Jetten, BM'deki ilk konuşmasında Hollanda'yı yeniden konumlandıracak

Başbakan Dirk Jetten, salı ile perşembe günleri arasında New York'ta bulunacak. Jetten, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda 193 üye ülkenin liderlerinin hitap edebildiği kürsüde konuşma yapacak. Hollanda hükümetinin Tweede Kamer'e (Hollanda Temsilciler Meclisi) verdiği yanıtlara göre Hollanda konuşmada özellikle uluslararası işbirliği ve uluslararası hukuk düzenine ağırlık vermek istiyor. Jetten'in güçlü bir BM için çağrı yapması ve ülkelere uluslararası anlaşmalara bağlı kalmaları yönünde seslenmesi bekleniyor.

Jetten, Genel Kurul kapsamında diğer devlet başkanları ve hükümet liderleriyle de görüşecek. Ayrıca yapay zeka, iklim ve insan hakları gibi konularda düzenlenen toplantılara katılacak.

Trump'ın ICC açıklamaları belirleyici olabilir

Lahey merkezli Haagsch Instituut voor Geopolitiek (Lahey Jeopolitik Enstitüsü) analisti Michel Michaloliákos'a göre dünya liderleri küresel düzeni giderek daha sık G20 ve G7 gibi farklı platformlarda tartışıyor. Michaloliákos, NU.nl'ye yaptığı açıklamada "Dünya giderek daha fazla parçalanıyor" dedi. Analist, buna rağmen Jetten'in konuşmasıyla Hollanda'nın bu değişen dünyadaki konumunu gösterebileceğini belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (ICC) yönelik tutumu perşembe günü muhtemelen önemli bir rol oynayacak. Trump, salı günü BM'de yaptığı konuşmada ICC'yi "haydut örgüt" olarak nitelendirdi ve üye ülkelere örgütten çekilmeleri çağrısında bulundu.

Michaloliákos, "Jetten'in bu konuda bir açıklama yapıp yapmayacağını ve uluslararası hukuku savunup savunmayacağını görmek ilginç olacak" dedi. Analiste göre Jetten zorlu bir siyasi zeminde hareket ediyor. Hükümet içinde ABD ile ilişkiler konusunda farklı görüşler bulunuyor. "VVD, Trump ile sıcak ilişkilerden yana olacak. D66 ve CDA ise daha sert bir çizgi izliyor."

İkili görüşmelerde daha fazla etki

Michaloliákos bu nedenle konuşmanın büyük sonuçlar doğuracağını düşünmüyor. "Güvenli bir konuşma bekliyorum" diyen analist, Jetten'in ABD'yi gereksiz yere kışkırtmaktan kaçınmak isteyeceğini söylüyor. İklim politikası hükümetin ve Jetten'in kişisel olarak önem verdiği bir konu. Başbakanın Paris İklim Anlaşması hedeflerine ulaşmak için uluslararası işbirliğine dikkat çekmesi bekleniyor.

Michaloliákos'a göre Jetten, New York'taki ikili görüşmelerde muhtemelen daha fazla etki yaratabilir. Başbakan bu görüşmelerde Hollanda'nın çıkarlarını savunmaya çalışacak ve Hollanda ile aynı çıkarlara sahip ülkelerle yeni işbirlikleri arayacak. "Özellikle kişisel ilişkiler kuracak ve bu çok önemli" diyen analist, bu sayede Hollanda'nın ABD'ye bağımlılığının azalabileceğini belirtiyor.

Ziyaret, Jetten'e eski başbakanlar Mark Rutte ve Dick Schoof dönemlerinin ardından Hollanda'yı yeniden konumlandırma fırsatı da veriyor. Michaloliákos, "Bir anda tamamen farklı bir rota izleyemez ama farklı vurgular koyabilir" dedi.