Kabine işçi ücretlerinden konut kesintisini kaldıracak

Hollanda hükümeti, işverenlerin 1 Temmuz 2028'den itibaren işçilere sağladıkları barınma karşılığında asgari ücretlerinden kesinti yapmasını yasaklamayı planlıyor. Sosyal İşler Bakanı Vijlbrief (D66), konuya ilişkin planı Tweede Kamer'e (Hollanda Temsilciler Meclisi) sundu.

Şu anda işverenler, brüt asgari ücretin yüzde 25'ine kadar konut karşılığı kesinti yapabiliyor. Vijlbrief bu uygulamayı tamamen kaldırmak istiyor. Bakan, "Çok fazla suiistimal görüyoruz. İşçiler şu anda fazlasıyla sömürülüyor" dedi.

Siyaset, işçilerin kötü koşullarını uzun süredir eleştiriyor; ancak koşulların nasıl iyileştirileceği konusunda görüşler farklılık gösteriyor. Sıklıkla izinsiz çalışan ve ekonominin vazgeçilmez bir parçası olarak görülen işçilerin sayısı artmaya devam ediyor.

Tahminlere göre şu anda 600 bin ila 900 bin arasında işçi bulunuyor ve her yıl yaklaşık 50 bin kişi ekleniyor. Çoğunlukla Polonya, Romanya, Macaristan, Ukrayna ve Gürcistan'dan gelen işçiler, et endüstrisi, dağıtım merkezleri ve seracılık gibi sektörlerde düşük ücretlerle çalışıyor.

İşçiler, kötü olanaklara sahip barınma için genellikle yüksek fiyatlar ödemek zorunda kalıyor; bazıları gecelik birkaç saat için yatak kiralayabiliyor.

Komisyon önerisi ve siyasi süreç

Eski SP'li siyasetçi Emile Roemer başkanlığındaki bir komisyonun işçileri işverenlere daha az bağımlı hale getirme önerisinin ardından, Meclis çoğunluğu ücret kesintisinin kaldırılması yönünde görüş bildirdi. Bunun üzerine dönemin NSC Bakanı Van Hijum bir plan hazırladı. Ancak plan, altı ay sonra - seçimlerden bir gün sonra - halefi geçici Bakan Paul (VVD) tarafından rafa kaldırıldı. Paul, önlemin işleyişine ilişkin görüşlerin çok farklı olduğunu belirtti.

Vijlbrief de farklı görüşlerin varlığını kabul ediyor, ancak ücret kesintisi aracının kötü niyetli işverenler tarafından artık kötüye kullanılmamasını istiyor.

Seçenekler arasında ücret kesintisi uygulamasının sürmesi ve işverenlerin iyi barınma sağlamaktan sorumlu tutulması ya da bunun bırakılıp işçilerin kendi konutlarını araması yer alıyor. İkinci seçenek, dar konut piyasasında zorlayıcı olabilir; işçiler yine adaletsiz kira fiyatları ve sözleşmelerle karşılaşabilir. Vijlbrief bunu kabul ediyor ve değişikliğin ancak kiracıları daha iyi koruyacak yasanın da yürürlüğe girmesiyle başlatılmasını istiyor. Söz konusu yasanın da 1 Temmuz 2028'de yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Vijlbrief ayrıca başka adımların da atılması gerektiğini belirterek, bugün açıklanan önlemi işçilerin koşullarını iyileştirmeye yönelik daha geniş bir politikanın parçası olarak nitelendiriyor. Temmuz ayında et sektöründe geçici iş bulma yasağı duyurmuştu; bunun da 2028 ortasında yürürlüğe girmesi bekleniyor.