyor. Save the Children ise kişilerin serbestçe kullanabileceği nakit para verilen bir program yürütüyor. Verhoeven, "İhtiyacı olan insanlara para veriliyor, böylece pazardan kendi yemeklerini ve diğer ihtiyaçlarını karşılayabiliyorlar" diyor.

Verhoeven'e göre bu yöntem işe yarıyor. Ancak finansman eksikliği ve aşırı yüksek fiyatlar nedeniyle tüm yardıma muhtaç kişilere para ulaştırmak mümkün değil. NU.nl'in görüştüğü Filistinliler de her şeyde eksiklik olduğunu söylüyor.

Gazze'de yaşayan İbrahim* de "Meyve var, ama bunu kim ödeyebilir?" diyor. Ona göre Filistinlilerin yüzde 20'sinden fazlası pazardan bir şey almaya gücü yetmiyor. "Ticari pazarlar para istiyor. Ama burada paramız yok" diyor.

* Görüşülen kişilerin talebi üzerine takma ad kullanılmıştır. Gerçek isimler editörde saklıdır.