Hollanda'da doğurganlık rekor düşük seviyede

Hollanda'da 2025 yılında doğurganlık oranı 1,42'ye gerileyerek kayıtların tutulduğu en düşük seviyeyi gördü. Bu oran, göç hariç tutulduğunda nüfusun sabit kalması için gereken 2,1 seviyesinin oldukça altında. Uzmanlar, bu durumun toplumun giderek yaşlanmasına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Kadınların çocuk sahibi olmasını engelleyen faktörler

Demograf Jan Latten, yaptığı araştırmalarda gençlerin hâlâ ortalama iki çocuk sahibi olmak istediğini ancak çeşitli engeller nedeniyle bu isteklerini gerçekleştiremediklerini belirtiyor. Gelir belirsizliği ve dar konut piyasası, çocuk sahibi olmayı zorlaştıran başlıca etkenler arasında gösteriliyor. Hollanda İstatistik Kurumu (CBS) baş sosyoloğu Tanja Traag, özellikle kiralık konutlarda yaşayanların ve pahalı bölgelerde ikamet edenlerin daha az çocuk sahibi olduğunu ifade ediyor.

Doğurganlık oranındaki düşüş, özellikle genç kadınlar ve düşük eğitim seviyesine sahip olanlar arasında belirgin. Savaşlar ve iklim değişikliği gibi belirsizliklerin de bu düşüşte rol oynadığı belirtiliyor. Ayrıca, Latten'in "love-hoppen" (hızlı partner değiştirme) olarak adlandırdığı davranışın da doğurganlık oranını olumsuz etkilediği kaydediliyor. CBS verilerine göre, ilk çocuğun doğumundan sonraki altı yıl içinde ilişkilerin sona erme oranı artıyor.

Demografik sorun ve hükümetin tutumu

Uzmanlar, düşük doğurganlığın gelecekte bakım ve sağlık hizmetlerinde ciddi sorunlara yol açabileceği konusunda uyarıyor. Latten, "On yıllardır emeklilere bakacak daha az çocuk doğuyor" diyerek, sağlık sektöründe talebin artacağını, işgücü arzının ise azalacağını vurguluyor.

Hollanda'da ölüm sayısı doğum sayısını aşmasına rağmen, nüfus göç nedeniyle artmaya devam ediyor. 2025'te resmi nüfus 86 bin kişi arttı. Göçmenlerin genellikle genç olduğu ve yaşlanan topluma dengede katkı sağladığı belirtilse de, uzmanlar göçün tek başına çözüm olmadığını savunuyor.

Hollanda hükümeti ise doğurganlığı artırmak için özel bir politika uygulamıyor. Sosyal İşler ve İstihdam Bakanlığı sözcüsü, "Çocuk sahibi olmak özgür bir seçimdir" diyerek hükümetin bu konuda müdahale etmeyeceğini belirtti. Ancak Latten, bunun "sahte bir seçim" olduğunu savunarak, insanların gerçekten seçim yapabilmesi için koşulların iyileştirilmesi gerektiğini söylüyor.

Güney Kore, dünyanın en düşük doğurganlık oranına (0,8) sahip ülke olarak bebek teşvikleri ve konut sübvansiyonları gibi önlemler için milyarlarca euro harcadı. Norveç de benzer önlemler paketi önerirken, Fransa bu yaz 3,3 milyon 29 yaşındaki gence çocuk sahibi olmayı düşünmeleri konusunda mektup gönderecek. Hollanda hükümeti ise bu tür müdahalelere sıcak bakmıyor.

Devlet Komisyonu Demografi Raporu, doğrudan doğurganlığı artırmaya yönelik politikaların genellikle etkisiz olduğunu belirtiyor. Ancak araştırmacılar, çocuk sahibi olmak isteyen ailelere destek olmak için "iddialı önlemler" alınması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, okul masraflarının azaltılması ve iş-yaşam dengesinin iyileştirilmesi gibi adımların önemine dikkat çekiyor.

Hükümet yetkilileri, mevcut politikalarının çocuk bakım ücretlerini ve izin sistemini içerdiğini, ayrıca konut ve işgücü piyasasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini ifade ediyor. Ancak konut sıkıntısının sürdüğü belirtilirken, Latten "Bir çocuk sahibi olmak için bir eve ihtiyaç var" diyerek sorunun çözülmesi gerektiğini vurguluyor.