Hollanda'da işverenlerin yabancı çalışanların maaşından kira kesmesi yasaklanıyor

Sosyal İşler Bakanı Hans Vijlbrief, işverenlerin yabancı çalışanların asgari ücretinden konaklama bedeli olarak kira kesintisi yapmasının 1 Temmuz 2028'den itibaren yasaklanacağını parlamentoya bildirdi.

Mevcut kurallara göre işverenler ve aracı kurumlar, konaklamanın sertifikalı olması şartıyla asgari ücretin yüzde 25'ine kadar kesinti yapabiliyor. Bu tutar haftada yaklaşık 144 euroya denk geliyor.

Uygulama ağırlıklı olarak Hollanda'da çalışan tahmini 600 bin ila 900 bin yabancı işçiyi ilgilendiriyor. Çoğunluğu Polonya, Romanya, Macaristan ve Ukrayna'dan gelen bu işçiler et işleme tesisleri, dağıtım merkezleri ve seralarda çalışıyor.

Bakanlığın araştırması, işverenlerin konut kalitesi bunu gerektirmediği halde düzenli olarak yüzde 25'lik kesintinin tamamını yaptığını ortaya koydu. Vijlbrief, bu kesintilerin bir “iş modeli” olarak kullanıldığını belirterek Nieuwsuur'a çok fazla kişinin sömürüldüğünü söyledi.

İşveren yine konut sağlayabilecek, ancak ayrı ve adil fiyatla

Bakana göre işverenler çalışanlarına konut sağlamaya devam edebilecek, ancak bunun bedelini ayrıca ve adil bir fiyat üzerinden almak zorunda olacak. Kesintilerin sona ermesi, denetçilerin işçilere gerçekten asgari ücret ödenip ödenmediğini kontrol etmesini de kolaylaştıracak.

Karar, hükümetin bir yıldan biraz uzun süre içinde bu konudaki üçüncü tercihi oldu. Dönemin Sosyal İşler Bakanı Eddy van Hijum, kesintilerin Ocak 2026'dan itibaren kademeli olarak kaldırılmasını önermişti. Ancak halefi VVD'li Mariëlle Paul, işveren katkısı olmadan işçilerin konut bulmakta zorlanacağını savunarak bu kararı geri çevirmişti.

Sendika federasyonu FNV, kesintilerin kaldırılmasını hedef alarak bunun “göçmen işçiler pahasına işleyen sapkın bir kâr modeli” olduğunu belirtti. Parlamento da kesintilerin kaldırılması yönünde iki kez oy kullanmıştı.

Vijlbrief, yasağın konut krizi ortamında yabancı işçilerin kendi konaklamalarını bulmak zorunda kalacağı anlamına geldiğini kabul etti. Bu nedenle yasak, henüz parlamentoya sunulmayan bir kira koruma yasa tasarısıyla birlikte yürürlüğe girecek. Her ikisinin de 1 Temmuz 2028'de uygulanması planlanıyor.

Düzenleme, yabancı işçilerin sömürülmesiyle mücadele için hazırlanan daha geniş bir paketin parçası. Paket kapsamında et sektöründe geçici iş ajansı personeli çalıştırılmasının da yine 2028 ortasından itibaren yasaklanması öngörülüyor. Uzun süredir geciken işe alım ajansları için lisans sistemi ise 2027'de yürürlüğe girecek.