IMF: Hollanda yüksek teknoloji büyümesinin önündeki engelleri kaldırmalı

Uluslararası Para Fonu (IMF), Hollanda'nın sahip olduğu "dünya çapında yüksek teknoloji ekosistemi"nin büyümesinin bir dizi engelle karşı karşıya olduğunu bildirdi. Washington merkezli kuruluşun yeni raporunda, çip üretim ekipmanı devi ASML ve diğer şirketlerin yer aldığı sektörün önündeki başlıca kısıtlar arasında vasıflı iş gücü ve teknik uzmanlık açığı gösterildi.

IMF, Hollanda'da faaliyet gösteren şirketlerin karşılaştığı çeşitli zorluklara da dikkat çekti. Ülkedeki tıkanık elektrik şebekesi, şirketlerin büyüme kapasitesini sınırlarken maliyetlerini de artırıyor. Raporda ayrıca hızlı büyüyen şirketlerin zaman zaman finansman bulmakta zorlanabildiği belirtildi.

Şebeke tıkanıklığı ve azot kirliliği projeleri geciktiriyor

IMF ekonomistleri, Hollanda'nın şebeke tıkanıklığı ve yeni projelere izin verilmesini engelleyen azot kirliliği gibi önemli sorunlarda daha hızlı hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Kuruluş, bu sorunlara yönelik planların hâlihazırda hazır olduğunu, ancak artık uygulanması gerektiğini vurguladı.

IMF, örnek olarak Beethoven Projesi'ni gösterdi. Eindhoven çevresinde yarı iletken sektörü için iş ortamını güçlendirmeyi amaçlayan girişim, milyarlarca euroluk yatırım içeriyor. Kuruluş, projenin "politikaların nasıl daha etkili uygulanabileceğine dair değerli dersler sunduğunu" ifade etti.

Bir diğer zorluk ise yüksek teknoloji şirketleri için görece sınırlı iç pazar. IMF, Hollanda'nın fikir üretme ve yeni şirketler kurma konusunda güçlü olduğunu, ancak büyüme kapasitesinin daha büyük ve entegre pazarlara erişime bağlı olduğunu belirtti.

Kuruluş, Avrupa düzeyindeki politikaların yüksek teknoloji şirketlerinin ölçek büyütmesi için daha iyi koşullar yaratabileceğini savundu. Bu kapsamda ülkeler arası talebin artırılması ve şirketlerin uluslararası alanda büyümesini zorlaştıran engellerin kaldırılması önerildi.

İhracatta çifte bağımlılık riski

IMF, yüksek teknoloji şirketlerinin daha dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini de vurguladı. Yüksek teknoloji ihracatı, büyük ölçüde ithal ara mallara dayanıyor ve bu malların Avrupa Birliği dışından gelen payı giderek artıyor. Aynı zamanda ihracat az sayıda pazarda yoğunlaşıyor; özellikle Almanya, ABD ve Çin öne çıkıyor.

Kuruluşa göre dünya genelinde jeopolitik gerilimler arttıkça bu "çifte maruziyet" giderek daha fazla belirsizlik ve kırılganlık kaynağı haline geliyor. IMF uzmanları bu nedenle tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi gibi önlemlere daha fazla önem verilmesini öneriyor.

Öte yandan Kabine, bir konuya yönelik çözüm girişimi nedeniyle Hollanda Devlet Konseyi'nin danışma biriminden eleştiri aldı. Kabine, yeni şirketlerde çalışanların kazandıkları hisseler üzerinden gelir vergisi ödemesinden muaf tutulmasını istiyor. Bu girişim hem Devlet Konseyi'nden hem de ülkenin vergi dairesi Belastingdienst'ten olumsuz tepki çekti.

Kabine, teknoloji lobisinin baskısıyla start-up ve ölçek büyüten şirket çalışanlarına vergi avantajı sağlayan bir yasa teklifi sundu. Vrij Nederland'ın iki kamu kurumunun belgelerini, Hollanda Girişimcilik Ajansı'nı incelemesi ve Maliye Devlet Sekreteri Eelco Eerenberg ile yaptığı görüşmeye dayandırdığı habere göre bu baskının başında Prens Constantijn geliyor. Constantijn yıllardır ülkenin yenilikçi yeni işletmelerinin elçisi olarak görev yapıyor.

Devlet Konseyi, hükümetin önerdiği vergi kurallarını sert biçimde eleştirdi. Uygulamadan sorumlu kamu kurumları da düzenlemenin dolandırıcılığa son derece açık olabileceği uyarısında bulunurken, sistemi karmaşık ve hayata geçirilmesi zor olarak nitelendirdi.

Vergi düzenlemesi, Hollanda hükümetinin yıllık bütçe ve politika planlarını sunduğu Prinsjesdag'da teslim edilen çok sayıda yasa teklifinden biri. Teklif, teknoloji şirketlerinde çalışanların işverenlerinden aldıkları hisseler üzerindeki vergiyi satana kadar ertelemelerine olanak tanıyor. Onaylanması halinde öneri, hisselerin satışında ödenen vergi miktarını mevcut sisteme kıyasla önemli ölçüde düşürecek.