Uzmanlar RS virüsüne karşı yaşlıların aşılanmasını öneriyor

RS virüsü yalnızca bebekler için değil, KOAH ve ağır astım gibi kronik akciğer hastalığı bulunan yaşlılar için de hayati tehlike oluşturabiliyor. Hollanda Akciğer Uzmanları Derneği (NVALT) üyeleri, bu hastaların da bebekler gibi aşılanması gerektiğini savunuyor. Ancak yaşlılara uygun aşının masrafının karşılanıp karşılanmayacağı henüz belirsiz.

Tıp çevrelerinde, kronik akciğer hastalığı olan hassas yaşlıların aşı olması gerektiği konusunda görüş birliği var. Akciğer uzmanları, kış aylarında bu hastaların sıklıkla çok hasta bir şekilde acil servise geldiğini ve hastaneye yatırılmaları gerektiğini belirtiyor. Kışın artan yatışlar uzun süre yaşlıların genel sağlık durumunun zayıflığına ve bu dönemde dolaşan çok sayıda virüse bağlanmıştı. RS virüsünün özellikle bu hastalarda da etkili olduğu hemen anlaşılamamış, yalnızca bebeklerin risk altında olduğu düşünülmüştü.

Yeni testler virüsün etkisini ortaya koydu

Rotterdam'daki Ikazia Hastanesi'nden akciğer uzmanı Chantal Kroesse, artık daha fazlasını bildiklerini söylüyor: "Korona salgını sırasında grip, korona ve RS'yi aynı anda test edebilen hızlı bir test kullanıma girdi. O zaman bu virüsün etkisini hemen gördük." Kroesse'ye göre, kronik akciğer hastalığı olan yaklaşık 80 hastası her kış RS virüsü nedeniyle acil servise başvurmak zorunda kalıyordu. "Bunların yüzde 75'inin daha uzun süre hastanede kalması gerektiğini görüyorsunuz." Uzman, akciğer hastalığının bu şekilde dengesinin bozulmasının ve kötüleşmesinin çok tehlikeli olabileceğini vurguluyor. Son üç yılda kronik akciğer hastalığı olan kişiler Ikazia Hastanesi'nde toplam 1093 gün yattı; bunun 91 günü yoğun bakımda geçti.

NVALT'nin enfeksiyon hastalıkları bölümü üyesi Susanne Huijts de Rotterdam'daki tabloyu doğruluyor ve ülkenin geri kalanında durumun farklı olmadığını söylüyor. "Solunum yolu enfeksiyonu geçirdikten sonra akciğer hastalarının ciddi kayıplar yaşadığını sık sık görüyorum. Örneğin artık kendi başlarına alışverişe gidemiyor ya da geçici veya uzun süreli daha fazla bakıma ihtiyaç duyuyorlar." Huijts, artık aşıların mevcut olduğunu ve "çok etkili olduklarının görüldüğünü" belirtiyor. Bilimsel çalışmaları incelediğini, aşıların 60 yaş üstü herkeste yüksek koruma sağladığını tespit ettiğini aktarıyor. ABD'de yapılan örnekleme çalışmaları, aşıların hastaneye yatışların yüzde 80'inden fazlasını önlediğini göstermiş.

Çevre ülkelerde aşı karşılanıyor

Birleşik Krallık, Almanya ve Belçika gibi komşu ülkelerde aşı, hassas yaşlılar veya 75 yaş üstü herkes için tamamen ya da kısmen geri ödeniyor. Bu ülkelerde kış aylarında hastaneye yatışlarda belirgin bir düşüş görülüyor. Ancak hükümete önemli bir danışma organı olan Zorginstituut Nederland (Hollanda Sağlık Sigortası Kurulu), geçen yıl hassas yaşlılar için aşının geri ödenmesini tavsiye etmemişti. Kurum, ilacın genel olarak yaşlılarda etkili olduğunu, ancak hassas yaşlılar için aşıların etkinliğine dair henüz büyük çapta çalışma bulunmadığını belirtmişti. Kurum sözcüsü, "Bu nedenle yeterli bilimsel kanıt yok" diyor ve bunun yasal olarak düzenlendiğini ekliyor.

Buna rağmen Hollanda Akciğer İttifakı (Long Alliantie Nederland) şimdiden aşılanmayı savunuyor. Yurt dışındaki başarıları göz önünde bulunduran ittifak, aşının hassas yaşlılarda işe yarayıp yaramayacağı sorusunu artık geçersiz sayıyor. Akciğer uzmanı Kroesse, hastanesiyle birlikte sağlık sigortası şirketini ağır akciğer hastaları için aşıların masrafını karşılamaya ikna etmeyi başarmış. "O zaman kendimiz yapalım. Korunma çok önemli" diyor. Hastane geçen yıl yüzlerce hastayı aşılamış. Kroesse, "Şimdiden olumlu bir etki görüyorsunuz" diyor. 2025'te RS nedeniyle 95 kişi hastaneye yatırılmış; aşılamadan sonra yatış sayısı şu ana kadar 34 kişiyle sınırlı kalmış, yani yaklaşık üçte iki oranında azalmış. Kroesse, "Hesabını yap" diyor. "Bir aşı yaklaşık 200 avro, bir hastaneye yatış ise en az binlerce avro."

Zorginstituut Nederland, yaptığı açıklamada 2027'nin başında RS virüsü nedeniyle ağır hastalık riski taşıyan kişilere yönelik üç aşı için yeni bir tavsiye yayımlanacağını bildiriyor. Kurum sözcüsü, "Geçen yıla kıyasla yeni kanıtlar var; bunlar arasında tıbbi risk grubundaki kişilerin aşılanmasıyla önlenen hastane yatışlarına ilişkin veriler de bulunuyor" diyor. "Bu değerlendirmede, tıbbi risk grubuna giren kişilerin aşılanması sonrası hastaneye yatışların önlenmesine dair kanıtları da dikkate alacağız."