Hollanda tatlı suyu daha iyi tutmalı ve bu güçlü bir politika gerektiriyor

Hollanda'da devam eden kuraklık ve yüksek sıcaklıklar, ülkenin en büyük tatlı su kaynağı olan Ren Nehri'nin debisinin şimdiye kadar ölçülen en düşük seviyeye inmesine neden oldu. Yağış eksikliği yer yer 300 milimetreye, bazı bölgelerde ise 400 milimetreye ulaşmış durumda. Hafta sonundan itibaren sağanak yağışlar bekleniyor ancak bu miktarın ne yağış açığını kapatması ne de nehir su seviyesini normale döndürmesi mümkün görünmüyor.

Özgür Üniversitesi (Vrije Universiteit) Çevre Sorunları Enstitüsü'nden araştırmacı Marthe Wens, iklim değişikliği nedeniyle bu tür aşırı hava olaylarının giderek daha sık yaşandığına dikkat çekiyor: "Aşırı kuraklık ve selleri daha sık görmeye başladık."

Amsterdam-Ren Kanalı ve Marker Gölü'nde kritik durum

Kuraklığın etkileri Amstel, Gooi ve Vecht Su Kurulu'nda (Waterschap Amstel, Gooi en Vecht) da açıkça hissediliyor. Ren Nehri'nin düşük debisi nedeniyle Amsterdam-Ren Kanalı'na gelen su miktarı azaldı. Marker Gölü'nde de su seviyesi düşük olduğu için bölgeye yeterince tatlı su verilemiyor.

Su kurulunun su kıtlığı uzmanı Maartje Faasse, IJmuiden'den gelen tuzlu suyun giderek daha yakına geldiğini belirterek, "Tuzlu su karaya doğru ilerliyor ve bu durum arazi için risk oluşturuyor. Vecht çevresinde Kortenhoefse Plassen ve Naardermeer gibi korunması gereken hassas doğal alanlar var. Bu alanlar tatlı suya bağımlı; tuzlu su nedeniyle korunan hayvan türleri yok olabilir" dedi.

Su kurulu bu nedenle polderleri, setleri ve doğal alanları korumak için ek önlemler aldı. Amsterdam-Ren Kanalı'nın Muidertrekvaart ile birleştiği noktaya geçici bir palplanş duvar yerleştirildi ve IJmuiden'den gelen tuzlu suyun içeri girmesi engellenmeye çalışılıyor. Ayrıca Weesp'teki Vecht tarafındaki savak kapatıldı ve sabah 06.00 ile akşam 22.00 arasında kanallardan su çekilmesi yasaklandı.

Uzun vadeli önlemler gerekiyor

Su kurulu yalnızca mevcut kuraklıkla ilgilenmiyor; geleceğe yönelik hazırlıklar da yapıyor. Faasse, "Örneğin sabit bir pompa istasyonu için hazırlıklar sürüyor. Şu anda doğal alanlara tatlı su sağlamak için hâlâ acil durum pompaları gerekiyor" diye konuştu.

Ayrıca belediyelerle kamusal alanların tasarımı üzerine görüşmeler yapılıyor. "Bu büyük bir dönüşüm gerektiriyor. Yaşadığımız, çalıştığımız ve hayatımızı sürdürdüğümüz bölgenin daha fazla su depolaması gerekiyor. Topraklarımıza daha iyi bakarsak, toprak suyu çok daha iyi tutabilir. Özellikle yağmur yağdığında, çünkü o toprakta yetişen ürünler de kuraklığa karşı daha az hassas olur" şeklinde konuştu.

Wens de kurak dönemler için tampon görevi görecek su rezervleri oluşturmanın önemini vurguluyor. Bu, yeraltı su seviyesini yüksekte tutarak toprağın daha fazla su depolamasını sağlamak olabilir. Ancak bu, tarım sektöründe değişiklikler gerektiriyor. "Bu, çiftçilerin ağır makinelerle daha geç tarlalara girebileceği anlamına gelebilir, ancak karşılığında kurak dönem için daha fazla su kalabilir" diyen Wens, "Yeraltı suyunun yenilenmesinin yanı sıra IJsselmeer gibi yerlerde daha fazla su depolanabilir ve başka su tamponları oluşturulabilir" ifadelerini kullandı.

Wens ayrıca tarım arazilerinin planlanması üzerine de düşünülmesi gerektiğini söylüyor. "Çok su gerektiren çiçek soğanı yetiştiriciliği şu anda ağırlıklı olarak tatlı suyun giderek daha kıt olduğu Batı Hollanda'da yapılıyor." Daha önce NRC'de yer alan bir habere göre, Rijnland Su Kurulu (Hoogheemraadschap van Rijnland), iklim değişikliği nedeniyle çiçek soğanı yetiştiriciliğinin yirmi ila kırk yıl içinde bölgeden tamamen kalkmasını bekliyor.

Wens'e göre, tarım türlerinin nerede yapılacağına karar vermek giderek daha önemli hale geliyor. Kırmızı pancar, deniz börülcesi ve kuzukulağı gibi tuzlu toprakta yetişebilen ürünler bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Ancak Wens, "Sonuçta adapte olabileceğimiz bir sınır var ve öncelik iklim değişikliğiyle mücadele olmalı" dedi.

Bilim insanları yıllardır kuraklık ve iklim değişikliğinin etkileri konusunda uyarıyor. Wens, Hollanda'nın mevcut kuraklığı unutmamasını ve iklim değişikliğiyle mücadelenin gerekliliğini ciddiye almasını umuyor.