Gençler arasında bijstand alanların sayısı üç yıldır artıyor

Hollanda'da genel sosyal yardım (algemene bijstand) alan kişi sayısı artmaya devam ediyor. Hollanda İstatistik Kurumu'nun (CBS) verilerine göre, Haziran 2026 sonu itibarıyla AOW emeklilik yaşına kadar olan 413.000 kişi genel sosyal yardım alıyor. Bu sayı, bir yıl öncesine göre 4.000 kişi daha fazla. Sosyal yardım alanların sayısı, bir önceki yılın aynı çeyreğine kıyasla üst üste on iki çeyrektir artış gösteriyor. Yine de toplam sayı, koronavirüs krizi öncesindeki seviyenin hâlâ biraz altında.

Genç yetişkinlerdeki artış dikkat çekiyor

En büyük artış 27 yaş altı gençlerde görülüyor. Genç sosyal yardım alanların sayısı yüzde 5,7 artarak 44.000'e ulaştı. Bu grup, üst üste on dört çeyrektir artış gösteriyor. 2022'nin dördüncü çeyreğinden bu yana grup yüzde 27 büyüdü. Zirve, artışın tek çeyrekte yüzde 9,2'ye ulaştığı 2023 sonunda yaşandı. Ardından büyüme, geçen yıl sonunda yüzde 4,1'e kadar yavaşladı, ancak son çeyreklerde yeniden hız kazandı.

Diğer yaş gruplarında artış çok daha yavaş: 27-45 yaş arasındakilerde sayı yüzde 0,8 artarak 140.000'e, 45 yaş üstü AOW yaşına kadar olan grupta ise yüzde 0,2 artarak 229.000'e ulaştı.

Genel sosyal yardım, geçimini sağlayacak yeterli kaynağı olmayan kişilere veriliyor. (Birlikte) gelir sosyal minimumun altındaysa yetersiz gelir söz konusu oluyor. Sosyal yardım alanların kabaca yarısı hastalık veya iş göremezlik nedeniyle çalışamıyor. Gençlerin genellikle henüz iş geçmişi olmadığı için WIA gibi maluliyet ödeneğine hak kazanma ihtimalleri daha düşük.

Belediyeler farklı kısıtlamaları olan gençlerle karşı karşıya

Belediyeler, çeşitli kısıtlamaları ve ihtiyaçları olan gençlerden daha fazla başvuru alıyor. Belediye sosyal hizmet direktörleri derneği Divosa'nın sözcüsüne göre bu durumun nedenleri arasında, 2015'te sosyal atölyelerin kaldırılması da yer alıyor. Gençler arasında, genellikle hemen işe başlamayan statü sahipleri de bulunuyor.

Divosa araştırmacısı Frauke van Iperen, NU.nl'ye yaptığı açıklamada sorunun doğasında bir değişim gözlemlediğini söylüyor: "Önceden sosyal yardımdaki gençler genellikle iş bulmakta zorlanıyordu. Şimdi belediyeler, henüz çalışabilecek durumda olmadıklarını görüyor." Araştırmasına göre genç yetişkinler; ruhsal sorunlar, borçlar ve konut sıkıntısıyla mücadele ediyor.

Van Iperen, "İstikrarlı bir barınma durumu olmadan çalışmak daha zor" diyor. Bazıları için zorunlu olarak ailelerinin yanında kalmak da bağımsızlaşmayı zorlaştırıyor.

Van Iperen artışı göreceleştiriyor: "Daha fazla gencin sosyal yardıma başvurması mutlaka kötü bir işaret olmak zorunda değil. En azından belediye tarafından görüldükleri anlamına gelir; belediye, sorunlarında ve iş bulmalarında onlara yardımcı olmaktan sorumludur."

Yeni düzenlemeler yürürlükte

Bu yıldan itibaren okullar, erken okul terklerini belediyeye bildirmekle yükümlü. Bu, "Okuldan sürdürülebilir işe" (Van school naar duurzaam werk) yasası kapsamında yapılıyor. Ayrıca "Dengede Katılım Yasası" (Participatiewet in Balans), kuralları gevşetiyor: gençlerin ödenek başvurusunda bulunmadan önce dört hafta iş araması artık standart olarak gerekmiyor ve belediyeler, birinin doğrudan ödeneğe ihtiyacı olup olmadığına kendileri karar verebiliyor.