DSÖ, Kongo'daki ebola salgını için iki yeni aşıya onay verdi

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde mayıs ayından bu yana etkili olan ebola salgınına karşı iki yeni aşının kullanımına onay verdi. Onay, aşıların ülkedeki salgın bölgelerinde test edilmesinin önünü açıyor. Söz konusu iki aşı, virüsün ölümcül Bundibugyo varyantına karşı özel olarak geliştirilen ilk ürünler olma özelliğini taşıyor.

Aşılardan ilki, Oxford Üniversitesi ve Serum Institute of India tarafından geliştirilen 'ChAdOx1' adlı aşı. İkincisi ise ilaç şirketi Moderna tarafından geliştirilen 'mRNA-1469'. Her iki aşı da hayvan denemelerini ve küçük insan grupları üzerindeki test aşamalarını başarıyla geçti. Bu testlerde ağırlıklı olarak güvenlik ve olası yan etkiler incelendi; aşıların bir salgını durdurup durduramayacağı ise henüz kanıtlanmadı.

Uzmanlar test sonuçlarını değerlendirdi

Bağımsız uzmanlar ilk test sonuçlarını inceleyerek DSÖ'ye aşıların Kongo'da test edilmesini önerdi. Böylece aşıların geniş ölçekte etkili olup olmadığının netleşmesi bekleniyor. Aşılar henüz piyasaya sürülmek için gereken tüm testleri tamamlamadı. Şu anda katı uluslararası protokoller çerçevesinde test edilmelerine izin veriliyor.

Kongo'da ebola virüsüyle mücadelede hâlihazırda başka bir aşı yaygın olarak kullanılıyor. Tam onaylı olan Ervebo aşısı, farklı bir ebola türü olan Zaire ebolavirüsü için geliştirildi. Ervebo'nun yeni varyanta karşı yeterli koruma sağlayıp sağlamadığı henüz belirsiz. Ancak ülkede olağanüstü durum söz konusu olduğu için Ervebo'nun kullanımına izin veriliyor.

Kongo'da şimdiye kadarki en büyük ikinci ebola salgını yaşanıyor. Salgın ülkede bugüne kadar 5 bin kişinin ölümüne yol açtı. Toplamda 10 binden fazla kişi virüse yakalandı. DSÖ, yeni aşılardan binlerce dozunu Kongo'ya tahsis etti. Sağlık çalışanları ve hastalarla doğrudan teması olan kişiler, yayılmayı yavaşlatmak amacıyla aşılanıyor.

Halka yönelik aşılamada 'halka' stratejisi

Ülkede, tüm nüfusu aşılamaya gerek kalmadan bir virüsün yayılmasını kontrol altına almak için 'ringvaccinatiestrategie' (halka aşılama stratejisi) adı verilen bir yöntem uygulanıyor. Bu yöntemde bir ebola hastasının sosyal çevresindeki tüm kişiler ve bu kişilerin temaslıları belirleniyor. Her iki grup da (halkalar) aşılanıyor. Birinci halkadan biri enfekte olursa, çevresindeki ikinci halka zaten bağışıklık kazanmış olduğu için virüsü başkalarına bulaştıramıyor.

Aşılamaların yanı sıra çeşitli tedaviler ve ilaçlar da test ediliyor. 'MBP134' adlı ilacın tüm ebola varyantlarında etkili olduğu görüldü ve hastaların hayatta kalma şansını artırabilecek antiviral ilaçlar üzerinde çalışılıyor.

Enfeksiyon verilerine göre yeni vakaların yalnızca dörtte biri daha önce başka bir hastayla temas halindeydi. Bu da yeni hastaların büyük bölümünün, yardım ekiplerinin henüz tespit edemediği kişilerden enfekte olduğu anlamına geliyor. Endişeler büyük olsa da vaka sayısı katlanarak artmıyor. Son dönemde haftada yaklaşık 400 ila 500 yeni enfeksiyon kaydediliyor.