Hollanda'da gece sıcağı bakım evleri, cezaevleri ve sığınmacı merkezlerini vuruyor

Hollanda'da bu yılki beşinci sıcak hava dalgası sürerken, gündüz sıcaklıkları rekor seviyelere ulaşıyor. Ancak kamuoyunun dikkati daha çok gündüz sıcaklarına odaklanmış durumda. Uzmanlar, gece sıcaklıklarının da en az gündüz sıcaklıkları kadar önemli olduğunu ve özellikle yaşlılar, sığınmacılar ve tutuklular için ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu belirtiyor.

İklim Adaptasyon Hizmetleri Vakfı'nda (Climate Adaptation Services) araştırmacı olan Lisette Klok, NOS ve NRC'ye yaptığı açıklamada, “Gece sıcaklığı, sıcak hava dalgalarının yeterince üzerinde durulmayan bir yönü” dedi. Özellikle yaşlılar ve sığınmacı merkezleri ile cezaevlerinde kalanlar için gece sıcaklığının kritik olduğunu vurgulayan Klok, “Gece sıcaklığı önemli çünkü vücudunuzun gece sıcaktan kurtulması için dinlenmeye ihtiyacı var. Sıcak nedeniyle uyuyamayınca bu daha da zorlaşıyor” diye konuştu.

Bölgelere göre büyük farklar var

Gece sıcaklığı, saat 23.00 ile 07.00 arasındaki tropikal geceler olarak tanımlanıyor. Bu süreçte vücut, gündüzün etkisinden kurtulmaya çalışıyor ve evler de gece boyunca soğuyamadığı için sakinleriyle birlikte ısınıyor. Vakfın yayımladığı İklim Etki Atlası verilerine göre, Hollanda genelinde yılda ortalama altı tropikal gece yaşanıyor; ancak bölgelere göre bu sayı büyük farklılıklar gösteriyor.

NRC ve bölgesel yayıncıların atlas verileriyle yaptığı mahalle ölçekli analize göre, Güney Limburg'un bazı bölgelerinde yılda ortalama 15 “yapış yapış gece” yaşanıyor. Ülkenin en fazla tropikal geceye sahip şehri Maastricht olurken, Randstad bölgesinde de sıcak geceler ortalamanın üzerinde. Kuzey Hollanda ise ulusal ortalamanın altında kalıyor. Kent merkezleri ise sıcak günlerde “ısı adaları” haline geldiği için gece sıcağından en çok etkilenen alanlar olarak öne çıkıyor.

Binalar yeni iklime göre tasarlanmadı

TU Delft'ten kentsel mikro iklim araştırmacısı Marjolein van Esch, kent merkezlerinde havalandırmanın daha az etkili olduğunu belirterek, “İç ve dış ortam arasındaki sıcaklık farkı ne kadar büyükse, soğutma o kadar kolay olur. Isı adası etkisi nedeniyle bu fark daha küçük” dedi. Gece sıcağı özellikle sıcağa karşı savunmasız olan yaşlıları olumsuz etkiliyor. Bu yaz başında Den Bosch'taki De Taling bakım evi ve Raalte'deki bir tesis, iklimlendirme sistemlerinin arızalanması üzerine boşaltıldı.

Bakım kuruluşu Carinova'nın sözcüsü NOS'a yaptığı açıklamada, “Birçok bina farklı bir iklim için tasarlandı. Bu yaz bazı yerlerde iklim sistemleri sınırına kadar zorlandı” ifadelerini kullandı. Geçici portatif klimalar ve sakinlerin daha serin odalara taşınması sorunların hafifletilmesine yardımcı oldu.

2021'den bu yana yeni evlerin aşırı ısınmayı önlemek için belirli gereksinimleri karşılaması gerekiyor; ancak bu kurallar mevcut konutları ve genellikle bakım evleri, cezaevleri ve sığınmacı merkezlerini kapsamıyor. Ayrıca gereksinimler bölgeye göre değişiklik gösteriyor.

Sığınmacı merkezleri ve cezaevlerinde kalanların başka bir yere gitme imkânı bulunmadığı için kendi başlarına klima kurmalarına izin verilmiyor. Sığınmacıları Yerleştirme Kurumu (COA), oda başına yalnızca bir vantilatöre izin veriyor. NRC'ye göre Hollanda Cezaevleri Kurumu, cezaevlerindeki artan sıcaklıkların soğutma için daha fazla kaynak gerektirdiğini belirtti ve “Birçok bina büyük bakım veya yenilemeye ihtiyaç duyuyor” açıklamasını yaptı.