İsrail, Hollanda büyükelçilik personelinin diplomatik statüsünü kaldırdı

İsrail, Hollanda'nın Ramallah'taki büyükelçilik personelinin diplomatik statüsünü kaldırdı. Karardan kaç kişinin etkilendiği, bu kişilerin hangi görevlerde bulunduğu ve adımın ne gibi sonuçlar doğuracağı henüz bilinmiyor.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, X hesabından yaptığı açıklamada kararın gerekçesi olarak Hollanda'nın işgal altındaki topraklardan gelen ürünlere yakın zamanda getirdiği ithalat yasağını gösterdi. Söz konusu topraklar, Batı Şeria'da İsrailli yerleşimcilerin çoğu zaman şiddet kullanarak Filistinlilerden aldığı alanlardan oluşuyor.

İsrail hükümetinin attığı bu adım diplomatik açıdan alışılmadık bir nitelik taşıyor. İsrail daha önce de Kiryat Gat'ta Gazze için uluslararası destek merkezinde (IGCS) çalışan iki Hollanda büyükelçilik personelini sınır dışı etmek istemiş, ancak bu karardan daha sonra geri dönmüştü.

İlişkiler yıllar içinde nasıl soğudu?

Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği ve 1.200 kişinin hayatını kaybettiği saldırının ardından Hollanda hükümeti derhal İsrail'in yanında yer almıştı. Ancak sonraki yıllarda Gazze Şeridi'ndeki savaş nedeniyle iki ülke arasındaki ilişkiler giderek soğudu.

Şubat 2024'te Hollanda, bir mahkeme kararının ardından İsrail'e F-35 savaş uçağı parçalarının ihracatını durdurdu. Kabinenin daha sonra haklı olduğu ortaya çıksa da parça ihracatı yeniden başlatılmadı.

Bir ay sonra dönemin Başbakanı Mark Rutte, İsrail'in Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'a geniş çaplı bir saldırı başlatması halinde ülkeye yaptırım uygulamakla tehdit etti. Sonuçta herhangi bir önlem alınmadı, ancak ilişkiler de düzelmedi. AB, şiddet uygulayan yerleşimcilere yaptırım uygulamadı.

PVV, VVD, NSC ve BBB'den oluşan kabine İsrail'e karşı herhangi bir adım atmadı. PVV her zaman İsrail'i destekledi. Kasım 2024'te Maccabi taraftarları Amsterdam'da saldırıya uğradığında İsrail hükümeti öfkeli bir tepki vermişti.

PVV'nin geçen haziran ayında kabineden ayrılmasının ardından politika değişti. Bir ay sonra Hollanda, Netanyahu hükümetindeki iki aşırılık yanlısı bakanı yaptırım listesine aldı. Eylül ayında ise görevden ayrılan kabine, yerleşim yerlerinden gelen ürünlere ithalat yasağı getirileceğini duyurdu.

Bu adım nihayetinde yeni kabine tarafından atıldı. Mayıs ayında Bakanlar Kurulu, yerleşim yerlerinden gelen ürünlere yönelik ticaret yasağını onayladı ve yasak geçen hafta yürürlüğe girdi.