Hollanda'da kamusal yayıncılık 2029'dan itibaren dört çatı altında birleşecek

Hollanda hükümeti, kamusal yayıncılık sistemini yeniden yapılandırmayı öngören planını yayımladı. Plana göre mevcut 11 yayın kuruluşu 2029'dan itibaren dört ayrı "yayın evi" (broadcasting house) çatısı altında toplanacak.

Medya Bakanı Rianne Letschert, cuma günü parlamentoya sunduğu planda haber yayıncısı NOS ile eğitim yayıncısı NTR'nin de NOS adı altında birleşeceğini, sisteme yeni yayıncı kabul edilmeyeceğini açıkladı. NOS'un aktardığına göre plan ilk olarak geçen yıl hazırlandı ve koalisyon anlaşmasında da yer aldı. Düzenleme şu anda kamuoyu görüşüne açık.

Mevcut sistemde üyelik şartı aranıyor

Halen kamusal yayın kuruluşu NPO şemsiyesi altında 11 yayıncı faaliyet gösteriyor: AVROTROS, BNNVARA, EO, Human, KRO-NCRV, Max, Ongehoord Nederland (ON), PowNed, VPRO, WNL ve Zwart. Her birinin kendi siyasi, dini veya toplumsal odağı bulunuyor; birlikte üç ulusal televizyon kanalı ve beş radyo istasyonu için program üretiyorlar.

Sisteme katılmak isteyen bir grubun en az 50 bin ücretli üyeye ulaşması gerekiyor. Bu, gruba beş yıllık geçici bir lisans kazandırıyor. Kalıcı yer edinmek için ise 100 bin üye şartı aranıyor. Bir yayıncı, medya düzenleyicisinin beş yıl içinde iki kez yaptırım uygulaması, yasal koşulları artık karşılamaması ya da NPO'nun diğer yayıncılarla işbirliği yapmayı reddettiğini bildirmesi halinde lisansını kaybedebiliyor. Letschert geçen hafta aşırı sağcı ON'un lisansını geri çekeceğini açıklarken bu üç gerekçeyi kullanmıştı.

Yeni planla birlikte üyelik şartı kaldırılıyor. Yayıncılar artık sisteme katılamayacak ya da sistemden çıkarılamayacak; ancak düzenleyici kurum yine de usulsüzlüklere karşı işlem yapabilecek.

Hangi yayıncının hangi eve gireceği henüz belirsiz

Hangi yayıncının hangi yayın evine gireceği henüz karara bağlanmadı. Ancak yayıncılar daha önce kimlerle çalışmak istediklerini açıklamıştı: KRO-NCRV, Max ve WNL; EO, VPRO ve Human; AVROTROS ile PowNed; BNNVARA ile Zwart.

Rapçi Akwasi tarafından televizyonda daha fazla çeşitlilik sağlamak amacıyla kurulan Zwart, 2022'den bu yana geçici lisansla yayın yapıyor. Bir yayın evine katılabilmesi için önce kalıcı lisans alması gerekiyor.

Yayın evleri eski isimlerini koruyabilecek ya da yeni isimler seçebilecek. NPO'nun koordinasyon rolü azalırken, evler kendi programlamaları üzerinde daha fazla söz sahibi olacak.

Letschert, mevcut sistemde çok fazla yönetim kurulu ve aşırı iç rekabet bulunduğunu belirtti. "Daha az yönetsel karmaşa ve daha fazla ortak sorumlulukla kamusal yayıncı, iyi programlar yapmaya, güçlü gazeteciliğe ve dijital yeniliğe odaklanabilir" dedi.

Medya düzenleyicisi Commissariaat voor de Media ise planı eleştirdi. Kurum, planın yayıncılara çok az net kural getirdiğini ve aşırı ölçüde öz düzenlemeye dayandığını savundu.

Yasa taslağı bundan sonra hükümetin üst düzey yasama danışma organı olan Danıştay'a (Raad van State), ardından parlamentoya ve senatoya gönderilecek. Kabine yeni sistemin 2029'da başlamasını istiyor.