Hollanda gizlilik kurumu kamera gözlüklerine karşı uyardı

Hollanda'nın gizlilik denetim kurumu Autoriteit Persoonsgegevens (AP), kamera gözlüklerle çekilen fotoğraf ve videoların izinsiz olarak herkese açık hale getirilemeyeceği uyarısında bulundu. Kurum, görüntülerde yer alan kişilerin özel hayatının korunması hakkına sahip olduğunu belirterek bu görüntülerin rastgele kullanılmasının, paylaşılmasının veya yayımlanmasının yasak olduğunu açıkladı.

AP'ye göre kamera gözlük kullanıcıları gizlilik kurallarının yeterince farkında değil. Kurum, görüntüde tanınabilir şekilde yer alan kişilerin kendi görüntüleri üzerinde söz hakkı olduğunu vurguladı. Bu kişilerin görüntülerin paylaşılmasına izin vermesi gerekiyor. Ancak kurum, kamusal alanda önceden herkesi bilgilendirmenin ve izin almanın çoğu zaman mümkün olmadığını da kabul ediyor.

Gizlilik denetim kurumuna göre montura yerleştirilmiş kameralı bu tür gözlükler hızla yaygınlaşıyor. Artık milyonlarca tüketici bu gözlükleri kullanıyor ve üreticiler pazara daha fazla model sürüyor. Gözlükler giderek normal gözlüklere benzediği için birçok kişi, AP'nin "dikiz gözlüğü" olarak adlandırdığı bu cihazlarla çekildiğini fark etmiyor.

Bu gözlükler normal bir gözlük gibi görünüyor; ancak çerçevesine bir kamera ve mikrofon yerleştirilmiş durumda. Bunu çıplak gözle fark etmek neredeyse imkânsız. Çekim sırasında genellikle küçük bir lamba yanıyor; ancak AP'ye göre bu lamba, görüntü kaydedildiğini açıkça belli etmek için yeterli değil.

Meta'nın AI gözlüğüne yasak talebi

Bu durum, aralarında Meta'nın mevcut AI gözlüğünün de bulunduğu modeller için geçerli. AP, kayıt lambasının "manipüle edilebilir" olması nedeniyle bu gözlüğe yasak getirilmesini istiyor. Ağustos ayında uzmanlar, Instagram ve Facebook'un arkasındaki şirketin bu AI gözlüğüne ilişkin endişelerini dile getirmişti. Bits of Freedom'dan Evelyn Austin, Nieuwsuur'a yaptığı açıklamada gözlüğün görüntüleri kısmen Kenya'daki bir içerik moderasyon merkezine ilettiğini söylemişti. Austin, söz konusu görüntülerin mahrem nitelikte olduğunu ve görüntüleri çeken kişilerin bunların dağıtıldığından haberi olmadığını belirtmişti. Meta, Kenya'daki şirketle işbirliğinin sona erdirildiğini açıkladı.

Utrecht'teki müzik sahnesi TivoliVredenburg bir yıldır kamera gözlükleri yasaklamış durumda. Bu karar, gözlüğünü çıkarmak istemeyen bir erkeğin mekâna alınmamasının ardından alındı. Bundan bir ay önce de Rotterdam'da bir kişi kamera gözlüğüyle tuvaletteki kadınları görüntülemişti. Güvenlik görevlileri, adamın böyle bir gözlük taktığını fark etmemişti.

AP yöneticisi Katja Mur, "İnsanların kimsenin fark ettirmeden kendilerini görüntülemesinden ve ardından bu görüntüleri paylaşmasından veya internete koymasından korkmadan sokakta özgürce yürüyebilmesi gerekiyor" dedi.

Gizlilik denetim kurumu, gözlüklere karşı "daha ileri önlemler" alınıp alınamayacağını araştırıyor. Bir sözcü, AP'nin gözlüklerin bazı durumlarda yasaklanıp yasaklanamayacağını ya da çekim yapıldığını açıkça gösterecek şekilde tasarımın değiştirilip değiştirilemeyeceğini incelemek istediğini söyledi.

AP'ye göre özellikle hastaneler, mahkemeler ve ibadethaneler gibi yerlerde insanların kamera veya yapay zekâyla görüntülenmediklerine ve analiz edilmediklerine güvenebilmesi gerekiyor. Kurum, bu tür yerlerde kamera gözlüklerin kullanımının yasaklanmasını istiyor.

Bir sözcü, AP'nin gözlüklerin arkasındaki teknolojiye karşı olmadığını vurguladı. Çünkü bu teknoloji örneğin az gören kişiler için bir yardımcı araç olarak da kullanılıyor.