Güneş tutulması kuşları nasıl etkiledi? İşte araştırma sonuçları

Geçtiğimiz Çarşamba günü Hollanda'dan parçalı olarak gözlemlenen güneş tutulması, kuşların davranışlarını belirgin şekilde etkiledi. Groningen Üniversitesi (RUG) tarafından yapılan ilk analizlere göre, tutulma sırasında kuş sesleri azaldı, özellikle baştankara ve güvercin türlerinde belirgin bir düşüş kaydedildi.

Araştırmanın yöntemi

RUG araştırmacıları, Groningen ve Friesland'da 42 farklı noktaya yerleştirdikleri akıllı ölçüm cihazlarıyla kuş seslerini otomatik olarak kaydetti. Tutulma anındaki ölçümler, tutulmadan önceki ve sonraki günlerle karşılaştırıldı. Sonuçlara göre, tutulma sırasında kuş kayıtları yüzde 12, tespit edilen benzersiz kuş türü sayısı ise yüzde 10 azaldı. Baştankaralarda kayıt sayısı yüzde 45, güvercin ve kumruda ise yüzde 51 oranında düştü.

Araştırmacı Theo Jurriens, etkinin parçalı bir tutulmada bile ölçülebilir olmasını dikkat çekici buldu. Daha önceki araştırmalar çoğunlukla tam tutulmalara odaklanmıştı. Jurriens, sonuçların kuşların ışık değişimlerine ne kadar duyarlı olduğunu gösterdiğini belirtti: "Hollanda’nın her yeri yapay ışıkla dolu, dikkat etmezsek bu daha da artacak. Kuşların kendi biyolojik ritimlerine hakları var."

Doğa sessizleşiyor

Araştırmacılara göre, gündüzcül kuşlar azalan güneş ışığını alacakaranlığın başlangıcı olarak algılıyor. Bu nedenle beslenmeyi ve şarkı söylemeyi bırakıp korunaklı yerlere çekiliyorlar. Jurriens, gözlemlerin üç kelimeyle özetlenebileceğini söylüyor: "Doğa sessizleşiyor."

Ancak tüm kuşlar aynı tepkiyi vermedi. Kargagiller tutulma sırasında toplu halde uyuma alanlarına uçtu. Ölçüm istasyonlarından birinde ise normalde ancak akşam 21.00'den sonra aktif hale gelen bir alaca baykuş kaydedildi. Araştırmacılar bu gözlemin tesadüf olup olmadığını henüz doğrulamadı. Jurriens, baykuşun erken aktivitesini "en azından sıra dışı" olarak nitelendirdi. Tutulmadan önceki üç ayda bu baykuş 21.00'den önce yalnızca bir veya iki kez kaydedilmişken, tutulma sırasında dört kez kaydedildi.

Araştırma, güneş tutulmaları hakkında dersler veren astronom Theo Jurriens'in, daha önceki tutulmalarda tavukların kümeslerine çekildiği yönündeki hikayeler duyması üzerine tasarlandı. Daha önceki araştırmalar ve görsel gözlemler de kuşların tutulmayı gece gibi algıladığına işaret ediyor. 12 Ağustos'taki neredeyse tam tutulmada, maksimum karartma anında havanın gün batımından hemen sonraki kadar karanlık olduğu belirtiliyor. Doğa bir anlamda "erken kış saatine" geçmiş gibi davranıyor. Sonuçlar henüz kesin değil; araştırmacılar verileri daha detaylı incelemeyi planlıyor. Ancak ilk bulgular, parçalı bir tutulmanın bile kuşlar üzerinde ölçülebilir etkiler yarattığını ve doğanın ışık değişimlerine ne kadar duyarlı olduğunu gösteriyor.