Jetten: Koalisyon görüşmeleri sonsuza kadar süremez

Hollanda'da azınlık hükümeti deneyimi zorlu bir süreçten geçiyor. D66, VVD ve CDA'dan oluşan koalisyon partileri arasındaki zorlu bütçe müzakerelerinin ardından ve muhalefet liderlerinin eleştirel yaklaştığı Prensjesdag'ın (bütçe günü) sonrasında, bu hükümet modeli hakkında olumlu bir değerlendirme yapmak zor görünüyor.

Azınlık koalisyonunun temel fikri, muhalefet partilerinin daha fazla dinlenmesi gerektiğiydi. Daha fazla siyasi işbirliğinin daha geniş bir destek anlamına gelmesi bekleniyordu.

Ancak pratikte işler farklı yürüyor. Başbakan Jetten de çarşamba ve perşembe günü yapılacak Genel Siyasi Değerlendirme görüşmelerinin ardından hükümetin gelecek yıla ilişkin planları için birdenbire geniş bir çoğunluk sağlanacağını beklemiyor.

Koalisyonun açık kapısı ve muhalefetin talepleri

Jetten salı günü bakanlığında düzenlediği basın toplantısında, "Birçok konuşmacı kendi görüşünü dile getirmek isteyecek" dedi. "Birbirlerine hemen sarılıp her konuda anlaştıklarını söylemeyecekler."

Jetten bu görüş ayrılıklarının doğal olduğunu vurguluyor. Bu siyasi yapının zorluğu, bu farklılıkların ardından bir çoğunluk bulunması gerektiğinde yatıyor. Oysa normal bir koalisyonda bu çoğunluk önceden garanti altına alınmış oluyor.

Tartışmanın merkezinde sosyal güvenlik kesintileri yer alıyor. En büyük muhalefet partisi GroenLinks-PvdA, bu kesintilerin tamamen kaldırılmasını talep ediyor. Parti, bu konuda en büyük sendika olan FNV ile birlikte hareket ediyor. Lider Jesse Klaver, geçtiğimiz hafta sonu partisinin sosyal güvenliği korumak için kurulduğunu belirterek iddiasını daha da ileri taşıdı.

Öte yandan hükümet bu alanda bir şeyler yapmak istiyor. Devlet maliyetlerinin sürekli arttığı ve uzun vadede bunun ekonomik büyümeyi engellediği belirtiliyor. Bu nedenle hükümet, iş göremezlik (WIA) ve işsizlik (WW) yardımlarında yaklaşık 2,5 milyar euro kesinti yapmayı planlıyor.

Yine de burada küçük bir açıklık var. GroenLinks-PvdA ve sendikalar da bu düzenlemelerin reforme edilmesi gerektiğini görüyor. Ancak kağıt üzerinde katı bir kesinti maddesi olduğu sürece buna yanaşmıyorlar.

Önlerinde başka engeller de var. İşverenlerin hastalık durumunda maaş ödeme yükümlülüğünün değiştirilmesi ve işveren maliyetlerinin düşürülmesi talepleri bunlar arasında. Sendikalar ve sol partiler bu taleplere de sıcak bakmıyor.

Jetten, masaya yatırılacak mali tablolar konusunda esnek davranabileceklerini belirterek, "Görüşmelere gerçekten çok açık bir şekilde başlamaya hazırız" dedi. Ancak hemen uyarısını da ekledi: "Sonsuza kadar konuşmaya devam edemezsiniz. Bir noktada gerçekten bazı seçimler yapmanız gerekecek."

Kimse bu seçimin bu hafta yapılacağını beklemiyor. Ancak partilerin en azından bir seçim yapmaya hazır olup olmadıklarını yakında öğrenmiş olacağız.