İkinci koklear implant için yeni geri ödeme düzeni yürürlükte

İki kulağında da duyma kaybı olan veya ağır işitme sorunu yaşayan yetişkinler, ikinci bir koklear implant için artık geri ödeme kapsamına giriyor. Zorginstituut Nederland'ın (Hollanda Sağlık Kurumu) duyurusuna göre, bu imkân 27 Ekim 2026'dan itibaren geçerli.

Çocuklar için her iki kulağa da koklear implant geri ödemesi zaten mümkündü. Yetişkinlerde ise bu hak yalnızca menenjit nedeniyle duyma kaybı yaşayanlar veya hem duyma hem görme engeli bulunanlar için geçerliydi. Diğer ağır işitme kaybı olan yetişkinler tek cihaz için geri ödeme alabiliyor, diğer kulağa ise genellikle işitme cihazı takılıyordu. Ancak bu çözüm bazı kişiler için yeterli olmuyor.

Bilimsel çalışmalar ikinci implantın katkısını gösteriyor

Zorginstituut Nederland, çeşitli bilimsel araştırmaları inceledi ve ikinci bir implantın katma değer sağladığı sonucuna vardı. Kurum, bu sayede kişilerin gürültülü ortamlarda sesleri daha iyi ayırt edebildiğini, bunun da öz bakım becerilerini artırdığını ve daha çabuk yorulmalarını önlediğini belirtiyor.

Radboudumc'de (Nijmegen Üniversitesi Tıp Merkezi) Hearing & Implants (Duyma ve İmplantlar) profesörü Wendy van Huinck, geri ödemenin her durumda otomatik olarak verilmediğini söylüyor. Van Huinck'e göre, implantı olmayan kulaktaki "kalan işitme" düzeyinin yeterince düşük olması gerekiyor. Zorginstituut, yılda 60 ila 100 hastanın bu imkândan yararlanmasını bekliyor.

Oorfond: yıllardır tartışılan bir konu

Kulak Vakfı Oorfond, daha fazla kişinin ikinci implant alabilmesinden memnun. Vakıftan Eddy de Ridder, "Bu yıllardır tartışılan bir konuydu" diyor. De Ridder'e göre tek implant, iki implanta kıyasla çok daha kullanışsız; çünkü tek implantla yalnızca bir taraftan duyulabiliyor.

59 yaşındaki Alonda van Toor da ikinci implantı "çok istiyor". Van Toor, DFNA9 genini taşıyor. Bu genetik bozukluğa sahip kişiler yaklaşık 40 yaşına kadar iyi duyuyor, ardından işitmeleri hızla geriliyor. Van Toor, 2021'de işitme cihazlarının artık yeterli olmaması üzerine ilk implantını aldı.

İmplantın hayatını değiştirdiğini anlatıyor: "Artık bire bir görüşmeleri rahatça yapabiliyorum." Ancak hâlâ zorluklar yaşıyor. Sol kulağında işitme cihazı var ve neredeyse hiç duymuyor. "Sol tarafımdan biri bir şey söylediğinde başımı çevirmem gerekiyor. Sosyal açıdan bu zor." Sokakta da bir arabanın hangi yönden geldiğini iyi ayırt edemiyor ve bu yüzden çok dikkatli davranıyor.

Profesör Huinck, koklear implantın ameliyatla yerleştirildiğini açıklıyor: "Kulağın salyangoz organına elektrotlar konuluyor. Bu elektrotlarla işitme sinirinin uçları uyarılıyor." Ardından kişi, elektrodun yerine bağlı olarak yüksek veya düşük bir ton duyuyor. Bu ses elektronik olduğu için normal işitmeye alışkın kişilerin duyduğundan farklı geliyor. Huinck'e göre implant kullanan hastaların sesi anlamlandırabilmesi için genellikle aylarca çalışması gerekiyor. "Beynin konuşmayı yeniden öğrenmesi gerekiyor. Başlangıçta sesler bipler gibi gelebilir. Zamanla sesleri yeniden tanımaya başlıyorsunuz. Kiminde hızlı, kiminde yavaş ilerliyor."

Van Toor, ikinci implantın hayatını daha da iyileştireceğini düşünüyor. "İki kulağımı boşuna almamışım" diyor.