İşverenler toplu iş sözleşmelerinde yeni düzen istiyor

Hollanda'daki işveren örgütleri, toplu iş sözleşmesi (cao) müzakerelerinde ücret artışına odaklanılması yerine önce verimliliği artıracak yatırımlara ağırlık verilmesini istiyor. AWVN, VNO-NCW ve MKB-Nederland'ın ortak yaklaşımına göre, bu yatırımlar sonuç verirse çalışanlara daha yüksek ücret veya kâr payı olarak geri dönebilir.

İşveren örgütü AWVN'in direktörü Lisette van Breugel, mevcut yaklaşımı bir pastaya benzeterek şöyle açıklıyor: "Hep birlikte bölüşecek bir pastamız var, herkesin bir dilimi olacak. Pastanın tamamını bölüşmek yerine, yıllar içinde hep birlikte pastayı büyütmek istiyoruz."

Müzakerelerde ücret öne çıkıyor

AWVN'e göre toplu iş sözleşmesi görüşmeleri giderek daha çok ücret etrafında dönüyor ve bu da işverenlerle çalışanları karşı karşıya getiriyor. Örgütün verilerine göre geçen yıl imzalanan 442 toplu iş sözleşmesinin yüzde 40'ı işverenlerin tek taraflı son teklifiyle (eindbod) hayata geçti. Bu yöntem, sendika ile işverenin anlaşmaya varamaması durumunda devreye giriyor.

Sendikalar da ücretin yanı sıra eğitim ve gelişim gibi konuları masaya getiriyor. Ancak çalışanların finansal olarak ilerlemesi gerektiğini ve bunun somut bir yüzdeyle hedeflenmesi gerektiğini savunuyorlar. FNV daha önceki müzakerelerde yüzde 6'lık ücret artışı için harekete geçmişti.

Van Breugel, Hollanda'daki şirketlerin rekabet konumunun baskı altında olduğu uyarısında bulunuyor. İşgücü maliyetleri artıyor, hastalık nedeniyle işe gelmeme oranı yüksek ve verimlilik sınırlı ölçüde büyüyor. Bazı şirketlerin Polonya ve İrlanda gibi ülkelerde yeni şubeler açtığını şimdiden gözlemlediğini belirtiyor.

Verimlilik ve yapay zekâ vurgusu

İşverenler bu nedenle şirketlerin verimliliğini artırabilecek yatırımlara daha fazla ağırlık verilmesini istiyor. Bu, bir toplu iş sözleşmesinde eğitime daha fazla para ve zaman ayrılması anlamına gelebilir. Van Breugel'e göre bu yatırımlar daha iyi sonuçlar doğurursa bunun bir kısmı daha yüksek ücret veya kâr paylaşımı gibi yollarla çalışanlara dönebilir.

AWVN özellikle yapay zekânın hızlı gelişiminin bu yatırımların neden gerekli olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor. Van Breugel, "Şirketlere yapay zekâ ile ne yaptıklarını sorduğunuzda birçok şirket bir şeyler sayıyor" diyor ve ekliyor: "Ama bir buçuk yıl önce çok az kişi bununla ilgileniyordu. Bu büyük bir değişim." Van Breugel, çağrı merkezleri, danışmanlar ve altyazı hazırlayanlar gibi meslekleri yapay zekânın işi hızla değiştirdiği örnekler arasında sayıyor. Ona göre bu nedenle çalışanlara yeni şeyler öğrenme fırsatı verilmeli; bu da onlara iş piyasasında daha fazla güvence sağlayabilir. "Becerilerinizi güncel tutarsanız başka yerlerde de daha kolay iş bulabilirsiniz" diyor.

İşveren örgütleri ayrıca yüksek enflasyonun otomatik olarak aynı oranda ücret artışıyla takip edilmesi gerektiği fikrinden uzaklaşmak istiyor. Van Breugel'e göre bu, işverenlerin daha yüksek ücretlere karşı olduğu anlamına gelmiyor: "Otomatikliği istemiyoruz: birinin diğerini hemen takip etmesini. İşveren her şeyi üstlenmek zorunda değil." Van Breugel, aksi halde "işveren fail, çalışan mağdur" gibi çarpık bir tablonun oluşacağını savunuyor.

AWVN'e göre Hollanda refahını korumak için verimliliğin artırılması gerekiyor. Şirketler yüksek maliyetler ve sınırlı verimlilik artışı nedeniyle daha az rekabetçi hale gelirse bunun Hollanda'daki yatırımlar ve istihdam üzerinde de sonuçları olabilir.