Hükümet emlakçı denetimini devralıyor

Hollanda'da konut alım satımında yaşanan sorunlar nedeniyle hükümet, emlakçı sektörünün denetimini devralmaya hazırlanıyor. Konut ve Konut Piyasası Bakanı Boekholt-O'Sullivan (D66), emlakçılar için merkezi bir kayıt sistemi ve memnun olmayan alıcı ve satıcılar için bir şikâyet komisyonu kuracağını açıkladı.

Bakan, "Çok sayıda insan, ev almanın veya satmanın adil bir süreç olmadığını düşünüyor" dedi. Bakanlığın yaptırdığı araştırmaya göre katılımcıların yaklaşık üçte biri en az bir kez emlakçıyla olumsuz deneyim yaşadı. Bu şikâyetlerin çoğu satış emlakçılarıyla ilgiliydi.

Şikâyetlerin yüzde 90'ı branş örgütlerindeki emlakçılar hakkında

Araştırmada şikâyetlerin yaklaşık yüzde 90'ının bir branş örgütüne üye emlakçılar hakkında olduğu ortaya çıktı. Ancak bu kişilerin yalnızca yüzde 2'si resmi bir şikâyette bulundu.

Bakan aslında sektörün kendi içinde kalite ve dürüstlük konusunda anlaşmaya varmasını tercih ederdi. Meslek örgütlerinin pazarın büyük bir bölümünü temsil ettiğini ve normalde iyileştirmelerde önemli etkiye sahip olmaları gerektiğini düşünüyordu. Ancak farklı emlakçı örgütleriyle yaptığı görüşmelerde, davranış kuralları ve iyileştirme planlarına rağmen bunu başaramadıklarını söylediler. Örgütler, kötü niyetli emlakçılara karşı yeterince güçlü olmadıklarını belirtiyor. Bu nedenle hükümet devreye giriyor.

Bakan Boekholt, "Bu büyük bir adım ve aslında bunu yapmak istemezdim" dedi.

Zorunlu kayıt ve şikâyet komisyonu

Yeni sistemle tüm emlakçıların mesleklerini icra edebilmek için hükümetin kayıt sistemine kaydolması gerekecek. Bakan, "Böylece belirli kurallara uymuş oluyorsunuz. Şeffaf çalışıyorsunuz, dürüstsünüz ve teklif defterini gösteriyorsunuz" ifadelerini kullandı.

Teklif defteri, bir konut için yapılan tüm tekliflerin kaydedildiği bir sistem. Bakan Boekholt, bazı emlakçıların müşterilerine "10 bin euro daha fazla teklif verin" tavsiyesinde bulunduğunu, ancak müşterilerin başka teklif olup olmadığını bilmediğini söyledi. Bazı emlakçıların bu şekilde fiyatı yükselttiğini, bazı müşterileri kayırdığını veya gizli bilgileri paylaşarak müşterisine zarar verdiğini belirtti.

Bakan, emlakçıların büyük çoğunluğunun normal çalıştığını ve müşterilerine iyi hizmet verdiğini vurguladı. Sorunun küçük bir kesimden kaynaklandığını belirtti. Mağdur olan müşteriler için bir uyuşmazlık komisyonu kurulacak. Bu komisyon, şikâyetlerin ciddiyetine veya sayısına göre bir emlakçıyı en ağır durumda meslekten men edebilecek ve kayıttan silebilecek. Emlakçı o durumda Hollanda'da mesleğini artık icra edemeyecek.

2001'den beri serbest meslek

Hollanda'da 2001 yılından bu yana isteyen herkes kendini emlakçı olarak adlandırabiliyor. Yasal olarak zorunlu bir diploma gerekmiyor. Bir branş örgütüne üye olmak mümkün ama zorunlu değil. Şu anda iki branş örgütü bulunuyor: NVM ve Vastgoed Nederland. Bu örgütler kurallar belirlemiş olsa da kurallar sıkı şekilde uygulanmıyor. Branş örgütleri, sıkı denetim uygulanması halinde emlakçıların üyelikten çekileceğini söylüyor.

Emlakçı şikâyetleri yeni bir olgu değil ve sayıları oldukça fazla. Vereniging Eigen Huis (VEH) adlı ev sahipleri derneği Ağustos ayında, Şubat ayından bu yana şikâyet hattına 900'den fazla emlakçı şikâyeti geldiğini duyurdu.

Tweede Kamer'daki PVV partisi, süregelen şikâyetler nedeniyle emlakçı sektörüne yönelik bir yasa teklifi hazırlıyor. Milletvekili Mooiman; davranış kuralları, ülke çapında bir meslek kayıt sistemi, dış denetim ve ihlallerde para cezası öneriyor. Branş örgütleri bu öneriye olumlu tepki verdi. Bakan Boekholt, Mooiman'ın yasa teklifini etkili ve uygulanabilir mevzuata giden yolda bir yardım olarak görüyor. "Bu nedenle teklif sahibiyle birlikte hareket etmekten memnuniyet duyuyorum" dedi. Bakan, 2027 başında somut önerilerin masada olacağını söz verdi.