Hollanda'da yapay zeka modeli problemli kumar oynayanları önceden tespit edecek

Hollanda Kumar Otoritesi (Kansspelautoriteit), online kumar bağımlılığıyla mücadelede yeni bir araç kullanmaya başladı: problemli kumar oynama riskini önceden tahmin eden bir yapay zeka modeli. Amsterdam Üniversitesi'nde doktora çalışması kapsamında geliştirilen model, online kumarbazların riskli davranışlarını tanıyacak şekilde kendini eğitti.

Modeli geliştiren araştırmacı Charles de Leau, riskli davranışın en iyi göstergesinin, bir online kumarbazın bir daha asla online casinoya alınmamayı talep etmesi olduğunu söylüyor. “Bu, ‘kendime hakim olamıyorum’ diyen insanlar demek” diyen De Leau, bu davranışın sorunun varlığına işaret ettiğini belirtiyor. Araştırmacı, online casinoların bu grup problemli kumarbazlara ilişkin verilerinden şu sonuçları çıkardı: Gece geç saatlerde sık sık oynamak, giderek artan miktarda para yatırmak ve oyun süresini uzatmak, durumun kötüye gittiğine dair işaretler olarak değerlendiriliyor.

Kumar bağımlılığının yaygınlaşması

De Leau, kumar bağımlılığının giderek arttığını ve çevresinde bu sorunun yol açtığı yıkımlara tanık olduğunu belirtiyor. “Çevremdeki insanlar için kumar bağımlılığı çok ağır sonuçlar doğurdu. Sonunda tüm zamanlarını casinoda geçirdiler ve her şeylerini kaybettiler” diyor. Ayrıca kumar oynamanın artık daha kolay ulaşılabilir olduğuna dikkat çeken De Leau, “Artık herkesin cebinde bir casino var” ifadesini kullanıyor. Kumar Otoritesi'nin yeni araştırmaları, çocukların küçük yaşlarda kumar içerikleriyle karşılaştığını ve bu durumun 18 yaşından sonra online kumara geçişi kolaylaştırabileceğini gösteriyor.

Yasaya göre online casinoların, kullanıcıların bağımlı hale gelmesini önlemek için bir bakım yükümlülüğü bulunuyor. Ancak De Leau, bu yükümlülüğün şu ana kadar çok gevşek uygulandığını düşünüyor. “Tek zorunluluk, müşterilere kendilerini kaydettirmeme imkanı sunmak. Ama asıl istenen, kişinin bağımlı hale gelmeden önce zamanında durdurulması” diyor.

13 yıllık veri arayışı

De Leau, modelin ortaya çıkmasının 13 yıl sürdüğünü, bunun nedeninin de kendi kendine öğrenen bir modelin ihtiyaç duyduğu devasa veri miktarı olduğunu belirtiyor. Uzun süren veri arayışı kolay olmadı. Hollanda'da online kumar piyasası 2021 yılında yasal hale geldi; bu nedenle De Leau, yurt dışındaki kumar şirketlerinin verilerine bağımlı kaldı. Ayrıca casinoların tüm verileri eksiksiz teslim edeceğine dair bir garanti alamadı. “Size hiçbir şey borçlu değiller ve sadece iyi haberleri vererek iyi izlenim bırakmak isteyebilirler” diyen araştırmacı, bu durumun zorluk yarattığını ifade etti. Veri bulamayınca arayışı bırakan De Leau, yıllar sonra bir casino çalışanından bir e-posta aldı. Çalışan, kumar şirketlerini araştırma için veri paylaşmaya zorunlu kılan bir yasa olduğunu hatırlattı. “Bu imkândan daha önce kimsenin yararlanmadığı ortaya çıktı” diyor.

Bu gelişme üzerine veri bilimci olarak çalıştığı işini bırakan De Leau, 26 online kumar şirketinden 13'ünün verilerini almayı başardı. “Hâlâ 13 şirketin verisi elimizde yok, oysa yasaya göre paylaşmak zorundalar” diyor. Kumar Otoritesi, veri paylaşmayan şirketlerden haberdar olduğunu doğruladı ve bu durumu üzüntüyle karşıladığını belirtti. Ancak bu şirketlere karşı herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı henüz bilinmiyor.

Model şu anda Kumar Otoritesi'nin web sitesinde yayında. De Leau, daha önce kimin bağımlı hale geleceğini bilmenin mümkün olmadığını, artık bu model sayesinde casinoların ve otoritenin online kumarbazları daha iyi koruyabileceğini umduğunu ifade ediyor. Araştırmacı, bu hafta içinde modeli denemek isteyen casinolardan e-postalar aldığını söylüyor: “Olumlu anlamda şaşırdım.”

Trimbos Enstitüsü'nden kumar araştırmacısı Tony van Rooij, casinoların risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu olduğunu ancak bunu kapalı, ticari modellerle yaptıklarını belirtiyor. Bu değerlendirmelerin gizli olmasını “istenmeyen bir durum” olarak nitelendiren Van Rooij, De Leau'nun açık modelini “çok iyi bir fikir” olarak değerlendiriyor. Modelin gelecekte nasıl kullanılacağı ise henüz netlik kazanmadı.