Hollanda'da içme suyunda pfas oranı endişe veriyor

Hollanda'da içme suyundan alınan numunelerin analizine göre, nüfusun üçte birinden fazlasının musluk suyunda doğada zor parçalanan kimyasal maddeler tespit edildi. Greenpeace'in salı günü açıkladığı analize göre Kuzey Hollanda en yüksek pfas değerlerine sahip. IJmuiden ve Zaandam çevresinde bir litre içme suyunda 14,3 nanogram pfas bulunuyor. Bir nanogram, gramın milyarda biri anlamına geliyor. RIVM (Hollanda Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü) ise litre başına en fazla 4,4 nanogram pfas öneriyor.

Alkmaar ve Den Helder çevresinde bu değer litre başına 11,6 nanogram, Amsterdam çevresinde ise 9,3 nanogram olarak ölçüldü. Güney Hollanda'da Rijnmond bölgesinde içme suyundaki pfas miktarı daha düşük olsa da litre başına 6,6 nanogram ile RIVM'in önerdiği 4,4 nanogramın üzerinde. Lahey çevresinde ise bir litre içme suyunda 8,3 ila 8,7 nanogram arasında pfas tespit edildi.

Pfas nedir, neden endişe yaratıyor?

Pfas binlerce farklı kimyasal maddeden oluşan bir grup. Vücutta ve doğada neredeyse hiç parçalanmıyorlar. Bu özellikleri onları su ve yağ itici malzemeler için uygun hale getiriyor. Ancak pfas, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve kanser gibi sağlık riskleriyle ilişkilendiriliyor.

Hollanda genelinde içme suyundaki pfas değerleri, Avrupa'nın litre başına 100 nanogramlık normunun oldukça altında. Bu aynı zamanda Hollanda'nın uyguladığı yasal sınır. Ancak yeni bilimsel bulgular ışığında RIVM birkaç yıl önce bu sınırın litre başına 4,4 nanograma düşürülmesini önermişti. Bu değişiklik henüz hayata geçirilmedi.

Altyapı ve Su Yönetimi Bakanı Vincent Karremans da musluk suyundaki pfas miktarının azaltılması gerektiğini düşünüyor. Bakan, pfas kaynaklı kirliliği ele aldıklarını söylüyor. Avrupa çapında bir pfas yasağının bu konuda yardımcı olacağını ancak bunun uzun sürebileceğini belirtiyor.

Su içmek güvenli mi?

RIVM'ye göre Hollanda'nın her yerinde musluk suyu güvenle içilebilir. Bakan, içme suyu şirketleri ve Greenpeace de bu görüşü vurguluyor. RIVM sözcüsü, önerilen sınırın üzerinde pfas içeren suyla ilgili olarak "Bu suyu içmek tehlikeli değil" diyor. "Sağlık etkileri görülüyor ancak bu maruz kalma düzeyine, yaşa, genel sağlık durumuna ve pfası başka yollardan ne kadar aldığınıza da bağlı."

RIVM daha önce insanların besin yoluyla içme suyundan üç kat daha fazla pfas aldığını hesaplamıştı. Geçen yıl RIVM, Hollanda'da neredeyse herkesin kanında fazla miktarda pfas bulunduğunu tespit etti. RIVM sözcüsü "Böyle devam ederse bu oran çok yükselecek. Bir şeyler yapılması gerekiyor" diyor.

Yaklaşık bir buçuk hafta önce Insan ve Çevre Denetimi Kurumu (ILT) da pfasın içme suyumuz için tehdit oluşturduu konusunda uyarıda bulunmuştu. ILT, "İçme suyu kaynaklarımızı hızla zehirliyoruz" değerlendirmesini yapmıştı. Mevcut durum değişmezse yirmi yıl içinde içme suyu ürettiğimiz yeraltı suyunda çok fazla pfas birikecek.