Kabinete bütçe desteği arayışında belirsizlik sürüyor

Azınlık hükümetinin Prinsjesdag planlarına Meclis'te nasıl çoğunluk bulacağı, uzun bir tartışma gününün ardından hâlâ netleşmiş değil. Tüm bütçeleri kapsayan tek bir anlaşma mı yapılacak, yoksa bütçe kalemlerine göre ayrı ayrı anlaşmalar mı? Muhalefet partileri şimdiye kadar kabineden net bir tercih yapmasını istiyordu: Ya Pro ile solda, ya JA21 ve SGP ile sağda. Ancak koalisyon partilerinin mümkün olduğunca çok partiyle anlaşma yapma isteğinde ısrar etmesi nedeniyle süreç tıkanmış görünüyordu.

Bu tıkanıklık, akşam saatlerinde JA21 lideri Eerdmans'ın tüm bütçeleri desteklemeyebileceğini, her kalemi ayrı ayrı değerlendirerek neyi destekleyebileceğine bakacağını söylemesiyle aşılmış olabilir. Eerdmans, "Korkarım ki kapsamlı bir anlaşma artık geride kaldı. Bunu denedik, ancak o yolun gerimizde kaldığı görülüyor" dedi. Böylece kısmi anlaşmaların kapısını aralamış oldu.

Eerdmans, partisinin kabinenin iklim planlarına neredeyse kesinlikle destek vermeyeceğini de açıkça belirtti. Göç Bakanı Van den Brink'in bütçesine de JA21'den destek gelmeyeceğini, çünkü belediyeleri iltica barındırma yeri sağlamaya zorlayabilen yayma yasasının hâlâ yürürlükte olduğunu kaydetti.

"Kandırılıyorsunuz"

Eerdmans'ın bu dönüşü birçok parti için beklenmedik oldu ve Tweede Kamer'de (Hollanda Temsilciler Meclisi) kafa karışıklığına yol açtı. PVV lideri Wilders, Eerdmans'ın kısmi anlaşmalara olanak tanımasını akıllıca bulmadığını söyledi. Muhalefetin bu şekilde birbirine karşı koz olarak kullanılacağını savundu. Meclis'in en kıdemli üyesi olan Wilders, "Size tek bir şey tahmin edebilirim: koalisyon tarafından kandırılıyorsunuz" dedi.

Pro lideri Klaver ise kabine net bir şekilde solda tercih yaptığı sürece tam bir anlaşma için çaba göstermeye devam edeceğini belirtti. Jetten ve ekibinin JA21 ile SGP arasında kısmi anlaşmalar yapması hâlinde, diğer bütçelere destek için Pro'ya gelmemeleri gerektiğini ifade etti: "O zaman hoşça kalın derim!" Bu sözler Eerdmans ile Klaver arasında sert bir tartışmaya yol açtı.

Şimdi kabinenin Eerdmans'ın açıklamalarına nasıl yaklaşacağı merak ediliyor. Kabine, mümkün olduğunca çok partiyle kapsamlı bir anlaşma yapma isteğinde ısrar ederse JA21 bir süre oyun dışında kalabilir. Ancak koalisyon içinde, özellikle VVD, bu çıkmazdan bir çıkış yolu görüyor.

"İstikrarlı çoğunluklar"

Tartışmada VVD fraksiyon başkanı Brekelmans da, muhalefetle kapsamlı bir anlaşmaya varılamaması durumunda her bütçe için ayrı ayrı anlaşmalar yapılması olasılığını gündeme getirmişti. Bir keresinde solda, bir keresinde sağda. Ancak koalisyon ortakları D66 ve CDA şimdiye kadar olaya farklı bakıyor. CDA fraksiyon başkanı Bontenbal, planlar için hâlâ "geniş, istikrarlı çoğunluklar" arayışında olduğunu söyledi. Bunun bir azınlık kabinesi için yükümlülük olduğunu belirten Bontenbal, "Ama kiminle? Bunu kabine yapmalı" dedi.

Gözler şimdi Başbakan Jetten'e çevrilmiş durumda. Jetten'in bugün Meclis'teki tüm soru ve görüşlere yanıt vermesi bekleniyor.