Hollanda'da ahşap yeni konutların payı 5 yılda üçe katlandı

Hollanda'da ahşap yeni konutların toplam yeni konut üretimi içindeki payı son beş yılda hızla arttı. İnşaat sektörüne yönelik pazar araştırması yapan Buildsight'a göre bu oran 2020'de yüzde 2 iken 2025'te yüzde 6,8'e yükseldi. Kurumun direktörü Michel van Eekert artışı önemli buluyor; büyümenin ardında CO2 emisyonlarının azaltılmasına yönelik sıkı taleplerin de bulunduğunu söylüyor.

Van Eekert, ahşabın konut yapımında yeni bir malzeme olmadığını hatırlatıyor. Eğimli çatı yapılarında ve pencere çerçevelerinde ahşabın uzun süredir kullanıldığını belirten Van Eekert'e göre asıl değişim masif ahşap inşaatında yaşanıyor. Hollanda'da henüz görece az uygulanan bu yöntem, giderek daha fazla ilgi görüyor.

Masif ahşap inşaatında taşıyıcı duvarlar ve kat döşemeleri sıklıkla ahşaptan yapılıyor. Ahşap bu yapılarda genellikle beton ve çelik gibi diğer malzemelerle birlikte kullanılıyor. Temel ise genellikle hâlâ betondan oluşuyor.

Kabinenin 30-30-30 hedefi

Ahşap ve diğer doğal malzemelerle inşa etmenin CO2 salımını ciddi biçimde düşürdüğü belirtiliyor. Ancak Van Eekert, geleneksel yapı malzemelerinin de giderek daha sürdürülebilir hale geldiğini vurguluyor. Ona göre inşaat sektörü daha az malzeme kullanarak ve mevcut malzemeleri yeniden değerlendirerek de sürdürülebilirlik sağlayabilir.

İnşaat sektörünün daha sürdürülebilir hale gelmesi kabinenin önemli hedefleri arasında. Bakan Elanor Boekholt-O'Sullivan bu kapsamda 30-30-30 planını öne çıkarıyor. Plana göre 2030'da yeni konutların en az yüzde 30'unun kütlesinin en az yüzde 30'unun biyobazlı malzemelerden oluşması amaçlanıyor. Kabine ayrıca 2030'dan itibaren yeni konutların yarısının endüstriyel yöntemlerle inşa edilmesini istiyor.

Bu nedenle endüstriyel ahşap inşaata daha fazla ağırlık veriliyor. Bu yöntemde konutun çeşitli bölümleri fabrikada üretiliyor, ardından şantiyeye taşınıp birleştiriliyor. Yöntem, daha hızlı, daha temiz ve daha az iş gücüyle inşaat yapılmasına imkân tanıyor. Bu tespit, Kasım 2025'te hazırlanan Amsterdam Metropol Bölgesi Ahşap İnşaat Paktı 2026-2030'a dayanıyor.

Ekonomisch Instituut voor de Bouw (EIB) kısa süre önce önümüzdeki üç yılda konut inşa etmek ve sürdürülebilir hale getirmek için 73 bin iş gücüne ihtiyaç duyulacağı uyarısında bulundu. Sektörün bu nedenle endüstriyel ahşap inşaatın avantajlarına ihtiyacı var. Özellikle yılda 100 bin yeni konut hedefine uzun süredir ulaşılamadığı dikkate alındığında bu ihtiyaç daha da belirginleşiyor.

Daha fazla apartman, daha fazla tekrar

Konut talebindeki değişim de fırsatlar yaratıyor. Daha önce ağırlıklı olarak zeminle bağlantılı konutlar inşa edilirken, yeni yapılan konutların çoğunluğunu artık apartmanlar oluşturuyor. Van Eekert, apartman inşaatında çok fazla tekrar bulunduğunu, bunun da prefabrik üretime uygun bir zemin hazırladığını belirtiyor.

Ancak Eindhoven Teknik Üniversitesi'nde uzman olarak görev yapan Arjan Habraken, yalnızca standart konutlar inşa edilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor. 2030'da konutların yarısının fabrikada üretilmesi hedefini de bir hayli iddialı buluyor. Yine de prefabrikasyon ve standardizasyonla büyük adımlar atılabileceğini belirtiyor. Habraken'e göre döşeme, kolon, duvar ve kiriş gibi 2D elemanlardan oluşan modüler yapı sistemleri, şantiyede yüksek hızda monte edilme imkânı sunuyor.

Ahşap inşaatın maliyeti ise bir miktar daha yüksek. Hollanda'da kullanılan ahşabın Almanya veya Avusturya'dan getirilmesi gerekiyor. Bu da yüksek yakıt fiyatları nedeniyle ucuz değil. Habraken, standardizasyon ve üretim tekniklerinin gelişmesiyle bu farkın azalacağını söylüyor. Ona göre maliyetin yanı sıra doğa üzerindeki etki de ahşap inşaat tercihinde önemli bir etken olmalı.

BAM Wonen de bu görüşü paylaşıyor. Şirket, fabrikada konut üretmenin yalnızca taşıma hareketlerini azaltmakla kalmadığını, ahşabın hafifliği sayesinde inşaat sürecinde daha az enerji ve güç gerektiğini belirtiyor. Şirkete göre fabrikada daha güvenli ve daha az enerji harcanarak çalışılıyor; ayrıca yalnızca ihtiyaç duyulan kadar üretim yapıldığı için israf da azalıyor.

Van Eekert ise ilerleme kaydedilmesine karşın ahşap inşaatın daha fazla yaygınlaşmasını konut açığının çözümü olarak görmediğini söylüyor. Ona göre bunun için yeterli kapasite yok. Son yıllarda bazı üreticiler iflas etti ve mevcut üretim atölyeleri de her zaman büyük ölçekte hızlı konut üretimine uygun değil. Van Eekert'e göre asıl zorluk bu durumu değiştirmek.

Van Eekert, sektörün yılda 75 bin konutu tamamlamakta bile büyük güçlük çektiğini hatırlatıyor. Takvim neredeyse 2027'ye gelmişken bu konutların yarısının 2030'dan önce fabrikadan çıkması gerektiği fikrini ise hayli zor buluyor.