Hollanda kış için gaz depolama hedefini tutturanmıyor

Hollanda'nın doğalgaz depolama tesisleri, kış öncesi belirlenen doluluk hedefini tutturamayacak. Ülkenin gaz altyapı işletmecisi Gasunie, 24 Ağustos itibarıyla gaz depolarının yaklaşık yüzde 44 doluluk oranına sahip olduğunu açıkladı. Bu oran, 2023'ün aynı dönemindeki yüzde 94 ve geçen yılki yüzde 63 seviyesinin oldukça altında.

Avrupa hedefi de zor görünüyor

Gasunie, bu yılın başında kış için 115 teravatsaat (TWh) gaz depolanmasını önermişti. Bu seviye, son otuz yılın en sert kışında ihtiyaç duyulabilecek gaz miktarına dayanıyor. Ancak mevcut doluluk oranıyla ulaşılması zor görünüyor. Ayrıca Avrupa Birliği'nin yüzde 74'lük (yaklaşık 107 TWh) hedefi de şu anki dolulukla erişilemez durumda.

Gasunie, NU.nl'ye yaptığı açıklamada, "Mevcut gelişmelere göre Hollanda, kış için belirlenen dolum hedefini tutturamayacak" dedi. Ancak şirket, bu durumun kışın gaz sıkıntısı yaşanacağı anlamına gelmediğini, tedarik güvenliğinin risk altında olmadığını vurguladı.

Gasunie, olağanüstü sert bir kışa karşı ek önlemler alınmadan ülkenin yeterince hazırlıklı olmadığını da belirtiyor. Şirket, İklim ve Yeşil Büyüme Bakanlığı'nı gaz depolama tesislerinin yavaş dolması konusunda daha önce uyardığını açıkladı.

Depolamanın yavaşlama nedeni: ticari karlılık yok

Gaz depolarının dolmamasının ana nedeni, enerji şirketlerinin bu işe sıcak bakmaması. Ekonomi ve İklim Bakanlığı, yaz aylarındaki gaz fiyatının beklenen kış fiyatından yüksek olmasının, gaz depolamayı piyasa için ticari olarak kârsız hale getirdiğini ifade etti.

Bu yüzden devlet enerji şirketi Energie Beheer Nederland (EBN), hükümetin talimatıyla Norg, Grijpskerk ve Bergermeer'deki depolama tesislerine gaz dolduruyor. Devlet şirketi, bu tesislerde toplam 80 TWh gaz depolamayı hedeflediğini ve planlanan seviyeye ulaşmakta olduğunu açıkladı. Ayrıca Alkmaar'daki depolama tesisinde de 5 TWh gaz depolanması hedefleniyor.

TNO enerji uzmanı René Peters, bu doldurma işlemlerinin sorunsuz ilerlediğini belirtti: "Normal şartlarda gaz depolarındaki miktar için aşırı endişelenmiyorum. Asıl risk, birden fazla sorunun aynı anda ortaya çıktığı durumlarla ilgili."

Uzun süreli soğuk havalarda Hollanda'nın gaz talebi artarken, komşu ülkelerin de daha fazla gaza ihtiyacı oluyor. Boru hatlarındaki, LNG terminallerindeki veya altyapının diğer parçalarındaki arızalar da tedariki sınırlayabiliyor.

Hollanda, soğuk kış günlerinde Norveç'ten, LNG terminallerinden ve küçük yerli gaz sahalarından doğrudan sağlanandan daha fazla gaz tüketiyor. Ayrıca, kışın karanlık ve rüzgarsız gecelerde gazla çalışan elektrik santrallerinin devreye girmesiyle gaz talebi daha da artıyor.

Stratejik rezerv önerisi ve Groningen tartışması

Gasunie, yılın başında hükümete stratejik bir gaz rezervi oluşturulmasını tavsiye etmişti. Peters da bu öneriyi destekliyor ve siyasilerin acil durumlar için hangi seviyede bir rezerv bulundurmak istediğine karar vermesi gerektiğini söylüyor.

Norg ve Grijpskerk'teki mevcut anlaşmaların yalnızca bu kışa çözüm sağladığını, gelecek yıllar için yapısal bir güvence vermediğini kaydeden Peters, Groningen sahasının küçük bir bölümünün acil durum rezervi olarak tutulması olasılığının ciddi şekilde araştırılması gerektiğini öneriyor. Ancak, geçmişte yaşanan depremler ve hasarlar nedeniyle bu konunun siyasi olarak çok hassas olduğunu kabul ediyor.

“Normal gaz üretimi için değil, yalnızca acil durumlarda geçici olarak kullanılabilecek gaz için bu düşünülebilir”, diyen Peters, Groningen'deki kuyu kapatma ve üretim tesislerinin sökülmesi çalışmalarının yavaşlatılması gibi önlemlerle ülkenin olağanüstü şartlara hazırlanabileceğini vurguladı.

Hollanda'nın hangi önlemleri alacağına Bakan'ın karar vereceğini belirten Gasunie, değişen jeopolitik koşullar altında gaz tedarikini nasıl daha sağlam hale getirebileceklerini araştırdıklarını söyledi. Eylül ayında hükümetin meclise durum hakkında bilgi vereceği ve olası adımları açıklayacağı bildirildi.