Hollanda hükümeti Utrecht'in 25 bin konutluk projesi için tramvay finansmanını reddetti

Hollanda merkezi hükümeti, Utrecht kentindeki gelecekteki Rijnenburg mahallesine yapılması planlanan yeni tramvay hattı için finansman sağlamayı resmen reddetti. Altyapı ve Su Yönetimi Bakanı Vincent Karremans, Cuma günü RTV Utrecht'e yaptığı açıklamada, bakanlığının ciddi bütçe açıkları nedeniyle yeni altyapı girişimleri için hiçbir mali imkân bulunmadığını açıkça belirtti.

Utrecht'in uzun vadeli altyapı planı, birbirine bağlanacak iki ayrı tramvay hattına dayanıyor. Merkezi hükümet daha önce Utrecht Centraal'dan başlayıp şehir içindeki Merwede bölgesinden geçerek Nieuwegein'e uzanacak tramvay hattının inşası için 1,8 milyar avro kaynak ayırmıştı. Bu bölümün nihai güzergâh kararının 2026 yılı sonuna kadar verilmesi bekleniyor.

Utrecht Belediyesi, bu hattın Rijnenburg'daki boş polder bölgesine kadar uzatılması için devletten ek 600 milyon avro talep etmişti. Bakan Karremans, bu uzatmanın ulusal altyapı öncelik listesinde tamamen yer almadığını doğruladı. Bakanlığın kalan bütçesinin yalnızca mevcut yol ve demir yolu ağlarının bakımı ve işletilmesine harcanacağını açıkladı.

Rijnenburg'da 25 bin konut planı

Bu finansman reddi, Hollanda'nın en büyük konut projesi olarak planlanan bölgenin kentsel gelişimini ciddi şekilde tehdit ediyor. Rijnenburg polderinde 2035'te başlaması öngörülen inşaatlarla birlikte 22 bin ila 25 bin yeni konut yapılması hedefleniyor. Utrecht Belediyesi uzun süredir katı bir planlama şartı öne sürüyor: Tramvay hattı işletmeye açılmadan tek bir ev inşa edilmeyecek.

Yerel yöneticiler, Leidsche Rijn'deki tarihi hatalara işaret ediyor; orada konutlar toplu taşımadan önce tamamlandığı için bölge sakinleri büyük oranda otomobile bağımlı hale gelmişti. Rijnenburg'un doğusunda A2 ve batısında A12 otoyollarıyla sınırlı olması nedeniyle yüksek kapasiteli bir demir yolu bağlantısı olmadan inşaat yapılması, bölgesel otoyol kavşağında trafiğin tamamen felç olmasına yol açacağı belirtiliyor.

Yerel yönetimden tepki

Yerel siyasi partiler ve belediye yöneticileri, Bakanlar Kurulu'nun bu kararını derin bir şaşkınlık ve hayal kırıklığıyla karşıladı. Utrecht'te konut projelerinden sorumlu meclis üyesi D66'li Matthijs Sienot, merkezi hükümet bir yandan yerel belediyelerin ulusal konut sıkıntısını çözmesini agresif biçimde isterken, Altyapı Bakanlığı'nın bu konutların inşa edilebilmesi için gerekli toplu taşıma altyapısına fon sağlamayı reddetmesini çelişkili bulduğunu ifade etti. Sienot, tramvayın "lüks değil, katı bir ön koşul" olduğunu belirterek bakanı ikna etmek için lobi çalışmalarına devam edeceğini söyledi.

İlerici koalisyon meclis üyeleri ise finansman engelini "sorumsuzca" ve "akıl almaz" olarak nitelendirdi. Konut krizinin ciddiyeti göz önüne alındığında Rijnenburg'un ulaşım eksiklikleri nedeniyle ertelenmesinin kabul edilemez olduğunu savundular.

Yüksek maliyetlere karşı yerel ana muhalefet partisi VVD, daha ucuz bir alternatif güzergâh önerisini yineledi. Parti, pahalı Merwede uzantısı yerine Rijnenburg'a Kanaleneiland ve Papendorp üzerinden geçecek bütçe dostu bir tramvay hattı çekilmesini önererek yüz milyonlarca avro tasarruf edilebileceğini söylüyor.

Karar, ilerleme kaydedilmesini geçici olarak durdururken, yerel müteahhitler ve planlamacılar Rijnenburg hattının devlet bütçesinde yer almamasının, bölgede arazi sahibi olan yatırımcılar için büyük mali belirsizlik yaratacağı uyarısında bulunuyor.