Japonya ve Almanya 'premium ortak' oldu, otomobil korumasında anlaşmazlık

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Tokyo'da Japonya Başbakanı Sanae Takaichi tarafından ağırlandı. İki lider daha yakın işbirliği konusunda anlaşırken birbirlerini "premium ortak" olarak adlandırdı. Ancak görüşmelerde Avrupa Birliği'nin otomobil sanayisine yönelik koruma önlemleri konusunda açık bir anlaşmazlık da ortaya çıktı.

Japonya, AB'nin elektrikli otomobillere yönelik sübvansiyon ve kamu alımlarında birlik içinde üretilen araçları kayırmaya hazırlanmasından endişeli. Almanya'nın savunduğu bu koruma, Japon üreticileri de olumsuz etkileyebilir.

Japonya Ekonomi Bakanı Ryosei Akazawa, Merz'in Japon şirketleriyle görüşmesinde "Ciddi endişe duyuyoruz" dedi. Merz ise Çin'i kastederek "Bizler, belirli ülkelerin aşırı üretimine karşı birlikte hareket etmesi gereken, benzer düşünen ülkeler olarak öncelikle ortaklarız" ifadesini kullandı.

AB'nin 'Avrupa'dan satın al' planı

AB, sübvansiyon ve kamu ihalelerinde birlik içinde üretilen elektrikli araçları avantajlı konuma getirmek istiyor. Alman iş dünyası gazetesi Handelsblatt'a göre, Japonya'nın yanı sıra İngiltere ve Güney Kore'den gelen otomobillerin de bu "Avrupa'dan satın al" programına dahil edilmesi planlanıyor. Bu konuda henüz bir karar verilmiş değil.

İhracat ülkesi olarak uzun süre ticaret kısıtlamalarına temkinli yaklaşan Almanya, bu konuda artık engel çıkarmıyor. Ülkenin otomobil sanayisi, ucuz ve sübvansiyonlu modellerle hızla pazar kazanan Çin rekabetinden ciddi biçimde etkileniyor. Volkswagen'in açıkladığı zararlı çeyrek sonuçları da bu baskıyı gösterdi.

Perşembe sabahı Toyota yöneticisi Kenta Kon, Merz'e Japon otomobillerine Avrupa'da üretilen araçlarla aynı muamelenin gösterilmesini şahsen istedi. Kon'a göre bu, "müşteriler, otomobil sanayisi ve otomobil kültürü için en iyisi". Toyota, Merz'in nasıl yanıt verdiğini açıklamadı. Ancak şirketin talebi doğrudan basına duyurması, eleştirinin kapalı kapılar ardında kalmadığını gösteriyor.

Japonya için yeni bir ekonomik darbe riski

Japonya için bu, bir başka ekonomik darbe anlamına gelebilir. Toyota, nisandan eylüle kadar Çin'de bir önceki yıla göre dörtte bir daha az otomobil sattı; bu, dokuz yılın en düşük seviyesi. Talep zayıf ve Çinli üreticiler ucuz elektrikli modellerle müşteri çekiyor. Yıllardır Japon otomobil üreticilerinin kalesi olan Güneydoğu Asya'da da Çin rekabeti büyüyor. Öte yandan Donald Trump'ın gümrük tarifeleri ABD'ye ihracatı baskılıyor.

Şimdi Avrupa da Japon üreticilerin işini zorlaştırmakla tehdit ediyor: kendi sanayisine sağlanacak avantajlardan Japonya'da üretilen araçlar yararlanamayacak. Oysa hem Japonya hem Almanya Çin'e bağımlılığı azaltmak ve şirketlerini Çin rekabetine karşı korumak istediğini söylüyor.

Merz, ev sahibesini memnun etmeye büyük önem veriyor. Planı, Çin'e olduğu kadar ABD'ye karşı da denge oluşturacak orta büyüklükteki ülkeler arasında küresel bir ittifak kurmak. Şansölyeye göre dünyanın üçüncü ve dördüncü ekonomisi Almanya ve Japonya, diğer ülkelerin de desteğiyle güçlü bir blok oluşturacak. "O zaman menüde mi yoksa masada mı olacağımız sorusu kalmaz, çünkü o zaman restoranın tamamı bizim olur" dedi.

İki ülke yapay zeka geliştirme ve savunma alanında işbirliği planlıyor. Almanya ayrıca Japonya, İngiltere ve İtalya'nın geliştirdiği savaş uçağı projesine katılmak istiyor.

Her iki ülke de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından onlarca yıl askeri alanda temkinli bir tutum izledi. Şimdi iki ülke "barış ve istikrar için daha fazla sorumluluk almaya hazır" olduklarını açıklıyor. Bir başka deyişle savunmaya önemli yatırım yapılacak.

Merz, Japonya'dan iki ülke arasında onlarca ticari anlaşma ve yatırım planıyla ayrılıyor. "Premium ortaklığın" yansıtması gereken de bu. Ancak Japon otomobil sanayisi Avrupa önlemlerinden zarar görürse bu dostluk ciddi bir yara alacak.